IV KO 81/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną do rozpoznania innemu sądowi okręgowemu ze względu na konflikt interesów wynikający z faktu, że oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy.
Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej T. J. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była sytuacja, w której oskarżony jest mężem sędzi Sądu Okręgowego w K., a sędziowie orzekający w tym sądzie utrzymują relacje pozazawodowe z jej żoną. Sąd Okręgowy uznał, że może to budzić wątpliwości co do obiektywizmu i wpływać na odbiór społeczny wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga unikania sytuacji mogących sugerować brak bezstronności.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy karnej T. J. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Okręgowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony jest mężem sędzi A. J. orzekającej w tymże sądzie, a sędziowie utrzymują relacje pozazawodowe z żoną oskarżonego. W ocenie Sądu Okręgowego, taka sytuacja mogła rodzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy i wpływać na odbiór społeczny wymiaru sprawiedliwości, dlatego dla dobra wymiaru sprawiedliwości sprawa powinna zostać przekazana. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, wskazując, że dobro wymiaru sprawiedliwości sprzeciwia się sytuacji, w której o odpowiedzialności karnej osób najbliższych dla sędziów orzekających w sądzie właściwym decydują sędziowie tego samego sądu. Podkreślono, że nawet jeśli sędziowska niezawisłość chroni sferę orzeczniczą, to potencjalne zależności mogą rodzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności, co negatywnie wpływa na społeczne postrzeganie wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w T.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, zachodzi potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga unikania sytuacji, w których mogłyby powstać wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania, zwłaszcza gdy oskarżony jest najbliższą osobą sędziego orzekającego w danym sądzie. Nawet potencjalne zależności mogą negatywnie wpływać na społeczne postrzeganie wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. J. | osoba_fizyczna | żona oskarżonego, sędzia Sądu Okręgowego w K. |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.k. art. 177 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 177 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Względ na dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga unikania sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii o braku obiektywizmu. Relacje pozazawodowe i koleżeńskie między sędziami a żoną oskarżonego mogą tworzyć pole do rozważań i ocen dotyczących obiektywnego rozpoznania sprawy. Sytuacja, w której oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w sądzie właściwym, może rodzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości relacje pozazawodowe i koleżeńskie pole do rozważań, komentarzy i ocen dotyczących obiektywnego rozpoznania sprawy społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji zawodowych uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania przeświadczenie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na konflikt interesów i potrzebę ochrony dobrego imienia wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie okręgowym, gdzie oskarżony jest małżonkiem sędziego tego sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądownictwa i jak sądy same dbają o swój wizerunek, nawet w sytuacjach, które niekoniecznie prowadzą do faktycznego naruszenia prawa.
“Czy mąż sędzi może być sądzony w jej sądzie? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 81/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie T. J. oskarżonego z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 177 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 lipca 2019 r., wniosku Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 czerwca 2019 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w T. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy T.J. oskarżonego o przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 177 § 1 k.k. Uzasadniając wniosek wskazał, że oskarżony jest mężem A. J. - sędzi Sądu Okręgowego w K., do którego wpłynęło zażalenie prokuratora na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 5 czerwca 2019 r. o umorzeniu postępowania przeciwko T. J. z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia. Podniósł, że sędziowie orzekający w tym Sądzie utrzymują relacje pozazawodowe i koleżeńskie z żoną oskarżonego, co w sposób naturalny tworzy w odbiorze społecznym pole do rozważań, komentarzy i ocen dotyczących obiektywnego rozpoznania sprawy, a więc i wymiaru sprawiedliwości, nawet w oderwaniu od treści ewentualnego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że w tej sytuacji dobro wymiaru sprawiedliwości i troska o to, aby rozstrzygnięciu sądowemu towarzyszyła społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji zawodowych istniejących między pracownikami organów wymiaru sprawiedliwości, wymaga przekazania sprawy innemu sądowi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., sprzeciwia się również takim sytuacjom, aby o ewentualnej odpowiedzialności karnej osób najbliższych dla sędziów orzekających w sądzie właściwym, rozstrzygali sędziowie tego sądu. Zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13, LEX nr 1317927). Bez wątpienia sytuacja taka wystąpiłaby w niniejszej sprawie, gdyby zażalenie na umorzenie postępowania rozpoznawali sędziowie z sądu, w którym urząd sędziego pełni znana im osobiście osoba, której małżonek ma status oskarżonego w tym postępowaniu. Mogłaby ona rodzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania. Wprawdzie sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości, ale nawet taka zależność może być powodem powstania w opinii publicznej i odbiorze społecznym przeświadczenia o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a to z kolei rodzi ryzyko negatywnej oceny i kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, czyli w tym wypadku – Sądowi Okręgowemu w T. Z tych względów, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. aw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI