IV KO 8/23

Sąd Najwyższy2023-03-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławieniedobro wymiaru sprawiedliwościprzekazanie sprawysędziabezstronnośćprywatny akt oskarżeniaSąd NajwyższySąd Okręgowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie do rozpoznania innemu sądowi okręgowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżycielka prywatna jest sędzią sądu podległego sądowi właściwemu.

Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o zniesławienie do innego sądu równorzędnego. Powodem była okoliczność, że oskarżycielka prywatna jest sędzią Sądu Rejonowego w Żywcu, jednostki podległej Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej. Sąd Okręgowy uznał, że może to budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując Sąd Okręgowy w Opolu jako właściwy do rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej o przekazanie sprawy o zniesławienie (art. 212 § 2 k.k.) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Okręgowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżycielka prywatna jest sędzią Sądu Rejonowego w Żywcu, który jest jednostką podległą Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej. Zdaniem sądu wnioskującego, ta okoliczność może w odbiorze społecznym stwarzać przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny. Powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” obejmuje sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub budzić uzasadnione przekonanie o braku bezstronności. Dotyczy to również spraw, w których stroną jest sędzia sądu właściwego lub sędzia jednostki podległej sądowi właściwemu. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie okoliczności, nawet jeśli obiektywnie nieprawdziwe, mogą podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, aby zapewnić przekonanie o bezstronności sądu, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu, który jest sądem równorzędnym, nieodległym i należącym do innej apelacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka okoliczność może uzasadniać przekazanie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której oskarżyciel prywatny jest sędzią jednostki podległej sądowi właściwemu, może w odbiorze społecznym budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Zgodnie z art. 37 k.p.k., dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby istniało przekonanie o bezstronności sądu, co może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznaoskarżony
D. L.osoba_fizycznaoskarżycielka prywatna

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania lub budzić wątpliwości co do bezstronności sądu.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczność, że oskarżyciel prywatny jest sędzią jednostki podległej sądowi właściwemu, może stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny choć obiektywnie nieprawdziwe

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu podległego sądowi właściwemu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i może być stosowane analogicznie w podobnych przypadkach budzących wątpliwości co do bezstronności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak nawet potencjalne wątpliwości co do bezstronności, wynikające z relacji między stroną a sądem, mogą prowadzić do przekazania sprawy, co jest istotne z punktu widzenia zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia może być stroną w sprawie przed sądem, któremu podlega?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 8/23
POSTANOWIENIE
Dnia 1 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński
W sprawie z prywatnego aktu oskarżenia przeciwko M. G.
o czyn z art. 212 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 marca 2023 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej
zawartego w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt VII Ka 10/23,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt VII Ka 10/23, Sąd Okręgowy w Bielsku – Białej, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy niniejszej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadniając wniosek wskazano, że
w sprawie zainicjowanej prywatnym aktem oskarżenia oskarżycielka prywatna D. L.  sprawuje urząd sędziego Sądu Rejonowego w Żywcu, który jest jednostka podległą Sądowi Okręgowemu w Bielsku – Białej. Zdaniem Sądu wnioskującego ta okoliczność w odbiorze społecznym może stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Wniosek o przekazanie do rozpoznania przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu
jest
zasadny
.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podnoszono, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w art. 37 k.p.k., odnoszone jest do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione (choć obiektywnie nieprawdziwe) przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Niewątpliwie do okoliczności chociażby tylko subiektywnie uzasadniających powstanie wątpliwości odnośnie do zdolności zachowania bezstronności przez Sąd właściwy, należą te, występujące w sprawach, w których jedną ze stron postępowania jest sędzia sądu właściwego, co niejednokrotnie podkreślano w utrwalonym orzecznictwie. Okolicznością taką, w powyższym rozumieniu, bez wątpienia jest także ta występującą w sprawie niniejszej, gdzie stroną postępowania jest sędzia jednostki podległej względem Sądu właściwego.
Wobec tego podzielić należy argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., należy niniejszą sprawę przekazać innemu sądowi równorzędnemu. Pozostawienie tej sprawy do rozpoznania w Sądzie właściwym, nie sprzyjałoby realizacji istotnego ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości celu, jakim jest potrzeba ukształtowania, w świadomości, tak żalącego jak i opinii publicznej, przekonania o bezstronności sądu rozpoznającego zażalenie.
Jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy należało wskazać na Sąd Okręgowy w Opolu, który jest stosunkowo nieodległy od Sądu właściwego miejscowo a przy tym pozostaje we właściwości innej apelacji.
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI