IV KO 8/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko Prezesowi Sądu Rejonowego w B. innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do bezstronności.
Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko Prezesowi tego sądu innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uznał, że sprawa może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania przez sąd właściwy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości, możliwość odbioru orzeczenia jako stronniczego, a także fakt wyłączenia czterech sędziów sądu wnioskującego oraz obawy żalącego o ich stronniczość.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia R. S. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez Prezesa Sądu Rejonowego w B. Sąd Rejonowy uznał, że ze względu na przedmiot sprawy, który dotyczy bezpośrednio Prezesa tego sądu, w odbiorze społecznym mogą pojawić się wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy. Podkreślono, że nie każda okoliczność uzasadnia przekazanie, jednak sytuacja, w której obserwator procesu może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu, jest wystarczająca. Dodatkowo wskazano na fakt wyłączenia czterech sędziów sądu wnioskującego oraz obawy żalącego o ich stronniczość. W celu uniknięcia negatywnej oceny pracy wymiaru sprawiedliwości i przedłużenia postępowania, sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w R..
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w sytuacji, gdy przedmiot postępowania może budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania karnego dotyczącego bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego w B. może w społecznym odbiorze prowadzić do podejrzenia o stronniczość orzeczenia. Dodatkowe okoliczności, takie jak wyłączenie sędziów i obawy żalącego, potwierdziły potrzebę przekazania sprawy dla zachowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | żalący |
| Prezes Sądu Rejonowego w B. | instytucja | przedmiot postępowania |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten nie podlega interpretacji rozszerzającej.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego w odbiorze społecznym. Dobro wymiaru sprawiedliwości. Wyłączenie czterech sędziów sądu wnioskującego. Obawy żalącego o stronniczość sędziów.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości nie podlega interpretacji rozszerzającej postronny i niezainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwator procesu, może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu w społecznym odbiorze wydane przez sąd właściwy orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne
Skład orzekający
Marek Motuk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza w kontekście potencjalnych wątpliwości co do bezstronności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiot sprawy bezpośrednio dotyczy Prezesa sądu właściwego do jej rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory bezstronności i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy nie ma formalnych podstaw do wyłączenia sędziego, ale mogą pojawić się wątpliwości społeczne. Pokazuje mechanizmy ochrony praworządności.
“Czy Prezes sądu może być sądzony przez własny sąd? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KO 8/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie z zażalenia R. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 marca 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w B. zawartego w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II Kp (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w R.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2022 r. Sąd Rejonowy w B. w sprawie o sygn. akt II Kp (…), wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W części motywacyjnej rzeczonej inicjatywy wnioskodawca wskazał, że do przedmiotu rozpoznania niniejszej sprawy należy zażalenie R. S. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w spawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez Prezesa Sądu Rejonowego w B. na szkodę interesu prywatnego, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. W ocenie sądu wnioskującego, powyższa okoliczność może w odbiorze społecznym rodzić wątpliwość co do obiektywnego rozpoznania niniejszej sprawy przez Sąd Rejonowy w B.. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten, statuując wyjątek od reguły rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nie każda zatem okoliczność może skutkować ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Za taką uznać należy sytuację, w której postronny i niezainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwator procesu, może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu właściwego w rozpoznaniu tej sprawy. Ocenę wystąpienia przesłanki z art. 37 k.p.k. powinny jednak determinować realia konkretnego przypadku. W ocenie Sądu Najwyższego, opisana wyżej sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem jej przedmiot stanowi rozpoznanie zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania karnego, które dotyczy bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego w B., tj. sądu właściwego do rozpoznania rzeczonego środka odwoławczego. Stąd też w społecznym odbiorze wydane przez sąd właściwy orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Nadto, do tej pory wydane zostały postanowienia o wyłączeniu czterech sędziów sądu wnioskującego od rozpoznania niniejszej sprawy. Również sam żalący R. S. we wniesionym środku odwoławczym wniósł o wyłącznie sędziów sądu wnioskującego, podnosząc w tym zakresie obawy o ich stronniczość. Wobec tego, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, w tym też przedłużenia postępowania, celowym jest przekazanie niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w R.. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI