IV KO 77/24

Sąd Najwyższy2024-09-18
SNKarneinneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćławniksąd najwyższysąd okręgowykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną do rozpoznania innemu sądowi okręgowemu ze względu na funkcję ławnika oskarżonego w sądzie właściwym miejscowo, aby zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Okręgowy w X. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej M. K. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była funkcja ławnika oskarżonego w sądzie właściwym miejscowo, co mogło stwarzać obawy o obiektywne rozpoznanie sprawy z uwagi na kontakty z sędziami. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności te mogą budzić wątpliwości społeczne co do bezstronności i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Gliwicach.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w X. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego M. K. innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Okręgowy wskazał, że oskarżony pełni funkcję ławnika w tym sądzie, co wiąże się z licznymi kontaktami z sędziami orzekającymi. Ta sytuacja mogłaby potencjalnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i konieczność występowania realnych okoliczności zagrażających dobru wymiaru sprawiedliwości. Uznał, że fakt pełnienia przez oskarżonego funkcji ławnika w sądzie właściwym miejscowo, a co za tym idzie, jego bliskie kontakty z sędziami, mogą w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Podzielając argumentację, że w takich sytuacjach sąd nie powinien orzekać, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach, aby zapewnić obiektywność i rzetelność postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczności te mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy i uzasadniają przekazanie jej innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że bliskie kontakty oskarżonego, będącego ławnikiem w sądzie właściwym miejscowo, z orzekającymi tam sędziami, mogą w odbiorze społecznym budzić wątpliwości co do bezstronności. Taka sytuacja, nawet jeśli mylna, może zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości, co uzasadnia zastosowanie art. 37 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i stosuje się go, gdy występują realne okoliczności mogące zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 234

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony jest ławnikiem w sądzie właściwym miejscowo, co wiąże się z licznymi kontaktami z sędziami. Okoliczność ta może stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Istnieje ryzyko naruszenia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter okoliczności te mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie Osądzenie niniejszej sprawy w takich warunkach, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie nie było wolne od pozaprocesowych wpływów

Skład orzekający

Anna Dziergawka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na funkcję ławnika oskarżonego i potencjalne wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony jest ławnikiem w sądzie właściwym miejscowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak nawet potencjalne wątpliwości co do bezstronności, wynikające z relacji zawodowych, mogą prowadzić do zmiany właściwości sądu, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów zapewniających sprawiedliwość.

Ławnik w sądzie? Sprawa karna przekazana z powodu potencjalnego konfliktu interesów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KO 77/24
POSTANOWIENIE
Dnia 18 września 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Dziergawka
w sprawie
M. K.
oskarżonego o czyn z art. 234 k.k. i inne
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 18 września 2024 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w X.,
zawartego w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2024 r., sygn. akt V Kz 306/24,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w X., postanowieniem z dnia 18 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. akt V Kz 306/24, wystąpił o przekazanie sprawy
M. K.
, oskarżonego o przestępstwo z art.
234 k.k. i inne
, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, podnosząc, że oskarżony w tej sprawie M. K. jest ławnikiem w sądzie właściwym miejscowo, co łączy się z jej licznymi kontaktami z sędziami orzekającymi w tym sądzie. Zdaniem wnioskującego sądu, okoliczność ta mogłaby stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Okręgowego w X. zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu należy podkreślić, że stosowanie przepisu
art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (
zob.
postanowieni
e SN z dnia 15 maja 2023 r., III KO 41/23;
postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, postanowienie SN
z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, postanowienie SN z dnia 13 listopada 2008 r.,
‎
IV KO 130/08; postanowienie SN z dnia 7 marca 2024 r., IV KO 6/24
).
Nie ulega wątpliwości, że okoliczności wskazywane przez Sąd Okręgowy związane z osobą oskarżonego oraz z rodzajem wykonywanej przez niego funkcji ławnika w Sądzie Okręgowym w X. , z czego wynikają jego kontakty z orzekającymi tam sędziami, mogą w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Zgodzić należy się z tezą, że
jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 2020 r., V KO 45/20; postanowienie SN z dnia 7 marca 2024 r., IV KO 6/24).
Osądzenie niniejszej sprawy w takich warunkach, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie nie było wolne od pozaprocesowych wpływów (zob. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2007 r., IV KO 34/07).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 15 listopada 2023 r., V KO 102/23).
Uwzględniając powyżej wskazane okoliczności uznano, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi
Okręgowemu w Gliwicach
, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego.
Z tych względów
, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[J.J.]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI