IV KO 76/19

Sąd Najwyższy2019-06-26
SNKarnetymczasowe aresztowanieŚrednianajwyższy
tymczasowe aresztowaniebadanie psychiatryczneprzekazanie sprawySąd Najwyższyart. 37 k.p.k.obiektywizmbezstronność

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą przedłużenia tymczasowego aresztowania i badania psychiatrycznego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na status pokrzywdzonego sędziego sądu pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy, rozpoznając inicjatywy Sądu Okręgowego w K., postanowił przekazać sprawy dotyczące przedłużenia tymczasowego aresztowania oraz badania psychiatrycznego podejrzanego P. K. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R. Decyzja ta wynikała z faktu, że sędzia Sądu Okręgowego w K. uzyskał status pokrzywdzonego, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy przez ten sąd.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, rozpoznał inicjatywy Sądu Okręgowego w K. dotyczące przekazania spraw w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania oraz badania psychiatrycznego połączonego z obserwacją w zakładzie leczniczym do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywy te zasługują na uwzględnienie, kontynuując stanowisko wyrażone w postanowieniu SN z 15 maja 2015 r. (IV KO 50/19). Podkreślono, że przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy istnieją okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W przedmiotowej sprawie, fakt uzyskania przez sędziego Sądu Okręgowego w K. statusu pokrzywdzonego mógłby w odbiorze społecznym, a także u strony postępowania, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu sądu. W celu zapewnienia optymalnych warunków orzekania, wykluczenia potencjalnych spekulacji oraz kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądów, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że status pokrzywdzonego sędziego sądu pierwszej instancji może budzić w odbiorze społecznym i u strony postępowania przekonanie o nieobiektywnym działaniu sądu. W celu zapewnienia prawidłowości orzekania, wykluczenia spekulacji o wpływie pozamerytorycznych okoliczności oraz kształtowania przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądów, konieczne jest sięgnięcie po instytucję przekazania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznapodejrzany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu może być zastosowana, gdy występują okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, w tym dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania i wykluczenia potencjalnych spekulacji.

Pomocnicze

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Status pokrzywdzonego sędziego sądu pierwszej instancji może budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy. Konieczność zapewnienia optymalnych warunków orzekania i wykluczenia spekulacji o wpływie pozamerytorycznych okoliczności. Potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądów.

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie sprawy w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie.

Skład orzekający

Rafał Malarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu orzekania, wynikające z osobistego zaangażowania sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sędzia jest jednocześnie pokrzywdzonym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę obiektywizmu i bezstronności sądu, pokazując, jak nawet potencjalne wątpliwości mogą prowadzić do przekazania sprawy innemu sądowi, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia-pokrzywdzony może orzekać obiektywnie? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 76/19
POSTANOWIENIE
Dnia 26 czerwca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
‎
w dniu 26 czerwca 2019 r., w sprawie P. K.
podejrzanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in.
inicjatyw przekazania spraw w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania oraz badania psychiatrycznego połączonego z obserwacją w zakładzie leczniczym do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
wyrażonych w postanowieniach Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III Kp
[…]
i III Kp
[…]
,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawy z wniosków prokuratora z 18 czerwca 2019 r. w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania i badania psychiatrycznego połączonego z obserwacją w zakładzie leczniczym do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R.
UZASADNIENIE
Inicjatywy Sądu Okręgowego w K. zasługiwały na uwzględnienie. Przedstawiony punkt widzenia był kontynuacją stanowiska wyrażonego w postanowieniu SN z 15 maja 2015r., IV KO 50/19. Pogląd, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie, w przedmiotowej sprawie zyskał na aktualności.
W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie wniosków prokuratora przez Sąd miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony postępowania, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy.
W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności wniosków prokuratora o przedłużenie wobec podejrzanego P. K. tymczasowego aresztowania oraz o poddanie go badaniu psychiatrycznemu połączonemu z obserwacją psychiatryczną. Rozpoznanie tych wniosków przez Sąd Okręgowy w K. w sytuacji, gdy sędzia tego Sądu uzyskał status pokrzywdzonego, może w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez wątpienia mylne, ale ze wszech miar realne przekonanie, o rozpoznaniu sprawy w sposób nieobiektywny. Obliguje to do sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art. 37 k.p.k., skoro postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI