Orzeczenie · 2025-09-11

IV KO 73/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-09-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezależnośćkrajowa rada sądownictwakrsizba dyscyplinarnawznowienie postępowaniaart 41 kpkart 42 kpk

Wniosek o wyłączenie sędziego Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt IV KO 73/25 został złożony przez obrońcę skazanego J. C. Głównym argumentem było powołanie sędzi do orzekania w zlikwidowanej Izbie Dyscyplinarnej SN na skutek uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r., co miało budzić wątpliwości co do jej bezstronności i niezależności. Dodatkowo wskazano na inne okoliczności ujawniające związki sędzi z władzą wykonawczą. Obrońca powołał się również na zasadę nemo iudex in causa sua, podkreślając, że przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania jest zarzut nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, gdzie sędzia został powołany na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, odwołał się do swojego utrwalonego orzecznictwa dotyczącego wymogu bezstronności sędziów oraz procedury powołań sędziowskich, w tym uchwał z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) i 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22). Sąd uznał, że okoliczności wskazane we wniosku w pełni uzasadniają wyłączenie sędziego Małgorzaty Bednarek, zwłaszcza w kontekście zbieżności zarzutów wadliwości powołania sędziego orzekającego w sądzie niższej instancji i sędziego mającego rozpoznać niniejszą sprawę wznowieniową. Podkreślono, że kwestia ta dotyczy potencjalnego naruszenia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., związanej z wydaniem orzeczenia przez sąd, w którego składzie brał udział sędzia powołany w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury powoływania sędziów i wpływu na bezstronność sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą sądownictwa w Polsce i orzecznictwem SN w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z powodu wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności, wynikających z procedury powołania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziego do orzekania w zlikwidowanej Izbie Dyscyplinarnej SN na skutek uchwały KRS ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r. oraz potencjalne związki z władzą wykonawczą, a także zbieżność zarzutów wadliwości powołania sędziego sądu niższej instancji i sędziego rozpoznającego sprawę wznowieniową, uzasadniają wyłączenie sędziego od udziału w sprawie.

Czy zarzut nienależytej obsady sądu, wynikający z wadliwego powołania sędziego, stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie orzeczenia przez sąd, w którego składzie brał udział sędzia powołany w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, może stanowić bezwzględną podstawę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że okoliczność powołania sędziego do orzekania w procedurze, w której uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o KRS, dotyczy także sędziego Małgorzaty Bednarek i stanowi oczywistą podstawę do jej wyłączenia, co jest utrwalone w orzecznictwie SN.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
J. C. (obrońca)

Strony

NazwaTypRola
J. C.osoba_fizycznaskazany
Małgorzata Bednarekosoba_fizycznasędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności.

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazanie na bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia, w tym nienależytej obsady sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołanie sędziego do zlikwidowanej Izby Dyscyplinarnej SN na skutek uchwały KRS ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r. budzi wątpliwości co do bezstronności i niezależności. • Istnieją inne okoliczności ujawniające związki sędziego z władzą wykonawczą. • Zasada nemo iudex in causa sua jest naruszona, gdyż przedmiotem wniosku o wznowienie jest zarzut nienależytej obsady sądu, a sędzia ma orzekać w sprawie, gdzie powołanie sędziego było wadliwe. • Zbieżność zarzutów wadliwości powołania sędziego sądu niższej instancji i sędziego rozpoznającego sprawę wznowieniową.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwości co do bezstronności i niezależności • uchwała Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. • związki z władzą wykonawczą • nemo iudex in causa sua • zarzut nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego • bezwzględna podstawa odwoławcza z art. 439 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.k. • sędzia powołany do orzekania w procedurze, w której uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o KRS

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

Małgorzata Bednarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury powoływania sędziów i wpływu na bezstronność sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą sądownictwa w Polsce i orzecznictwem SN w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad praworządności i niezależności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: czy procedura powołania podważa bezstronność sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst