IV KO 72/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do innego sądu, uznając brak podstaw do obaw o bezstronność orzekania, mimo że ojciec pokrzywdzonej jest sędzią.
Sąd Rejonowy w K. wnioskował o przekazanie sprawy karnej do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że ojciec małoletniej pokrzywdzonej jest sędzią Sądu Okręgowego w K. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że sama relacja rodzinna nie stanowi podstawy do wyłączenia sądu, a przepisy dotyczące przekazania sprawy mają charakter wyjątkowy i nie mogą być wykładane rozszerzająco. Podkreślono, że rolą sądu jest orzekanie w sposób budzący zaufanie publiczne.
Sąd Rejonowy w K. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej art. 160 § 3 k.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczynę wskazano fakt, że przedstawicielem ustawowym małoletniej pokrzywdzonej oraz oskarżycielem posiłkowym jest R. L., sędzia Sądu Okręgowego w K., który w przeszłości pełnił funkcje związane z wymiarem sprawiedliwości w tym samym okręgu. Sąd Rejonowy uznał, że istnieją okoliczności, które mogą budzić zewnętrzne przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Zgodnie z art. 37 k.p.k., przekazanie sprawy innemu sądowi jest środkiem wyjątkowym, stosowanym jedynie w sytuacji realnych okoliczności wskazujących na brak możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że sama relacja rodzinna między pokrzywdzoną a sędzią orzekającym w sądzie wyższej instancji nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia sądu miejscowo właściwego. Sąd Najwyższy zaznaczył, że to do sądu należy orzekanie w sposób wolny od pozaprocesowych wpływów i oparty wyłącznie na materiale dowodowym i przepisach prawa, co buduje autorytet wymiaru sprawiedliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sama relacja rodzinna nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, jeśli nie ma innych obiektywnych dowodów na brak możliwości bezstronnego orzekania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 37 k.p.k. o przekazaniu sprawy jest przepisem szczególnym i nie może być wykładany rozszerzająco. Podkreślono, że rolą sądu jest orzekanie w sposób budzący zaufanie publiczne, a sama relacja rodzinna nie wyklucza rzetelnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w K. (wniosek odrzucony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. L. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D.P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Z.L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| R.L. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy pokrzywdzonej, oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający warunki tzw. właściwości z delegacji, ma charakter wyjątkowy i nie może być wykładany rozszerzająco. Tylko szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za przekazaniem sprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 160 § § 3
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis o przekazaniu sprawy jest przepisem wyjątkowym i nie podlega rozszerzającej wykładni. Sama relacja rodzinna między pokrzywdzoną a sędzią nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia sądu. Rolą sądu jest orzekanie w sposób budzący zaufanie publiczne, niezależnie od zewnętrznych powiązań.
Odrzucone argumenty
Okoliczności sprawy (ojciec pokrzywdzonej jest sędzią) mogą w odbiorze zewnętrznym stwarzać wrażenie braku bezstronności sądu.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości nie da się wykluczyć, że w odbiorze zewnętrznym ujawni się realne przekonanie o braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy próba uchylenia się od rozpoznania sprawy właściwości z delegacji zasadą jest bowiem rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy nie można dopatrzeć się okoliczności, które racjonalnie oceniane mogłyby wskazywać na wystąpienie obawy o zachowanie swobody orzekania to rzeczą sądu właściwego miejscowo jest takie orzekanie, by w opinii publicznej nie powstały wątpliwości co do tego, że wydawane orzeczenia są wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Sobczak
członek
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na potencjalny brak bezstronności, interpretacja art. 37 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powiązanie rodzinne dotyczy sędziego sądu wyższej instancji, a nie bezpośrednio orzekającego sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezstronności sędziowskiej i potencjalnych konfliktów interesów, co jest zawsze interesujące dla prawników i społeczeństwa.
“Czy sędzia w rodzinie oznacza brak sprawiedliwości? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 72/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie I. L., D.P., J. P. oskarżonych z art. 160 § 3 kk po rozpoznaniu wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 września 2012 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości postanowił: nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy oskarżonych /…/ do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE W uzasadnieniu swojego wniosku Sąd Rejonowy w K. podnosi, iż cyt. w przedmiotowej sprawie zawiadamiającym organy ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, przedstawicielem ustawowym małoletniej pokrzywdzonej Z.L., a zarazem oskarżycielem posiłkowym jest R. L. – sędzia Sądu Okręgowego w K. Sędzia R. L. w przeszłości orzekał w Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w K., w okresie od 1 stycznia 2008 roku do 31 maja 2011 roku pełnił funkcję rzecznika Sądu Okręgowego do spraw karnych, a obecnie orzeka w Wydziale IV Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w K., który to Wydział pozostaje właściwym do rozpoznania środków odwoławczych od orzeczeń wydawanych przez wszystkie 2 Wydziały Karne Sądów Rejonowych okręgu k. Zdaniem Sądu są to okoliczności tego rodzaju (charakter sprawy, powiązania służbowe jak i pozasłużbowe osób zainteresowanych sposobem jej rozstrzygnięcia), iż nie da się wykluczyć, że w odbiorze zewnętrznym ujawni się realne przekonanie o braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy w sądzie ustawowo do tego powołanym. W nadesłanym piśmie z dnia 20 września 2012 r. R.L. zauważa, iż zaprezentowane stanowisko Sądu Rejonowego w K., jest, cyt. „próbą uchylenia się od rozpoznania sprawy i wynikać miał z jakiegoś stereotypu właściwego dla poprzedniego systemu politycznego naszego kraju, a nie zasad obowiązujących w państwie prawa, w którym rolą sądów jest budować swój autorytet, a nie popadać w zwątpienie codo własnych kompetencji w zakresie prowadzenia rzetelnego podpisu”. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Poza sporem jest, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. winno następować jedynie wówczas, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać wrażenie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięci a w tym procesie, a więc że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego przekazania. Przepis ten, określający warunki tzw. właściwości z delegacji, ma charakter wyjątkowy, zasadą jest bowiem rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Zatem jako przepis wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej nie może być wykładany rozszerzająco. Innymi słowy tylko szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za przekazaniem sprawy do rozpoznania sądowi, który nie jest właściwy miejscowo. W realiach niniejszej sprawy nie można dopatrzeć się okoliczności, które racjonalnie oceniane mogłyby wskazywać na wystąpienie obawy o zachowanie swobody orzekania przez sąd właściwy do jej rozpoznania. To że ojcem pokrzywdzonej jest sędzi Sądu Okręgowego w K. nie jest przecież okolicznością, która może uniemożliwić rzetelne rozpoznania sprawy karnej przez Sąd Rejonowy w K. – sąd miejscowo właściwy. 3 Należy przy tym przypomnieć, że to rzeczą sądu właściwego miejscowo jest takie orzekanie, by w opinii publicznej nie powstały wątpliwości co do tego, że wydawane orzeczenia są wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, podyktowane jakimikolwiek innymi przesłankami, niż te, które wynikają z materiału dowodowego i wykładni treści obowiązujących ustaw. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI