IV KO 71/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie o poświadczenie nieprawdy przez sędziego Sądu Okręgowego w Gliwicach do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach, aby zapewnić obiektywizm.
Sąd Okręgowy w Gliwicach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie o poświadczenie nieprawdy przez sędziego tego sądu. Wnioskujący sąd uznał, że sytuacja ta może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy w Gliwicach, zwłaszcza w kontekście oświadczeń innych sędziów o wyłączenie. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, przekazując sprawę do Sądu Okręgowego w Katowicach w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia zarzutów o brak bezstronności.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 271 § 1 k.k., czyli poświadczenia nieprawdy. Sąd Okręgowy w Gliwicach uznał, że fakt, iż sprawa dotyczy sędziego orzekającego w tym samym sądzie, może stwarzać u postronnego obserwatora wrażenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Dodatkowo, sędziowie orzekający w pionie karnym tego sądu złożyli oświadczenia o wyłączenie od rozpoznania sprawy, powołując się na relacje zawodowe z podejrzanym sędzią. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 § 1 k.p.k. oraz konstytucyjną zasadę rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że korzystanie z delegacji jest wyjątkiem i wymaga wykazania, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. W ocenie Sądu Najwyższego, aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd. W związku z tym, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sytuacja może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy i braku bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest uzasadnione, gdy okoliczności (dotyczące sędziego sądu, w którym sprawa ma być rozpoznana, oraz wnioski o wyłączenie innych sędziów) mogą rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności, co naruszałoby dobro wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany jako zasada konstytucyjna, od której odstępstwo stanowi przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k.
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
Przepis określający przestępstwo poświadczenia nieprawdy, będące przedmiotem postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Gliwicach. Sędziowie orzekający w pionie karnym tego Sądu złożyli oświadczenia wraz z wnioskami o ich wyłączenie od orzekania w sprawie, wskazując na relacje zawodowe i koleżeńskie z sędzią, którego zawiadomienie dotyczy. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości brak warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w sposób obiektywny budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia uniknięcia zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu i bezstronności, zwłaszcza w kontekście spraw dotyczących sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie kluczowe są okoliczności faktyczne wskazujące na wątpliwości co do obiektywizmu sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca, ponieważ dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i wątpliwości co do obiektywizmu sądu w sprawie dotyczącej sędziego, co jest rzadko spotykane i budzi pytania o zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy sędzia może być sądzony przez kolegów? Sąd Najwyższy przekazuje sprawę, by zapewnić obiektywizm.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 71/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia W. J. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 271 § 1 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2024 r., wniosku Sądu Okręgowego w Gliwicach zawartego w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt IV Kp 572/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt IV Kp 572/24 Sąd Okręgowy w Gliwicach, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia W. J. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 271 § 1 k.k. . Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa dotyczy odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo poświadczenia nieprawdy przez sędziego Sądu Okręgowego w Gliwicach. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu pokrzywdzony złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez sędziego orzekającego w Sądzie właściwym miejscowo. Poszczególni sędziowie orzekający w pionie karnym tego Sądu złożyli oświadczenia wraz z wnioskami o ich wyłączenie od orzekania w sprawie wskazując na relacje zawodowe i koleżeńskie z sędzią, którego zawiadomienie dotyczy. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Okręgowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18) Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Okręgowy w Katowicach, który znajduje się w niedalekiej odległości od Gliwic. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI