IV KO 71/16

Sąd Najwyższy2016-10-25
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościSąd NajwyższySąd RejonowyStraż Miejskaart. 37 k.p.k.obiektywizmbezstronność

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy dotyczącej funkcjonariuszy Straży Miejskiej innemu sądowi, uznając brak podstaw do obawy o dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w B. wnioskował o przekazanie sprawy dotyczącej zarzutów wobec funkcjonariuszy Straży Miejskiej innemu sądowi, powołując się na obawę o dobro wymiaru sprawiedliwości ze względu na rolę Straży Miejskiej jako oskarżyciela publicznego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że sama rola Straży Miejskiej nie jest wystarczającym powodem do przekazania sprawy, zwłaszcza że dotyczy ona funkcjonariuszy Straży Miejskiej, a nie sędziów. Podkreślono, że sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w B. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w B. Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek obawą o dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując na potencjalny konflikt interesów wynikający z faktu, że Straż Miejska bywa oskarżycielem publicznym przed tym sądem. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 37 k.p.k. o przekazaniu sprawy jest wyjątkiem i wymaga nadzwyczajnych względów. Podkreślono, że sama rola Straży Miejskiej jako oskarżyciela publicznego nie jest wystarczającym powodem do przekazania sprawy, zwłaszcza że dotyczy ona funkcjonariuszy Straży Miejskiej, a nie sędziów. Sąd Najwyższy odwołał się do wcześniejszej sprawy, w której przekazano sprawę dotyczącą sędziów, podkreślając różnicę. Zaznaczono, że zawsze istnieje możliwość wyłączenia sędziego, co w tej sprawie już miało miejsce. Sąd Najwyższy podkreślił, że powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron ani opinii publicznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sama rola Straży Miejskiej jako oskarżyciela publicznego nie jest wystarczającym powodem do przekazania sprawy, zwłaszcza gdy dotyczy ona funkcjonariuszy Straży Miejskiej, a nie sędziów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga nadzwyczajnych względów. Sama rola Straży Miejskiej nie stwarza obiektywnej obawy o dobro wymiaru sprawiedliwości, a zawsze istnieje możliwość wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (oddalił wniosek)

Strony

NazwaTypRola
P. A.osoba_fizycznawnioskodawca
prokurator Prokuratury Rejonowej w B.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w B.organ_państwowywnioskujący o przekazanie sprawy
Komendant Straży Miejskiej w B.organ_państwowypodmiot postępowania
zastępca Komendanta Straży Miejskiej w B.organ_państwowypodmiot postępowania
funkcjonariusz Straży Miejskiej w B.organ_państwowypodmiot postępowania

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątku od zasady właściwości miejscowej sądu i może być stosowany tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy ziszczą się nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, takie jak ujemny wpływ na swobodę orzekania lub brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem i wymaga nadzwyczajnych względów. Rola Straży Miejskiej jako oskarżyciela publicznego nie jest wystarczającym powodem do przekazania sprawy. Sprawa dotyczy funkcjonariuszy Straży Miejskiej, a nie sędziów. Istnieje możliwość wyłączenia sędziego. Sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej.

Odrzucone argumenty

Obawa o dobro wymiaru sprawiedliwości z uwagi na rolę Straży Miejskiej jako oskarżyciela publicznego.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady odstępstwo od tej reguły może nastąpić wyjątkowo i tylko warunkowo, gdy ziszczą się nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości powody związane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny w społecznym odbiorze zachwieją przekonanie o bezstronnym, wolnym od wpływów, rozpoznaniu danej sprawy Straż Miejska pozostaje natomiast całkowicie poza strukturą organizacyjną sądownictwa powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście przekazania sprawy z uwagi na potencjalny konflikt interesów z organami pomocniczymi sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej ze Strażą Miejską i jej rolą jako oskarżyciela publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę dotyczącą niezależności sądów i kryteriów przekazywania spraw, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy Straż Miejska może wpłynąć na niezawisłość sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 71/16
POSTANOWIENIE
Dnia 25 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron,
w dniu 25 października 2016 r.
w sprawie zażalenia
P. A.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 31 marca 2016 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. PR  Ds. (…)
wniosku Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanawia:
nie uwzględnić wniosku
.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w B.  postanowieniem
z dnia 14 września 2016 r., sygn. IX Kp (…),
wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia P. A.  na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej  w B. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez Komendanta Straży Miejskiej w B., jego zastępcę oraz funkcjonariusza tej Straży.
We wniosku Sądu wskazano, że z racji tego, iż przedmiotowa sprawa dotyczy zarzutów wobec obecnych i byłych funkcjonariuszy Straży Miejskiej w B. , a Straż Miejska jest oskarżycielem publicznym w wielu sprawach rozpoznawanych przez Sąd Rejonowy i w świadomości społecznej straże gminne postrzegane są jako ściśle współpracujące z organami wymiaru sprawiedliwości, to zachodzi uprawdopodobniona obawa o dobro wymiaru sprawiedliwości rozumiane przez pryzmat art. 37 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego w B.
nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż
przepis art. 37 k.p.k.
, na który powołano się we wniosku, ma charakter wyjątku od zasady, że sprawę rozpoznaje właściwy miejscowo sąd. Oznacza to, że odstępstwo od tej reguły może nastąpić wyjątkowo i tylko warunkowo, gdy ziszczą się nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Przyjmuje się, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody związane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Powodem skorzystania z instytucji art. 37 k.p.k., mogą stać się także takie okoliczności, które w społecznym odbiorze zachwieją przekonanie o bezstronnym, wolnym od wpływów, rozpoznaniu danej sprawy.
Analiza przedstawionych przez Sąd Rejonowy akt, nie przekonuje, iż w przedmiotowej sprawie ziściły się warunki z art. 37 k.p.k., nakazujące przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. To, że sprawa dotyczy obecnych i byłych funkcjonariuszy Straży Miejskiej w B., a straże gminne bywają oskarżycielami publicznymi przed sądem rejonowym nie jest argumentem w omawianej sprawie wystarczającym.  Odwoływanie się w tym zakresie przez Sąd Rejonowy do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. IV KO 36/13 jest całkowicie niezasadne.  W sprawie tej faktycznie Sąd Najwyższy, na wniosek Sądu Rejonowego w B., przekazał w trybie art. 37 k.p.k. sprawę do rozpoznania innemu Sadowi Rejonowemu, jednakże co należy podkreślić, przedmiotem rozpoznania było zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez sędziów tegoż Sądu Rejonowego w B..  Straż Miejska pozostaje natomiast całkowicie poza strukturą organizacyjną sądownictwa.  W razie konieczności zawsze możliwe jest uruchomienie instytucji wyłączenia sędziego, co zresztą w tej sprawie miało już miejsce z uwagi na zgłoszony wniosek przez jednego z sędziów.
P
owaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie, co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania (zob. m. in.
postanowienie SN z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, Lex nr 1044040
).
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI