IV KO 69/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej do Sądu Rejonowego w Żywcu ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu pierwotnego, gdzie pokrzywdzonym jest asesor sądowy.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi. Wniosek wynikał z faktu, że jednym z pokrzywdzonych w sprawie jest asesor sądowy orzekający w tym samym Sądzie Rejonowym. Wcześniej kilku sędziów zostało wyłączonych od rozpoznania sprawy z powodu powiązań z pokrzywdzonym. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności te mogą budzić w społecznym odbiorze wątpliwości co do bezstronności sądu, dlatego postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Żywcu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o przekazanie sprawy karnej, w której oskarżonym jest P. B., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku były wątpliwości co do bezstronności Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, wynikające z faktu, że jednym z pokrzywdzonych w sprawie jest asesor sądowy orzekający w Wydziale I Cywilnym tego sądu. Wcześniej, z powodu powiązań z tym pokrzywdzonym, kilku sędziów Sądu Rejonowego zostało wyłączonych od udziału w sprawie. Sąd Rejonowy we wniosku wskazał, że sędzia referent nie składał żądania wyłączenia, gdyż nie widział u siebie takich okoliczności, choć kojarzył pokrzywdzonego i był przez krótki czas jego przełożonym służbowym. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo podkreślające znaczenie dobra wymiaru sprawiedliwości i unikania uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sądu, uznał wniosek za zasadny. Stwierdził, że fakt, iż pokrzywdzonym jest asesor sądowy orzekający w tym samym sądzie, może wywołać w społecznym odbiorze przekonanie o braku bezstronności. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Żywcu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, takie okoliczności mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy, gdy istnieją realne okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy lub gdy istnieje uzasadnione przekonanie o braku bezstronności sądu. Fakt, że pokrzywdzonym jest asesor sądowy orzekający w tym samym sądzie, może wywołać w społecznym odbiorze (nawet błędne) przekonanie, że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| X. Y. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu.
Pomocnicze
k.k. art. 280 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu ze względu na to, że pokrzywdzony jest asesorem orzekającym w tym samym sądzie. Możliwość wywołania w społecznym odbiorze przekonania o braku bezstronności sądu.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości zasadne przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy obawy o bezstronność sądu w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na wątpliwości co do bezstronności sądu, gdy pokrzywdzonym jest osoba związana z tym sądem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest asesor sądowy orzekający w sądzie, który ma rozpoznać sprawę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zachowanie bezstronności przez sąd, ale także budowanie zaufania publicznego poprzez unikanie sytuacji, które mogą rodzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu.
“Czy sędzia może być bezstronny, gdy pokrzywdzonym jest jego kolega z sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 69/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie P. B. oskarżonego z art. 280 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2025 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt IX K 159/25 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej o sygn. akt IX K 159/25, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Żywcu. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej wpłynął akt oskarżenia przeciwko P. B., oskarżonemu o popełnienie przestępstw z art. 280 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Jak wskazał Sąd Rejonowy w Bielsku - Białej, w rozpatrywanej sprawie jednym z pokrzywdzonych (zarzut II aktu oskarżenia) jest asesor sądowy orzekający w Wydziale I Cywilnym tego Sądu – X. Y.. Z tego powodu, po wpłynięciu aktu oskarżenia, niektórzy sędziowie żądali ich wyłączenia od udziału w sprawie. Sędziowie powoływali się w swych oświadczeniach (k. 211, 218, 227) na okoliczności dotyczące ich związków z osobą ww. pokrzywdzonego (był on aplikantem w tym Sądzie, utrzymywane z nim relacje koleżeńskie). W wyniku wydania trzech postanowień trzech sędziów Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej zostało wyłączonych od udziału w sprawie (k. 214, 223, 230). W rezultacie kolejnego losowania sprawa została przydzielona SSR X.1 Y.1 (k. 238 - 239). We wniosku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej wskazano, że Sąd w osobie obecnego referenta nie składał do tej pory żądania wyłączenia od udziału w sprawie uznając, że po jego stronie nie zachodzą okoliczności, na które powoływali się sędziowie żądający wyłączenia ich od udziału w sprawie, następnie wyłączeni od tego udziału. Zaznaczono, że pokrzywdzony X. Y. na etapie odbywania aplikacji sędziowskiej nie był aplikantem u obecnego referenta sprawy jako patrona aplikacji. Obecny sędzia referent kojarzy jedynie osobę pokrzywdzonego X. Y. jako asesora orzekającego w Wydziale I Cywilnym Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej. Podkreślono też, że przejściowo, przez stosunkowo niedługi okres, sędzia referent był przełożonym służbowym pokrzywdzonego jako asesora, gdy pełnił funkcję prezesa Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Nie wiązał się z tym jednak bezpośredni kontakt ani bezpośrednie wykonywanie funkcji nadzorczych, ponieważ pion cywilny Sądu był nadzorowany przez jednego z wiceprezesów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, iż dobro wymiaru sprawiedliwości, o jakim mowa w art. 37 k.p.k., wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi niż sąd właściwy, gdy występują realne okoliczności, które mogą stwarzać zasadne przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, przede wszystkim zaś wówczas gdy zachodzą obawy o bezstronności sądu właściwego, oraz gdy istnieje uzasadnione przekonanie co do tego, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości trafnego rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 maja 1972 r., sygn. akt IV KO 31/72, OSNPG 1972, nr 9 – 10, poz. 158, z dnia 13 lutego 1982 r., sygn. akt IV KO 9/82, OSNKW 1982, z. 6, poz. 33, z dnia 13 lipca 1995 r., sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9 – 10, poz. 68, z dnia 17 maja 2001 r., sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 - 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu określonego w art. 37 k.p.k. wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99, Prokuratura i Prawo – Orzecznictwo, Nr 2000, z 3, poz. 7, z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III KO 105/00, Legalis, z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. akt V KO 3/02, Legalis). Okoliczności wskazane we wniosku Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej, tj. fakt, że w rozpoznawanej sprawie jednym z pokrzywdzonych (zarzut II aktu oskarżenia) jest asesor orzekający w Sądzie Rejonowym w Bielsku - Białej, mogą wywołać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie przez ten Sąd bezstronnie rozpoznana. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy rozstrzygnął, jak na wstępie. [J.J. [r.g.] ]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI