IV KO 66/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną przeciwko radcy prawnemu W.D. do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na fakt, że jego żona jest Wiceprezesem Sądu Rejonowego w K., co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności.
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko radcy prawnemu W.D. innemu sądowi równorzędnemu. Jako powody wskazano, że oskarżony jest małżonkiem Wiceprezes Sądu Rejonowego w K. oraz sam wykonuje zawód radcy prawnego, często występując przed tym sądem. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że relacja rodzinna z Wiceprezesem sądu może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, nawet jeśli nie ma faktycznej presji na sędziów.
Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej oskarżonego W.D. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wniosku wskazano dwie okoliczności: po pierwsze, oskarżony jest radcą prawnym, który często występuje jako profesjonalny zastępca procesowy w sprawach przed Sądem Rejonowym w K., co samo w sobie nie zawsze uzasadnia przekazanie sprawy. Po drugie, i co zostało uznane za decydujące, oskarżony jest małżonkiem Wiceprezes Sądu Rejonowego w K., która jest zwierzchnikiem służbowym sędziów tego sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga uniknięcia wszelkich sugestii braku obiektywizmu. Choć relacje zawodowe oskarżonego z sędziami nie były wystarczające do przekazania sprawy, fakt, że jego żona zajmuje wysokie stanowisko w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, mógł w odbiorze społecznym rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy podkreślił, że przekazanie sprawy ma na celu wykluczenie takich wątpliwości w opinii publicznej, a nie jest wyrazem braku zaufania do sędziów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczność, że małżonką oskarżonego jest Wiceprezes Sądu Rejonowego w K., a tym samym zwierzchnik służbowy sędziów tego sądu, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu uniknięcia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności w odbiorze społecznym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć wykonywanie przez oskarżonego zawodu radcy prawnego występującego przed sądem nie zawsze uzasadnia przekazanie sprawy, to relacja rodzinna z Wiceprezesem sądu, będącym zwierzchnikiem służbowym sędziów, może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w odbiorze społecznym. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga uniknięcia takich sugestii, co uzasadnia skorzystanie z instytucji przekazania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki i tryb przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym sytuacje mogące wywołać wątpliwości co do bezstronności.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd.
k.s.h. art. 585 § § 1 i 2
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małżeństwo oskarżonego z Wiceprezesem Sądu Rejonowego w K. może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów w odbiorze społecznym. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga uniknięcia wszelkich sugestii braku obiektywizmu w procesie.
Odrzucone argumenty
Fakt, że oskarżony jest radcą prawnym występującym przed sądem właściwym, sam w sobie nie uzasadnia przekazania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
mogą stwarzać u uczestników postępowania i osób postronnych uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności pozostałych sędziów dobro wymiaru sprawiedliwości wykazanie, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny w odbiorze społecznym może zrodzić przekonanie (chociażby nieuzasadnione), że sprawa może nie zostać rozstrzygnięta w sposób obiektywny wykluczenie mogących powstać w opinii publicznej nieuzasadnionych wątpliwości w tej materii
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej ze względu na relacje rodzinne z osobą zajmującą wysokie stanowisko w sądzie właściwym, podkreślając znaczenie odbioru społecznego i unikania pozorów braku bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów związanej z pozycją zawodową i rodzinną stron w kontekście sądownictwa powszechnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są nie tylko faktyczna bezstronność, ale także jej pozory w oczach społeczeństwa, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy żona sędziego może sprawić, że sprawa trafi do innego sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 66/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie W. D. oskarżonego o przestępstwo z art. 585 § 1 i 2 k.s.h. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 września 2018 r., wniosku Sądu Rejonowego w K., zawartego w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt III K [...] , o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę oskarżonego W.D. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt III K [...] Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego W. D. innemu sądowi równorzędnemu. W wystąpieniu wskazano, że oskarżony jest małżonkiem Wiceprezes Sądu Rejonowego w K. a zatem zwierzchnika służbowego sędziów Sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyżej wskazanego oskarżonego. Ponadto sam oskarżony, z racji wykonywanego zawodu radcy prawnego, występuje jako profesjonalny zastępca procesowy w sprawach toczących się przed tym Sądem. Okoliczności te mogą stwarzać u uczestników postępowania i osób postronnych uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności pozostałych sędziów Sądu Rejonowego w K. przy rozpoznaniu sprawy oskarżonego W. D. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Warunkiem przełamania właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k., a więc przekazania sprawy do rozpoznania sądowi niewłaściwemu miejscowo i w ten sposób dokonanie odstępstwa od konstytucyjnej zasady rozpatrywania spraw przez sąd właściwy (zob. art. 45 Konstytucji RP) jest wykazanie, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny, przez sąd właściwy (zob. postanowienie SN z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt IV KO 14/17). Sytuacja, w której stroną procesową jest radca prawny występujący, z racji wykonywanego zawodu, między innymi przed Sądem właściwym do rozpoznania jego sprawy karnej, nie zawsze uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Konieczne jest jeszcze wykazanie, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego, zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności (zob. postanowienia SN: z 14 lipca 2004 r., IV KO 26/04, OSNwSK 2004, poz. 1320; z 11 października 2005 r., III KO 58/05, LEX nr 157222; z 10 czerwca 1997 r., IV KO 40/97, LEX nr 138661). Tego wymogu wystąpienie Sądu Rejonowego w K. nie spełnia. Zupełnie inaczej potraktować należy drugą ze wskazywanych okoliczności, a mianowicie to, że małżonką oskarżonego jest Wiceprezes Sądu Rejonowego w K., a więc zwierzchnik służbowy sędziów Sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Taki stan rzeczy w odbiorze społecznym może zrodzić przekonanie (chociażby nieuzasadnione), że sprawa może nie zostać rozstrzygnięta w sposób obiektywny. Dobrem wymiaru sprawiedliwości, stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest również, a może nawet przede wszystkim, potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że proces w danej sprawie mógłby być prowadzony w sposób nieobiektywny (zob. postanowienie SN z dnia 2 lipca 2003 r., sygn. akt III KO 20/03, LEX nr 78821). Należy podkreślić, że odczucie to dotyczy odbioru zewnętrznego takiego układu procesowego, a nie presji ciążącej na osobie sędziego, który jest wyznaczony do rozpoznania takiej sprawy. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie jest zatem wyrazem braku zaufania przez Sąd Najwyższy do bezstronności sędziów Sądu miejscowo właściwego, ale ma na celu wykluczenie mogących powstać w opinii publicznej nieuzasadnionych wątpliwości w tej materii. Względy te stanowiły również podstawę do przekazania sprawy poza obszar właściwości Sądu Okręgowego w K., w którym siedzibę ma Sąd Rejonowy w K. Ponieważ w sprawie spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI