IV KO 66/13

Sąd Najwyższy2013-08-21
SNKarneodpowiedzialność karna sędziówŚrednianajwyższy
immunitet sędziowskiodpowiedzialność karnasąd najwyższyprzekazanie sprawykodeks postępowania karnegodobro wymiaru sprawiedliwości

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy karnej do innego sądu, uznając, że brak zgody sądu dyscyplinarnego na ściganie sędziego stanowi formalną przesłankę do umorzenia postępowania.

Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia prywatnego przeciwko sędziemu P. B. do innego sądu, argumentując, że jego znajomość wśród sędziów Sądu Okręgowego w K. może wpłynąć na obiektywizm orzekania. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że brak prawomocnej uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie sędziego jest formalną przesłanką do umorzenia postępowania.

Sąd Rejonowy w O. wystąpił z wnioskiem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia prywatnego przeciwko sędziemu P. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była funkcja oskarżonego jako Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O., co powodowało, że był on dobrze znany pozostałym sędziom orzekającym na obszarze Sądu Okręgowego w K. Sąd Rejonowy argumentował, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez sąd spoza tego obszaru, aby zapewnić swobodę orzekania i przekonanie o obiektywności. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 181 Konstytucji RP i art. 80 Prawa o ustroju sądów powszechnych, sędzia jest chroniony immunitetem. Zakaz pociągnięcia sędziego do odpowiedzialności karnej, w tym z oskarżenia prywatnego, obowiązuje, chyba że sąd dyscyplinarny wyda uchwałę zezwalającą na ściganie. Ponieważ oskarżyciel prywatny nie załączył takiej uchwały, Sąd Najwyższy uznał, że prowadzenie postępowania karnego jest niedopuszczalne na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. i nakazał umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że umorzenie postępowania z przyczyn formalnoprawnych nie stanowi merytorycznego rozpoznania sprawy i nie podważa obiektywności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak takiej uchwały stanowi formalną przesłankę do umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że immunitet sędziowski, w tym zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej z oskarżenia prywatnego, obowiązuje bez uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie. Brak tej uchwały skutkuje niedopuszczalnością prowadzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznaoskarżony
M. B.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania karnego w przypadku wystąpienia określonych przesłanek negatywnych, w tym braku zezwolenia sądu dyscyplinarnego na ściganie sędziego (pkt 10).

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 181

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędzia chroniony jest immunitetem.

p.u.s.p. art. 80

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sędzia chroniony jest immunitetem.

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący zniesławienia.

k.k. art. 216 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący zniewagi.

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawomocnej uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie sędziego. Umorzenie postępowania z przyczyn formalnych nie narusza obiektywizmu.

Odrzucone argumenty

Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do innego sądu ze względu na znajomość oskarżonego sędziego w lokalnym środowisku.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny sąd równorzędny spoza obszaru właściwości Sądu Okręgowego w K., co będzie miało wpływ na swobodę orzekania i stworzy przekonanie, że sprawa została rozpoznana w sposób obiektywny. dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny sąd równorzędny spoza obszaru właściwości Sądu Okręgowego w K., co będzie miało wpływ na swobodę orzekania i stworzy przekonanie, że sprawa została rozpoznana w sposób obiektywny. Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w oparciu o formalnoprawną negatywną przesłankę procesową w postaci braku zgody na ściganie oskarżonego, nie stanowi merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może wywołać zasadnego przekonania o nieobiektywnym jej załatwieniu.

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

członek

Józef Szewczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego i przesłanek umorzenia postępowania karnego w przypadku oskarżenia prywatnego przeciwko sędziemu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgody sądu dyscyplinarnego na ściganie sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy immunitetu sędziowskiego i jego praktycznych konsekwencji w postępowaniu karnym, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem karnym i ustrojem sądów.

Czy sędzia może być sądzony z oskarżenia prywatnego bez zgody sądu dyscyplinarnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 66/13
POSTANOWIENIE
Dnia 21 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Cesarz
‎
SSN Józef Szewczyk (sprawozdawca)
w sprawie
P. B.
‎
oskarżonego z art. 212 § 1 kk i art. 216 § 1 kk
‎
po rozpoznaniu wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w O.
‎
z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II K
[…]
,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 kpk
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego przeciwko P. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdyż oskarżony jest sędzią pełniącym obecnie funkcję Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O. – właściwego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym jest on osobą dobrze znaną pozostałym sędziom orzekającym na obszarze Sądu Okręgowego w K..
Zdaniem Sądu Rejonowego w O. dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny sąd równorzędny spoza obszaru właściwości Sądu Okręgowego w K., co będzie miało wpływ na swobodę orzekania i stworzy przekonanie, że sprawa została rozpoznana w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 181 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 80 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) sędzia chroniony jest immunitetem, będącym wyłomem w obowiązującej w polskim procesie karnym zasadzie legalizmu, na który składają się dwa zakazy chroniące nietykalność sędziego: zakaz zatrzymania (z wyjątkiem zatrzymania na gorącym uczynku), oraz zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej, sądowej lub administracyjnej. Wspomniane zakazy, mają charakter względny, gdyż nie obowiązują, jeżeli sąd dyscyplinarny podejmie uchwałę zezwalającą na zatrzymanie lub pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej także z oskarżenia prywatnego powoduje obowiązek odmowy wszczęcia postępowania, bądź nakaz umorzenia postępowania karnego.
Oskarżony P. B. jest sędzią, oskarżyciel prywatny M. B. do aktu oskarżenia nie załączył prawomocnej uchwały Sądu Dyscyplinarnego o zezwoleniu na ściganie karne P. B..
W opisanej sytuacji stosownie do treści art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania karnego, które należy umorzyć.
Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w oparciu o formalnoprawną negatywną przesłankę procesową w postaci braku zgody na ściganie oskarżonego, nie stanowi merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może wywołać zasadnego przekonania o nieobiektywnym jej załatwieniu.
W konsekwencji Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI