IV KO 65/18

Sąd Najwyższy2018-09-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławienieart. 212 k.k.bezstronność sąduprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościSąd Najwyższysędziowiepokrzywdzeni

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na fakt, że pokrzywdzonymi są sędziowie sądu właściwego miejscowo, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego J.M. o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie) innemu sądowi równorzędnemu. Powodem było to, że pokrzywdzeni w sprawie są sędziami II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O., co mogło budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga unikania wszelkich sugestii o braku obiektywizmu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy oskarżonego J.M., oskarżonego o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że pokrzywdzeni w sprawie, A.K. i J.I., są sędziami II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O., czyli sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy. Ta okoliczność mogła budzić u oskarżonego, a także u osób postronnych, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności pozostałych sędziów tego sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości, będące przesłanką do przekazania sprawy, obejmuje również potrzebę unikania jakichkolwiek sugestii o braku obiektywizmu w procesie. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przekazanie sprawy nie jest wyrazem braku zaufania do sędziów, lecz ma na celu wykluczenie potencjalnych, nieuzasadnionych wątpliwości w opinii publicznej. W związku z tym sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczność ta uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż pokrzywdzeni są sędziami sądu właściwego miejscowo, może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga unikania wszelkich sugestii o braku obiektywizmu, nawet jeśli wątpliwości są nieuzasadnione. Przekazanie sprawy ma na celu wykluczenie takich wątpliwości w opinii publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznaoskarżony
A. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. I.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Warunkiem przełamania właściwości sądu jest wykazanie, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, co obejmuje sytuacje mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo zniesławienia, którego popełnienie zarzucono oskarżonemu.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w kontekście konstytucyjnej zasady rozpatrywania spraw przez sąd właściwy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzeni są sędziami sądu właściwego miejscowo, co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga unikania sugestii o braku obiektywizmu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny wykluczenie mogących powstać w opinii publicznej nieuzasadnionych wątpliwości w tej materii

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie tego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie pokrzywdzonymi są sędziowie sądu właściwego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak system reaguje na potencjalne konflikty interesów, nawet jeśli dotyczą sędziów.

Czy sędziowie mogą być pokrzywdzonymi w sprawach, które sami mają rozpoznać?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 65/18
POSTANOWIENIE
Dnia 26 września 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie
J. M.
‎
oskarżonego o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 26 września 2018 r.,
‎
wniosku Sądu Rejonowego w O., zawartego w postanowieniu z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II K
[...]
,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać sprawę oskarżonego J.M. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.
UZASADNIENIE
Postanowieniem
z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II K
[...]
Sąd Rejonowy
w O.
wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego J. M. innemu sądowi równorzędnemu. W wystąpieniu wskazano, że sprawa dotyczy bezpośrednio dwóch sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O., którzy „otrzymali status pokrzywdzonych”. Okoliczność ta wywołuje u oskarżonego, jak również może stwarzać u osób postronnych uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności pozostałych sędziów
Sądu Rejonowego w O.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Warunkiem przełamania właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k., a więc przekazania sprawy do rozpoznania sądowi niewłaściwemu miejscowo i w ten sposób dokonanie odstępstwa od konstytucyjnej zasady rozpatrywania spraw przez sąd właściwy (zob. art. 45 Konstytucji RP) jest wykazanie, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny, przez sąd właściwy (zob. postanowienie SN z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt IV KO 14/17).
Nie ulega wątpliwości, że J. M. oskarżony został o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k., które miało zostać popełnione na szkodę
pokrzywdzonych A. K. i J. I.. Osoby te są
sędziami
II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O. (k. 9v, 78v), a więc Sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy.
W tym stanie rzeczy, zarówno w przekonaniu samego oskarżonego, jak i w odbiorze społecznym może powstać przekonanie (chociażby nieuzasadnione), że sprawa może nie zostać rozstrzygnięta w sposób obiektywny. Dobrem wymiaru sprawiedliwości, stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest również, a może nawet przede wszystkim, potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że proces w danej sprawie mógłby być prowadzony w sposób nieobiektywny (zob. postanowienie SN z dnia 2 lipca 2003 r., sygn. akt III KO 20/03, LEX nr 78821). Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie jest zatem wyrazem braku zaufania przez Sąd Najwyższy do bezstronności sędziów Sądu miejscowo właściwego, ale ma na celu wykluczenie mogących powstać w opinii publicznej nieuzasadnionych wątpliwości w tej materii.
Ponieważ w sprawie spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu spoza okręgu Sądu Okręgowego w K., to jest Sądowi Rejonowemu w R.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI