IV KO 64/13

Sąd Najwyższy2013-08-21
SNKarneodpowiedzialność karna sędziówŚrednianajwyższy
immunitet sędziowskiodpowiedzialność karnasąd najwyższysąd rejonowyoskarżenie prywatnekpkuchwała sądu dyscyplinarnego

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy karnej z uwagi na brak uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie sędziego.

Sąd Rejonowy w O. wnioskował o przekazanie sprawy karnej przeciwko sędziemu D. B. innemu sądowi, argumentując, że jego pozycja jako Przewodniczącego Wydziału Karnego w tym samym sądzie może wpływać na obiektywizm orzekania. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, ponieważ oskarżyciel prywatny nie załączył wymaganej uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie sędziego.

Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia prywatnego przeciwko D. B. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była funkcja oskarżonego jako sędziego i Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O., co zdaniem sądu rejonowego mogło wpływać na obiektywizm orzekania ze względu na znajomość oskarżonego wśród sędziów właściwego sądu. Sąd Rejonowy uważał, że przekazanie sprawy zapewni przekonanie o jej obiektywnym rozpatrzeniu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że sędzia jest chroniony immunitetem, a pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej, w tym z oskarżenia prywatnego, wymaga uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie. Ponieważ taka uchwała nie została załączona do aktu oskarżenia, Sąd Najwyższy stwierdził, że prowadzenie postępowania karnego jest niedopuszczalne na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. i sprawę należy umorzyć. Sąd Najwyższy podkreślił, że umorzenie postępowania z przyczyn formalnoprawnych nie stanowi merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może budzić wątpliwości co do obiektywizmu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że prowadzenie postępowania karnego przeciwko sędziemu z oskarżenia prywatnego bez wymaganej uchwały sądu dyscyplinarnego jest niedopuszczalne na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. Brak tej uchwały stanowi formalną przesłankę do umorzenia postępowania, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy, co czyni wniosek o przekazanie bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznaoskarżony
M. X.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania karnego, jeżeli brak jest uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 181

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędzia jest chroniony immunitetem.

P.u.s.p. art. 80

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 216 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie sędziego D. B. stanowi formalną przesłankę do umorzenia postępowania. Umorzenie postępowania z przyczyn formalnych nie jest merytorycznym rozpoznaniem sprawy i nie może budzić wątpliwości co do obiektywizmu.

Odrzucone argumenty

Argument Sądu Rejonowego o potrzebie przekazania sprawy ze względu na pozycję sędziego D. B. i jego znajomość w środowisku sędziowskim.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny sąd równorzędny sędzia chroniony jest immunitetem, będącym wyłomem w obowiązującej w polskim procesie karnym zasadzie legalizmu nie stanowi merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może wywołać racjonalnego przekonania o nieobiektywnym jej załatwieniu

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

członek

Józef Szewczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego i konieczności uzyskania zgody sądu dyscyplinarnego na ściganie sędziego z oskarżenia prywatnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie oskarżonym jest sędzia, a oskarżycielem prywatnym nie uzyskano wymaganej zgody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy immunitetu sędziowskiego i jego ograniczeń, co jest istotne dla prawników, ale także dla zrozumienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości przez szerszą publiczność.

Czy sędzia może być ścigany z oskarżenia prywatnego bez zgody sądu dyscyplinarnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 64/13
POSTANOWIENIE
Dnia 21 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Cesarz
‎
SSN Józef Szewczyk (sprawozdawca)
w sprawie
D. B.
‎
oskarżonego z art. 212 § 1 kk i art. 216 § 1 kk
‎
po rozpoznaniu wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w O.
‎
z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II K
[…]
,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 kpk
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego przeciwko D. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdyż oskarżony jest sędzią pełniącym obecnie funkcję Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O. – właściwego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym jest on osobą dobrze znaną pozostałym sędziom orzekającym na obszarze Sądu Okręgowego w K..
Zdaniem Sądu Rejonowego w O. dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny sąd równorzędny spoza obszaru właściwości Sądu Okręgowego w K., co będzie miało wpływ na swobodę orzekania i stworzy przekonanie, że sprawa została rozpoznana w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 181 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 80 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) sędzia chroniony jest immunitetem, będącym wyłomem w obowiązującej w polskim procesie karnym zasadzie legalizmu, na który składają się dwa zakazy chroniące nietykalność sędziego: zakaz zatrzymania (z wyjątkiem zatrzymania na gorącym uczynku), oraz zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej, sądowej lub administracyjnej. Wspomniane zakazy, mają charakter względny, gdyż nie obowiązują, jeżeli sąd dyscyplinarny podejmie uchwałę zezwalającą na zatrzymanie lub pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej także z oskarżenia prywatnego powoduje obowiązek odmowy wszczęcia postępowania, bądź nakaz umorzenia postępowania karnego.
Oskarżony D. B. jest sędzią, zaś oskarżyciel prywatny M. X. do aktu oskarżenia nie załączył prawomocnej uchwały Sądu Dyscyplinarnego o zezwoleniu na ściganie karne D. B..
W opisanej sytuacji stosownie do treści art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania karnego, które należy umorzyć.
Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w oparciu o formalnoprawną negatywną przesłankę procesową w postaci braku zgody na ściganie oskarżonego, nie stanowi merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może wywołać racjonalnego przekonania o nieobiektywnym jej załatwieniu.
W konsekwencji Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI