IV KO 63/19

Sąd Najwyższy2019-07-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejWysokanajwyższy
zniesławieniesędziaprzekazanie sprawywyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćsąd najwyższysąd rejonowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną o zniesławienie do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na powiązania osobiste i zawodowe sędziego występującego w sprawie z sędziami sądu właściwego miejscowo.

Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o zniesławienie do innego sądu, argumentując, że oskarżona D.L. jest sędzią tego sądu i zna osobiście większość jego sędziów, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez sąd wolny od takich powiązań. Sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w J.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy karnej o zniesławienie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że jedna z oskarżonych, D.L., jest sędzią Sądu Rejonowego w Ż., a w przeszłości orzekała w Sądzie Rejonowym w B., gdzie jest znana osobiście wielu sędziom, w tym sędziemu referentowi, z uwagi na relacje towarzyskie i służbowe. Sąd Rejonowy wskazał, że takie powiązania mogą budzić wątpliwości co do zachowania obiektywności. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo, uznał, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” obejmuje sytuacje, które mogą stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności sądu do obiektywnego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie, gdzie oskarżycielka prywatna i zarazem oskarżona wzajemnie jest sędzią znanym osobiście większości sędziów sądu właściwego miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi. Zapewni to postępowanie wolne od podejrzeń o brak bezstronności i utrwali przekonanie o niezawisłości wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie powiązania mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy, jeśli mogą budzić wątpliwości co do obiektywności i rzetelności rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawy były rozpoznawane przez sądy wolne od wszelkich podejrzeń o brak bezstronności, zwłaszcza gdy strony postępowania lub ich bliscy mają osobiste lub zawodowe powiązania z sędziami orzekającymi w sądzie właściwym miejscowo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
W.P.osoba_fizycznaoskarżony
L.S.osoba_fizycznaoskarżony
D.L.osoba_fizycznaoskarżona wzajemnie / oskarżycielka prywatna

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” należy odnosić do sytuacji, które mogą stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie - nawet mylne - o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 212 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżona D.L. jest sędzią Sądu Rejonowego w Ż., a w przeszłości orzekała w Sądzie Rejonowym w B., gdzie zna osobiście większość sędziów. Relacje towarzyskie i służbowe oskarżonej z sędziami Sądu Rejonowego w B. mogą budzić wątpliwości co do zachowania obiektywności. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez sąd wolny od podejrzeń o brak bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości mogłoby budzić wątpliwości co do zachowania przez Sąd wymaganej obiektywności możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy do innego sądu ze względu na powiązania osobiste i zawodowe sędziów z sądem właściwym miejscowo."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy strona postępowania jest sędzią znanym w sądzie właściwym miejscowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak nawet potencjalne konflikty interesów mogą prowadzić do zmian jurysdykcji, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Sędzia sądzi sędziego? Sąd Najwyższy zmienia sąd w sprawie o zniesławienie z powodu powiązań.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 63/19
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lipca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie W.P., L.S.
oskarżonych o czyn z art. 212 § 2 k.k. oraz D.L. oskarżonej wzajemnie o czyn z art. 212 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lipca 2019 r.,
‎
wniosku Sądu Rejonowego w B.
‎
zawartego w postanowieniu z dnia 27 maja 2019 r., sygn. akt IX K […],
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosek Sądu Rejonowego w B. uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 maja 2019 r. Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazania sprawy o sygn. akt IX K […] do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k.
Uzasadniając stanowisko w tym przedmiocie podniesiono, iż ze wstępnej analizy wzajemnych prywatnych aktów oskarżenia wynika, że D.L. od wielu lat jest sędzią Sądu Rejonowego w Ż., w przeszłości zaś orzekała w Sądzie Rejonowym w B.. W związku z tym jest znana nie tylko sędziemu referentowi, ale także większości pozostałych sędziów Sądu Rejonowego w B., z uwagi na relacje towarzyskie (wspólne szkolenia) i służbowe. W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że „ewentualne rozstrzyganie sprawy przez jakiegokolwiek sędziego z okręgu [...] mogłoby budzić wątpliwości co do zachowania przez Sąd wymaganej obiektywności”.
Dnia 31 maja 2019 r. do Sądu Rejonowego w B. wpłynęło pismo adwokata P.K., obrońcy oskarżonego W.P., zatytułowane „Wniosek o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k.” Obrońca oskarżonego zawarł w nim argumenty na rzecz przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z wyłączeniem sądów Apelacji [...].
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego w B. jest zasadny.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” z art. 37 k.p.k. należy odnosić do sytuacji, które mogą stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie - nawet mylne - o
niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r., V KO 31/18; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18).
Tego rodzaju uwarunkowania wystąpiły w niniejszej sprawie. Dotyczy ona  sędziego, który wykonywał funkcję orzeczniczą w sądzie właściwym do jej rozpoznania, zaś obecnie orzeka w Sądzie Rejonowym w Ż., a więc sądzie znajdującym się w tym samym okręgu sądowym, co sąd właściwy miejscowo. D.L. jest oskarżycielką prywatną i zarazem oskarżoną wzajemnie w sprawie prywatnoskargowej. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia zawierającego wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu oraz akt tej sprawy, D.L. zna osobiście nie tylko sędzia referent, ale większość sędziów Sądu Rejonowego w B. Nie ulega wątpliwości, że taka konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań oskarżycielki prywatnej i zarazem oskarżonej wzajemnie z sądem miejscowo właściwym powoduje, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga by sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Zapewni to bowiem możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo, będących następstwem samej świadomości owych personalnych powiązań. Ugruntuje też u jego obserwatorów przekonanie o tym, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., V KO 66/10).
Na marginesie warto dodać, że podobne okoliczności faktyczne i prawne wielokrotnie były uznawane w orzecznictwie Sądu Najwyższego za podstawę do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 37 k.p.k. (por. m.in.: postanowienie SN z dnia 26 sierpnia 2009 r., III KO 63/09; postanowienie SN z dnia 13 maja 2014 r., IV KO 29/14; postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2016 r., IV KO 94/15; postanowienie SN z dnia 23 maja 2018 r., IV KO 36/18; postanowienie SN z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18).
Sąd Najwyższy uznał, że sądem właściwym do rozpoznania sprawy powinna być jednostka spoza właściwości Sądu Okręgowego w B. i przekazał tę sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J. (obszar właściwości Sądu Okręgowego w G.) jako sądowi, do którego dojazd nie będzie kłopotliwy dla stron postępowania.
Z tych też względów, postanowiono jak wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI