IV KO 59/13

Sąd Najwyższy2013-08-21
SAOSKarneinneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćpokrewieństwosąd najwyższysąd apelacyjnykodeks postępowania karnegoprzekazanie sprawy

Sąd Najwyższy wyłączył sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] od udziału w sprawie W. Ł. z powodu pokrewieństwa jednego z oskarżonych z sędzią i przekazał sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] od udziału w sprawie karnej W. Ł. i E. H. Oskarżony W. Ł. jest ojcem sędziego E. K., co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy, uznając te wątpliwości za uzasadnione w odbiorze społecznym, wyłączył wskazanych sędziów. Z uwagi na niemożność rozpoznania sprawy w dotychczasowym sądzie, sprawę przekazano innemu sądowi równorzędnemu.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu kwestię wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] od udziału w sprawie karnej W. Ł. i E. H. Oskarżony W. Ł. jest ojcem sędziego E. K. z Sądu Apelacyjnego w [...]. Sędzia E. K. oraz pozostali sędziowie (z wyjątkiem R. D. i W. S.) wystąpili z wnioskiem o wyłączenie ich od udziału w sprawie, argumentując, że pokrewieństwo z oskarżonym może budzić uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w odbiorze społecznym. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wyłączając wskazanych sędziów na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. Wyłączenie sędziów spowodowało niemożność rozpoznania sprawy w tym sądzie. Z uwagi na ścisły związek przedmiotowy spraw obu oskarżonych, Sąd Najwyższy uznał za celowe przekazanie całej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, którym został Sąd Apelacyjny w [...].

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pokrewieństwo sędziego z oskarżonym może stanowić okoliczność, o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k., mogącą w odbiorze społecznym wywołać obawę co do zachowania bezstronności przez sędziów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wskazana okoliczność (pokrewieństwo) jest tego rodzaju, że może budzić obawę co do bezstronności w odbiorze społecznym, co uzasadnia wyłączenie sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziów i przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
W. Ł.osoba_fizycznaoskarżony
E. H.osoba_fizycznaoskarżona
E. K.osoba_fizycznasędzia (wyłączony)
R. D.osoba_fizycznasędzia (nie wyłączony)
W. S.osoba_fizycznasędzia (nie wyłączony)

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziów z powodu uzasadnionej wątpliwości co do ich bezstronności.

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego od udziału w sprawie, w tym okoliczności mogące wywołać obawę o jego bezstronność.

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w przypadku niemożności jej rozpoznania.

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

u.p.u.s.p. art. 77 § 2b

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Reguluje sytuacje, w których sędziowie delegowani do pełnienia czynności administracyjnych nie mogą orzekać w macierzystym sądzie.

k.p.k. art. 40 § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki wyłączenia sędziego z mocy ustawy, w tym z powodu najbliższego pokrewieństwa z oskarżonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrewieństwo sędziego z oskarżonym może budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w odbiorze społecznym. Wyłączenie sędziów spowodowało niemożność rozpoznania sprawy w dotychczasowym sądzie. Ścisły związek przedmiotowy spraw oskarżonych uzasadnia przekazanie całej sprawy innemu sądowi.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności może rodzić wskazana na wstępie okoliczność okoliczność tego rodzaju, o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k., a więc mogąca w odbiorze społecznym wywołać obawę co do zachowania bezstronności przez sędziów Sądu właściwego bezcelowe byłoby pozostawienie sprawy E. H. w gestii Sądu Apelacyjnego w [...]

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

sprawozdawca

Józef Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego z powodu pokrewieństwa i przekazania sprawy innemu sądowi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pokrewieństwa i delegacji sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości - bezstronności sędziowskiej i potencjalnych konfliktów interesów, co jest interesujące dla prawników.

Pokrewieństwo sędziego z oskarżonym – kiedy sąd musi się wyłączyć?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 59/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk w sprawie W. Ł. i E. H. skazanych z art. 296 § 1 kk i innych co do W. Ł. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 sierpnia 2013 r., kwestii wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w […] od udziału w sprawie W. Ł. oraz kwestii przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł 1) na podstawie art. 42 § 1 i 4 kpk w zw. z art. 41 § 1 kpk wyłączyć sędziów Sądu Apelacyjnego, z wyjątkiem E. K., R. D. i W. S., od udziału w sprawie W. Ł., 2) na podstawie art. 43 kpk i 37 kpk przekazać sprawę Sądowi Apelacyjnemu w […]. UZASADNIENIE Oskarżony W. Ł. jest ojcem sędziego Sądu właściwego – E. K. Sędzia ta oraz pozostali sędziowie Sądu Apelacyjnego w […], z wyjątkiem R. D. i W. S., delegowanych do pełnienia czynności administracyjnych odpowiednio do: Ministerstwa Sprawiedliwości i podległej Ministrowi – Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, wystąpili w trybie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. z żądaniem ich wyłączenia argumentując, że uzasadnioną 2 wątpliwość co do ich bezstronności może rodzić wskazana na wstępie okoliczność (najbliższe pokrewieństwo sędziego tego Sądu z jednym z oskarżonych). Zdaniem Sądu Najwyższego, jest to okoliczność tego rodzaju, o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k., a więc mogąca w odbiorze społecznym wywołać obawę co do zachowania bezstronności przez sędziów Sądu właściwego. Dlatego orzeczono o ich wyłączeniu, z pominięciem córki osk. W. Ł., która podlega wyłączeniu od udziału w sprawie na podstawie ustawy (art. 40 § pkt. 3 k.p.k.), oraz R. D. i W. S., którzy z mocy art. 77 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.) nie mogą orzekać w macierzystym Sądzie. Wyłączenie sędziów Sądu właściwego od udziału w sprawie osk. W. Ł. spowodowało niemożność rozpoznania jej w tym Sądzie. Zaistniała sytuacja nie dotyczy współoskarżonej – E. H. Zważywszy jednak na ścisły przedmiotowy związek spraw oskarżonych, bezcelowe byłoby pozostawienie sprawy E. H. w gestii Sądu Apelacyjnego w […]. Z tych względów w odniesieniu do osk. W. Ł. na podstawie art. 43 k.p.k., a w stosunku do osk. E. H. na podstawie art. 37 k.p.k. – bo przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu Sądowi równorzędnemu – Sądowi Apelacyjnemu w […].

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI