IV KO 56/24

Sąd Najwyższy2024-05-29
SNKarneprzekazanie sprawyŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegobezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższysąd okręgowyadwokatpokrzywdzony

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Sądu Okręgowego w Gliwicach do Sądu Okręgowego w Sosnowcu ze względu na znajomość sędziów z pokrzywdzonym adwokatem, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach o przekazanie sprawy karnej dotyczącej K. G. innemu sądowi równorzędnemu. Sąd wnioskujący wskazał, że pokrzywdzony adwokat jest znany sędziom, którzy składali wnioski o wyłączenie z powodu relacji zawodowych i towarzyskich. Sąd Najwyższy uznał, że takie okoliczności mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy i postanowił przekazać sprawę do Sądu Okręgowego w Sosnowcu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach o przekazanie sprawy karnej o sygn. akt IV K 66/24, dotyczącej K. G. oskarżonego o oszustwo, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd wnioskujący uzasadnił wniosek tym, że pokrzywdzony w sprawie, adwokat A. M., jest znany sędziom orzekającym w sądzie właściwym. Sędziowie ci kolejno składali wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy z uwagi na istniejące relacje zawodowe i towarzyskie z pokrzywdzonym. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, podkreślił wyjątkowy charakter stosowania art. 37 k.p.k. i konieczność występowania realnych okoliczności zagrażających dobru wymiaru sprawiedliwości. Uznał, że znajomość sędziów z pokrzywdzonym adwokatem, wynikająca z jego pracy zawodowej i kontaktów, może w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że w sytuacji, gdy stroną procesu jest osoba mająca bliskie kontakty z sędziami, sąd nie powinien orzekać. W trosce o dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknięcie wątpliwości co do obiektywności postępowania, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie okoliczności mogą uzasadniać przekazanie sprawy, jeśli mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy i zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że znajomość sędziów z pokrzywdzonym adwokatem, wynikająca z jego pracy zawodowej i kontaktów, może w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że w takich sytuacjach sąd nie powinien orzekać, aby uniknąć wątpliwości co do obiektywności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
K. G.osoba_fizycznaoskarżony
A. M.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisu ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Znajomość sędziów orzekających w sądzie z pokrzywdzonym adwokatem, wynikająca z relacji zawodowych i towarzyskich, może budzić wątpliwości co do bezstronności. Okoliczności sprawy mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Troska o dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknięcie wątpliwości co do obiektywności postępowania.

Godne uwagi sformułowania

stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać Osądzenie niniejszej sprawy przez sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie nie było wolne od pozaprocesowych wpływów

Skład orzekający

Anna Dziergawka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy ze względu na znajomość sędziów z pokrzywdzonym, zwłaszcza gdy pokrzywdzonym jest adwokat."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowa jest ocena potencjalnego wpływu znajomości na bezstronność orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności w wymiarze sprawiedliwości, zwłaszcza gdy w grę wchodzą relacje zawodowe i towarzyskie między sędziami a stronami postępowania.

Czy znajomość sędziów z adwokatem może uniemożliwić sprawiedliwy proces? Sąd Najwyższy reaguje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KO 56/24
POSTANOWIENIE
Dnia 29 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Dziergawka
w sprawie
K. G.
oskarżonego o czyny z art. 286 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 29 maja 2024 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w Gliwicach,
zawartego w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV K 66/24,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gliwicach, postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2024 r.,
‎
w sprawie o sygn. akt IV K 66/24, wystąpił o przekazanie sprawy K. G. oskarżonego o czyny z art. 286 § 1 k.k. i in., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący sąd wskazał, że pokrzywdzony w tej sprawie, adw. A. M., jest znany sędziom orzekającym w sądzie właściwym, którzy kolejno złożyli wnioski o wyłączenie ich od jej rozpoznania, z uwagi na relacje zawodowe i towarzyskie z pokrzywdzonym.
Co istotne, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r., w sprawie o sygn. akt IV KO 39/23, przekazał w trybie art. 37 k.p.k. analogiczną sprawę dotyczącą adw. A. M., do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.
Zdaniem wnioskującego sądu, powyższe okoliczności mogłyby stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu należy podkreślić, że stosowanie przepisu
art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (
zob.
postanowieni
e SN z dnia 15 maja 2023 r., III KO 41/23;
postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, postanowienie SN
z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, postanowienie SN z dnia 13 listopada 2008 r.,
‎
IV KO 130/08
).
Nie ulega wątpliwości, że okoliczności wskazywane przez sąd wnioskujący, związane ze znajomością zarówno zawodową, jak i prywatną, sędziów w nim orzekających z osobą pokrzywdzonego oraz z rodzajem wykonywanej przez niego pracy adwokata, z czego wynikają jego kontakty z orzekającymi tam sędziami, mogą w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Zgodzić należy się z tezą, że
jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 2020 r., V KO 45/20).
Osądzenie niniejszej sprawy przez sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie nie było wolne od pozaprocesowych wpływów (zob. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2007 r., IV KO 34/07).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja powyższa podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 15 listopada 2023 r., V KO 102/23).
Uwzględniając powyżej wskazane okoliczności uznano, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego.
Z tych względów
, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[PGW]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI