IV KO 56/20

Sąd Najwyższy2020-06-25
SNKarnepostępowanie przygotowawczeŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyobiektywizmfunkcjonariusz publicznyumorzenie śledztwazażalenieart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał zażalenie na umorzenie śledztwa innemu sądowi rejonowemu, aby zapewnić obiektywizm w sprawie dotyczącej m.in. prezesa sądu nadrzędnego.

Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że rozpoznanie zażalenia na umorzenie śledztwa przez sąd właściwy miejscowo, w sytuacji gdy dotyczy ono m.in. prezesa sądu nadrzędnego, mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując Sąd Rejonowy w G. jako właściwy do rozpoznania sprawy, podkreślając znaczenie budowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości i długotrwałe zaangażowanie skarżącego w postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w K. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia Z. G. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa. Śledztwo dotyczyło czynów z art. 231 § 1 k.k., polegających na niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych, w tym Prezesa Sądu Okręgowego w K., Prokuratora Okręgowego w K. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek obawą, że rozpoznanie zażalenia przez sąd właściwy miejscowo, w sytuacji gdy sprawa dotyczy prezesa sądu nadrzędnego, mogłoby wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać wrażenie braku obiektywizmu. Sąd Najwyższy, podzielając pogląd o wyjątkowości instytucji przekazania sprawy, uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że powiązanie czynów zarzucanych osobom pełniącym wysokie funkcje, w tym Prezesa Sądu Okręgowego, może rodzić usprawiedliwione wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu z obszaru działania tego sądu okręgowego. Dodatkowo, długotrwałe zaangażowanie skarżącego w postępowania i jego konsekwentne kwestionowanie orzeczeń uzasadniały przekazanie sprawy. Wskazano Sąd Rejonowy w G. jako właściwy do rozpoznania zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek jest uzasadniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powiązanie czynów zarzucanych funkcjonariuszom publicznym, w tym prezesowi sądu nadrzędnego, może rodzić w odbiorze społecznym uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu z obszaru działania tego sądu okręgowego, co nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Dodatkowo, długotrwałe zaangażowanie skarżącego w postępowania uzasadnia przekazanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strona wygrywająca

Z. G.

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznaskarżący
Prokuratura Rejonowa w K.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
Sąd Rejonowy w K.organ_państwowysąd wnioskujący o przekazanie sprawy
Prezes Sądu Okręgowego w K.organ_państwowyfunkcjonariusz publiczny objęty śledztwem
Prokurator Okręgowy w K.organ_państwowyfunkcjonariusz publiczny objęty śledztwem
Komendant Wojewódzki Policji w K.organ_państwowyfunkcjonariusz publiczny objęty śledztwem
Sąd Rejonowy w G.organ_państwowysąd właściwy do rozpoznania zażalenia

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wymagająca ścisłej interpretacji ze względu na jej wyjątkowość.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalny brak obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy miejscowo ze względu na objęcie śledztwem prezesa sądu nadrzędnego. Potrzeba budowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Długotrwałe zaangażowanie skarżącego w postępowania i kwestionowanie orzeczeń.

Godne uwagi sformułowania

mogłoby wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać w odbiorze społecznym oraz skarżącego przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości nie daje gwarancji, że uniknie się spekulacji – wprawdzie bez wątpienia niesłusznych, lecz ze wszech miar realnych – co do wpływu tego powiązania na ostateczny wynik sprawy

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi w sytuacjach budzących wątpliwości co do obiektywizmu, zwłaszcza gdy dotyczy to funkcjonariuszy publicznych i organów sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej uregulowanej w k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje mechanizmy zapewniające obiektywizm w sądownictwie i budowanie zaufania publicznego, co jest istotne dla prawników i obywateli.

Czy sędzia może być stronniczy, gdy sprawa dotyczy jego szefa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 56/20
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie zażalenia
Z. G.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K.  z dnia 7 kwietnia 2020 r., sygn. akt PR  Ds. (…), o umorzeniu śledztwa,
po rozpoznaniu na posiedzeniu
w dniu 25 czerwca 2020 r.
wniosku Sądu Rejonowego w K.  zawartego w postanowieniu z dnia 22 maja 2020 r., sygn. akt IV Kp (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać zażalenie Z. G.  do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 22 maja 2020 r., sygn. akt IV Kp (…), Sąd Rejonowy w K.  wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą   przekazania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia Z. G.  na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K.  z dnia 7 kwietnia 2020 r. o umorzeniu śledztwa o czyny z art. 231 § 1 k.k. polegające na niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych: Prezesa Sądu Okręgowego w K. , Prokuratora Okręgowego w K.  oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.. W przekonaniu sądu występującego z wnioskiem rozpoznanie wniesionego zażalenia przez sędziów sądu właściwego miejscowo w sytuacji, gdy zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa objęty jest m.in. prezes sądu nadrzędnego, mogłoby wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać w odbiorze społecznym oraz skarżącego przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Pomimo podzielanego przez ten skład Sądu Najwyższego poglądu o wyjątkowości instytucji określonej w art. 37 k.p.k. oraz wynikającego stąd nakazu ścisłej interpretacji, co ma szczególne znaczenie w sprawach, w których wniosek w tym trybie składany jest przez sąd właściwy do kontroli orzeczenia zapadłego w toku postępowania przygotowawczego (zob. postanowienie Sądu najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r., IV KO 22/18), inicjatywa Sądu Rejonowego w K.  zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodzić się należy w szczególności ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że okoliczność, iż sprawa, w której wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczy m.in. prezesa sądu nadrzędnego powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu z obszaru działania tego sądu okręgowego, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Ścisłe powiązanie czynów zarzucanych poszczególnym osobom w związku z wykonywaniem czynności służbowych, w tym również przez Prezesa Sądu Okręgowego w K., a więc jednostki nadrzędnej nad wnioskującym sądem, nawet przy pełniej bezstronności i prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia nie daje gwarancji, że uniknie się spekulacji – wprawdzie bez wątpienia niesłusznych, lecz ze wszech miar realnych – co do wpływu tego powiązania na ostateczny wynik sprawy.
Podkreślić należy, że skarżący w swoich licznych wystąpieniach konsekwentnie kwestionuje zapadające w jego sprawach orzeczenia. Świadczy to o długotrwałym zaangażowaniu pokrzywdzonego w postępowania toczące się w sądach z właściwości Sądu Okręgowego w K., co w przekonaniu Sądu Najwyższego dodatkowo uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu spoza tego obszaru.
Z tych względów jako sąd właściwy do rozpoznania zażalenia wskazano Sąd Rejonowy w G. położony w relatywnie najbliższej odległości od miejsca zamieszkania Z. G. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI