IV KO 54/18

Sąd Najwyższy2018-07-25
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćsąd najwyższysąd okręgowypracownik sądukpk

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Okręgowego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej pracownika sądu innemu sądowi, uznając brak podstaw do zagrożenia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej pracownika tego sądu innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, uznając, że sam fakt zatrudnienia strony w sądzie nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, chyba że istnieją indywidualne względy wymagające wyłączenia sędziego.

Sąd Okręgowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej E. J. innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to dobrem wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnienie wniosku opierało się na fakcie, że oskarżony jest wieloletnim pracownikiem IX Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w K., co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziów oraz wpływać na swobodę orzekania. Sąd Najwyższy nie przychylił się do wniosku. W uzasadnieniu podkreślono wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy i konieczność istnienia realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sam fakt, iż stroną jest pracownik sądu, nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy, chyba że istnieją indywidualne względy wymagające wyłączenia sędziego na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. Podkreślono, że sądy nie powinny unikać trudnych spraw, a ich autorytet buduje sprawność i trafność orzekania, a nie unikanie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt zatrudnienia strony w sądzie nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi, chyba że istnieją indywidualne względy wymagające wyłączenia sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sam fakt, że stroną jest pracownik sądu, nie wpływa globalnie na obiektywizm wszystkich sędziów. W przypadku indywidualnych wątpliwości należy stosować tryb wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (odrzucenie wniosku)

Strony

NazwaTypRola
E. J.inneoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy i wymaga istnienia realnego zagrożenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

W przypadku indywidualnych wątpliwości co do bezstronności sędziego, należy składać wnioski o wyłączenie sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sam fakt zatrudnienia strony w sądzie nie stanowi globalnego zagrożenia dla obiektywizmu wszystkich sędziów. W przypadku wątpliwości co do bezstronności, należy stosować tryb wyłączenia sędziego (art. 42 § 1 k.p.k.). Autorytet sądów buduje sprawność i trafność orzekania, a nie unikanie spraw.

Odrzucone argumenty

Fakt, że stroną jest pracownik sądu, sam w sobie uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wyjątkowy charakter instytucji zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy, interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście pracowników sądów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika sądu; ogólne zasady dotyczące przekazania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z bezstronnością i zaufaniem do wymiaru sprawiedliwości, choć jej faktyczny stan nie jest nadzwyczajny.

Czy pracownik sądu może liczyć na inny sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 54/18
POSTANOWIENIE
Dnia 25 lipca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
E. J.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 25 lipca 2018 r.
‎
wniosku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 4 czerwca 2018 r., sygn. akt IX Ka …/18
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w K., wskazanym postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy E. J. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek Sądu został uzasadniony faktem, że dotyczy sprawy wieloletniego pracownika IX Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w K., co w odbiorze społecznym może wzbudzać wątpliwość co do bezstronności sędziów i wpływać na ocenę ich obiektywizmu oraz swobodę orzekania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Okręgowego w K. nie zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – po myśli art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej w art. 37 k.p.k., podkreślając, że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym.
Takiej okoliczności nie może stanowić sam fakt, że podmiotem przeciwko któremu złożono zawiadomienie o przestępstwie jest sekretarz sądowy zatrudniony w Sądzie Okręgowym w K. Brak jest bowiem jakichkolwiek przekonujących przesłanek świadczących o tym, że ta okoliczność mogłaby globalnie wpłynąć na obiektywizm i bezstronność wszystkich sędziów tego sądu. Jeżeli zaś istnieją indywidualne względy tego typu, winny one zostać rozwiązane poprzez złożenie wniosków w trybie art. 42§1 k.p.k.
Przypomnieć więc tylko należy, że sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych, a przeciwwagą dla ewentualnych negatywnych opinii, które przecież zawsze mogą się pojawić, powinna być sprawność procedowania i trafność orzekania, wskazujące na to, że postępowanie przeprowadzone zostało rzetelnie, zaś wydane orzeczenie, znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach, wolne jest od pozaprocesowych wpływów. To właśnie, a nie przekazywanie spraw między sądami, buduje autorytet konkretnych sądów i sędziów w nich orzekających (postanowienie SN z dnia 26 lipca 2016r., sygn. akt II KO 25/16).
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI