IV KO 52/25

Sąd Najwyższy2025-05-06
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniakasacjaSąd Najwyższyniezawisłość sędziegoart. 439 k.p.k.art. 542 k.p.k.

Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji, uznając, że instytucja ta nie służy do badania niezawisłości sędziego.

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji. Sąd oparł się na wcześniejszym orzecznictwie (I KZP 17/22), zgodnie z którym wznowienie z urzędu nie jest dopuszczalne w przypadku ujawnienia uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym zakończonym oddaleniem kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Dodatkowo wskazano, że strony miały możliwość zgłoszenia wniosków o wyłączenie sędziów, a wznowienie nie służy do testowania niezawisłości sędziego.

Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę o sygnaturze IV KO 52/25, wydał zarządzenie o nie stwierdzeniu podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt IV KK 412/24, o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnych. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na utrwalonym orzecznictwie, w tym na postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I KZP 17/22. Przyjęto w nim, że nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. w sytuacji, gdy ujawniły się uchybienia wymienione w art. 439 § 1 k.p.k., a postępowanie zakończyło się wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd podkreślił również, że w aktach sprawy kasacyjnej istniała prawna możliwość wyłączenia sędziów, gdyż skazany i jego obrońca zostali poinformowani o składzie orzekającym i nie złożyli wniosków o wyłączenie. Zaznaczono, że wznowienie postępowania nie może służyć do przeprowadzania testu niezawisłości sędziego, ponieważ istnieją odrębne instytucje prawne do tego celu. W konsekwencji, sprawę zakreślono jako załatwioną w inny sposób.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, w przypadku ujawnienia się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie (I KZP 17/22), zgodnie z którym wznowienie z urzędu w takich okolicznościach nie jest dopuszczalne. Dodatkowo wskazano, że strony miały możliwość zgłoszenia wniosków o wyłączenie sędziów, a wznowienie nie służy do badania niezawisłości sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie stwierdzono podstaw do wznowienia postępowania

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia uchybienia, których wystąpienie powoduje konieczność uchylenia orzeczenia niezależnie od podniesionych zarzutów.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje możliwość zgłaszania wniosków o wyłączenie sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji jako oczywiście bezzasadnej w przypadku ujawnienia uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. Możliwość zgłoszenia wniosków o wyłączenie sędziów przez strony Wznowienie postępowania nie służy do badania niezawisłości sędziego

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnych Wznowienie postępowania nie może przy tym służyć do przeprowadzania testu niezawisłości sędziego, skoro służą temu celowi odmienne instytucje przewidziane prawem.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Zbigniew Kapiński

członek

Stanisław Stankiewicz

członek

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego w świetle art. 439 § 1 k.p.k. oraz celów instytucji wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania kasacyjnego, co jest ważne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje granice stosowania tej instytucji.

Kiedy nie można wznowić postępowania kasacyjnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KO 52/25
ZARZĄDZENIE
Dnia 6 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
zarządził:
1. nie stwierdzić podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt IV KK 412/24, o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnych;
2. zakreślić sprawę jako załatwioną w inny sposób.
UZASADNIENIE
W postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22, przyjęto, że nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Odnotować ponadto trzeba, że z akt sprawy kasacyjnej o sygn. IV KK 412/24 wynika, że zarówno skazany, jak i jego obrońca, zostali poinformowani o wyznaczeniu do tej sprawy SSN Zbigniewa Kapińskiego, SSN Stanisława Stankiewicza i SSN Ryszarda Witkowskiego i nie złożyli wniosków o ich wyłączenie od jej rozpoznania, co jest dopuszczalne w świetle utrwalonego orzecznictwa w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Również na rozprawie kasacyjnej obrońca nie zgłosił żadnych wniosków przed rozpoczęciem przewodu sądowego, nie dostrzegając przeszkód w rozpatrywaniu sprawy. Zatem już na przedpolu rozpoznania kasacji istniała prawna możliwość wyłączenia sędziów. Wznowienie postępowania nie może przy tym służyć do przeprowadzania testu niezawisłości sędziego, skoro służą temu celowi odmienne instytucje przewidziane prawem.
Dlatego też zarządzono, jak na wstępie.
[PŁ]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI