IV KO 51/19

Sąd Najwyższy2019-06-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższybezstronnośćkorupcjawpływ na sądprokuratorinteres społecznywymiar sprawiedliwości

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną oskarżonego M.C. do rozpoznania innemu sądowi okręgowemu ze względu na bliskie relacje oskarżonego z sędziami sądu pierwotnie właściwego, co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Okręgowy w C. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy karnej M.C. do innego sądu ze względu na jego funkcję prokuratora i bliskie relacje z sędziami. Oskarżony miał przyjąć korzyść majątkową w zamian za wywarcie wpływu na skład orzekający. Sąd Najwyższy uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności orzekania w pierwotnym sądzie, zwłaszcza w kontekście zainteresowania medialnego i wcześniejszego przekazania sprawy, dlatego przekazał ją do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.

Sąd Najwyższy, rozpoznając inicjatywę Sądu Okręgowego w C. dotyczącą przekazania sprawy karnej M. C. do innego sądu równorzędnego, postanowił o przekazaniu sprawy do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w K. Uzasadnienie opiera się na fakcie, że oskarżony, pełniąc przez wiele lat funkcję prokuratora, nawiązał bliskie relacje koleżeńskie i towarzyskie z wieloma sędziami sądów, w tym z sędziami Sądu Okręgowego w C. Dodatkowo, zarzucane mu czyny, w tym przyjęcie korzyści majątkowej w celu wywarcia wpływu na skład orzekający, w połączeniu z żywym zainteresowaniem medialnym, mogłyby budzić wątpliwości co do bezstronności orzekania. Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze postanowienie z 2014 roku, w którym sprawa ta została już raz przekazana z podobnych powodów, podkreślając, że okoliczności te nie uległy dezaktualizacji. Dodatkowo, wskazano na brak możliwości utworzenia w Sądzie Okręgowym w C. trzyosobowego składu sędziowskiego, z którego żaden sędzia nie znałby oskarżonego, co uniemożliwiałoby uniknięcie sytuacji mogącej rodzić przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniał odstąpienie od ogólnych reguł właściwości miejscowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Oskarżony, będąc byłym prokuratorem, utrzymywał bliskie relacje z sędziami sądu właściwego miejscowo. Zarzucane mu czyny, w tym korupcja, oraz zainteresowanie medialne, mogłyby podważać zaufanie do bezstronności orzekania. Wcześniejsze przekazanie sprawy z podobnych powodów oraz brak możliwości utworzenia niezależnego składu orzekającego potwierdzają zasadność wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznaoskarżony
R. S.osoba_fizycznawspółoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 228 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 228 § 4

Kodeks karny

k.k. art. 230 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bliskie relacje oskarżonego z sędziami sądu właściwego miejscowo. Zarzucane czyny korupcyjne i wpływ na skład orzekający. Żywe zainteresowanie medialne sprawą. Brak możliwości utworzenia w sądzie pierwotnym składu orzekającego wolnego od znajomości z oskarżonym. Aktualność przesłanek uzasadniających wcześniejsze przekazanie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości zasada bezstronności Narażałoby na uszczerbek dobro wymiaru sprawiedliwości żywe zainteresowanie medialne uniknięcie eksponowanej społecznie sytuacji przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na wątpliwości co do bezstronności wynikające z relacji oskarżonego z sędziami oraz zainteresowania medialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której oskarżony jest osobą publiczną z rozległymi kontaktami w środowisku sędziowskim.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnej korupcji i wpływu na wymiar sprawiedliwości, co zawsze budzi zainteresowanie. Dodatkowo, fakt, że oskarżony jest byłym prokuratorem i ma bliskie relacje z sędziami, dodaje jej dramatyzmu i pokazuje złożoność problemu bezstronności.

Były prokurator oskarżony o korupcję – Sąd Najwyższy przekazuje sprawę z obawy o bezstronność!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 51/19
POSTANOWIENIE
Dnia 5 czerwca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz
w sprawie
M. C.
,
oskarżonego z art. 228 § 3 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 5 czerwca 2019 r.,
‎
inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
wyrażonej w postanowieniu Sądu Okręgowego w C.
‎
z dnia 16 kwietnia 2019r., sygn. akt VII Ka
[…]
,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w K
.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w C. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy M. C. oskarżonego o przestępstwa z art. 228 § 3 i 4 k.k. i art. 230 § 1 k.k. wraz z apelacjami wniesionymi od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt XVI K
[…]
wskazując, że M. C. od 10 października 1983 r. pełnił funkcję prokuratora w
[…]
prokuraturach. W ostatnim czasie zajmował stanowisko prokuratora Prokuratury Okręgowej w
[…]
. Był zatem osobą znaną w środowisku sędziowskim
[…]
sądów. Z niektórymi z sędziów utrzymywał kontakty na stopie nie tylko służbowej, lecz również koleżeńskiej czy nawet towarzyskiej. Oskarżonym w niniejszej sprawie pozostawał również R. S., którego matka była sędzią Sądu Rejonowego w K., a który miał się powoływać na wpływy w
[…]
sądach i prokuraturach, w którym to procederze miał uczestniczyć również M. C.. Kilku prokuratorów
[…]
prokuratur występuje w spawie w charakterze świadka. Ponadto za uwzględnieniem wniosku przemawiają okoliczności zarzucanych oskarżonemu czynów, w tym przede wszystkim przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za wywarcie wpływu na skład orzekający Sądu Okręgowego w C. w celu wydania postanowienia o uchyleniu tymczasowego aresztowania. W tych realiach orzekanie w sprawie przez ten Sąd mogłoby spotkać się z zewnętrzną krytyką i zarzutami w zakresie realizacji zasady bezstronności, co narażałoby na uszczerbek dobro wymiaru sprawiedliwości, tym bardziej, że sprawa niniejsza spotyka się z żywym zainteresowaniem medialnym, którego przekaz ma krytyczny wydźwięk. Sąd występujący zwrócił również uwagę na fakt, że powyższa argumentacja legła u podstaw postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 29 maja 2014 r., kiedy to do tego Sądu po raz pierwszy wpłynęła sprawa przeciwko oskarżonemu M. C. wraz z apelacjami. Wówczas na skutek skierowanego w trybie art. 37 k.p.k. wystąpienia, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. IV KO 48/14 przekazał sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w K.. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. IV Ka
[…]
Sąd ten zaskarżony wyrok uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, skąd konieczność jej ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Okoliczności uprzedniego przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy nie uległy dezaktualizacji. Obecnie w pionie karnym Sądu Okręgowego w C. nie ma możliwości utworzenia trzyosobowego składu sędziowskiego, z którego choć jeden z sędziów nie znałby oskarżonego M. C.. Oznacza to, że uniknięcie eksponowanej społecznie sytuacji, w której z sędziami mającymi orzekać oskarżony nie utrzymywał kontaktów koleżeńskich byłoby niemożliwe, co mogłoby w odbiorze społecznym rodzić przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Postulat Sądu Okręgowego w C. był zasadny. Słusznie podniesiono w nim, że przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości stanowiąca podstawę przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. IV KO 48/14, nadal pozostaje aktualna. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 11 stycznia 2016, sygn. IV Ka
[…]
, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, a obecnie będzie ona przedmiotem kontroli instancyjnej. Przytoczone powyżej okoliczności sprawiają, że zasadnym jest kolejne odstąpienie na etapie tego postępowania od ogólnych reguł określania właściwości miejscowej sądu. Nie jest pożądaną sytuacja, w której oskarżonego z sędziami sądu właściwego łączą relacje koleżeńskie czy towarzyskie, to bowiem może generować w opinii społecznej (choćby nawet niezasadne) przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania. W niniejszej sprawie, zważywszy na przedstawione powyżej okoliczności, tego rodzaju zagrożenie pozostaje wysoce realne. Wzgląd na przesłankę dobra wymiaru sprawiedliwości wymaga unikania takich sytuacji poprzez możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Podzielając zatem postulat zawarty w postanowieniu, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI