IV KO 51/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy z uwagi na zawodowe powiązania oskarżonych z sądem, uznając, że nie ma to wpływu na bezstronność orzekania.
Sąd Rejonowy w Rzeszowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej H. M. i E. R., oskarżonych o fałszowanie dokumentów i oszustwo, innemu sądowi. Uzasadnieniem była potencjalna wątpliwość co do bezstronności sądu, ponieważ oskarżeni byli biegłymi sądowymi współpracującymi z Sądem Okręgowym w Rzeszowie. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i nie można jej stosować jedynie z powodu zawodowych kontaktów oskarżonych z sędziami.
Sąd Rejonowy w Rzeszowie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej H. M. i E. R., oskarżonych o popełnienie przestępstw z art. 271 § 3 k.k. (fałszowanie dokumentów) oraz art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (oszustwo). Jako powód wniosku wskazano fakt, że oskarżeni byli biegłymi sądowymi z listy Sądu Okręgowego w Rzeszowie, którzy przez lata wydawali opinie w postępowaniach karnych. Sąd Rejonowy obawiał się, że orzekanie w tej sprawie przez sąd właściwy mogłoby negatywnie wpłynąć na opinię o przebiegu postępowania i wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na posiedzeniu, nie uwzględnił go. W uzasadnieniu podkreślono, że instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi (tzw. właściwość z delegacji, art. 37 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowana rozszerzająco. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo jest możliwe tylko w sytuacjach jednoznacznie świadczących o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sam fakt wykonywania przez oskarżonych obowiązków biegłych i związana z tym znajomość niektórych sędziów nie stanowi wystarczającej przesłanki do powstania wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu. Biegli są uczestnikami postępowań, a ich późniejsze wystąpienie w innej roli procesowej nie przekłada się automatycznie na zagrożenie swobody orzekania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt zawodowych powiązań oskarżonych z sędziami sądu właściwego nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga jednoznacznych dowodów na to, że pozostawienie sprawy w sądzie właściwym sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Zawodowe kontakty oskarżonych z sędziami nie podważają automatycznie obiektywizmu i bezstronności sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w Rzeszowie (wniosek odrzucony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowana rozszerzająco. Może być zastosowana tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że powstają wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.
Pomocnicze
k.k. art. 271 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga uzasadnienia sprzeciwiającego się dobru wymiaru sprawiedliwości. Zawodowe kontakty oskarżonych z sędziami nie podważają automatycznie bezstronności sądu. Biegli sądowi są uczestnikami postępowań, a ich późniejsze wystąpienie w innej roli procesowej nie zagraża swobodzie orzekania.
Odrzucone argumenty
Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu z powodu zawodowych powiązań oskarżonych z sędziami.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej, nie może być interpretowany rozszerzająco. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości. Nie można, co do zasady, uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tego powodu, że oskarżonym w procesie karnym jest osoba znana sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyłącznie z racji kontaktów o charakterze zawodowym.
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. dotyczącego przekazania sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście zawodowych powiązań stron z sądem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym, gdzie powodem są zawodowe relacje oskarżonych z sędziami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą przekazywania spraw, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć dla szerszej publiczności.
“Czy znajomość z sędzią dyskwalifikuje sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przekazywania spraw.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 51/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie H. M. i E. R. oskarżonych z art. 271 § 3 k.k. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2015 r., wniosku Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 2015 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie na podstawie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania sprawę H. M. i E. R. oskarżonych z art. 271 § 3 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.. Uzasadniając wystąpienie Sąd Rejonowy w Rzeszowie stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, wobec objęcia zawiadomieniem o przestępstwie biegłych sądowych z listy biegłych Sądu Okręgowego w Rzeszowie – H. M. i E. R., którzy przez szereg lat wydawali opinie w postępowaniach karnych, mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie oraz wzbudzić powszechne wątpliwości, co do bezstronności tego sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej, nie może być interpretowany rozszerzająco . Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości. W istocie więc skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451 ). Nie można, co do zasady, uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tego powodu, że oskarżonym w procesie karnym jest osoba znana sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyłącznie z racji kontaktów o charakterze zawodowym. Sam fakt wykonywania przez oskarżonych obowiązków biegłych w sprawach rozpoznawanych przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie i związana z tym znajomość niektórych sędziów tego sądu, nie stanowią jeszcze dostatecznej przesłanki do uznania, że może powstać wątpliwość co do obiektywizmu i bezstronności orzekania przez Sąd występujący z wnioskiem. Nie należy bowiem tracić z pola uwagi, że biegli są wyłącznie uczestnikami konkretnych postępowań, zaś ich późniejsze wystąpienie w odmiennej roli procesowej, nie przekłada się automatycznie na zagrożenie swobody orzekania, ani nie podważa obiektywizmu sądu właściwego do rozpoznania jego sprawy (por. p ostanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 lipca 2013 r., IV KO 46/13, LEX nr 1331372; z dnia 21 kwietnia 2005 r., IV KO 11/05, LEX nr 223005; z dnia 25 lutego 2010 r., II KO 5/10, LEX nr 843243; z dnia 28 września 2007 r., V KO 58/07, LEX nr 476222; z dnia 14 grudnia 2010 r., III KO 105/10, LEX nr 843447; z dnia 27 kwietnia 2005 r., IV KO 25/05, LEX nr 222445). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI