IV KO 48/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 27 czerwca 2024 r., postanowił z urzędu wznowić postępowanie kasacyjne, które zostało zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2023 r. (sygn. akt IV KK 64/23) o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego M. P. jako oczywiście bezzasadnej. Uzasadnienie opiera się na argumentacji, że w składzie orzekającym, który wydał zaskarżone postanowienie, brała udział sędzia Małgorzata Bednarek, powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej, a następnie przeniesiona do Izby Karnej w trybie niezgodnym z Konstytucją RP. Sąd powołał się na orzecznictwo ETPCz (wyrok w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce) oraz uchwały Sądu Najwyższego, wskazując, że wadliwa procedura powołania sędziów Krajowej Rady Sądownictwa i Prezydenta RP skutkuje brakiem niezależności i bezstronności sądu. Podkreślono, że Izba Dyscyplinarna nie miała statusu sądu konstytucyjnego, a przeniesienie sędziów do innych izb SN bez zachowania procedury konstytucyjnej (art. 179 Konstytucji RP) czyni skład sądu nienależycie obsadzonym. W związku z tym, postanowienie z dnia 10 sierpnia 2023 r. zostało uchylone, a kasacja przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu z powodu wadliwej obsady sądu oraz interpretacja standardów niezależnego i bezstronnego sądu w kontekście procedur nominacyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego prawomocnie zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego prawomocnie zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił pogląd wyrażony w innych orzeczeniach, że wznowienie z urzędu jest dopuszczalne w sytuacji, gdy w wydaniu postanowienia o oddaleniu kasacji brała udział osoba powołana na stanowisko sędziego SN w wadliwej procedurze, co narusza standardy niezależnego i bezstronnego sądu.
Czy udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze nominacyjnej (niezgodnie z Konstytucją RP) w składzie orzekającym Sądu Najwyższego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wadliwa procedura powołania sędziego, w tym brak weryfikacji niezawisłości i bezstronności, a także powołanie do Izby Dyscyplinarnej, która nie miała statusu sądu konstytucyjnego, a następnie przeniesienie do Izby Karnej bez zachowania procedury konstytucyjnej, skutkuje nienależytą obsadą sądu i naruszeniem art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wznowienia postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazanie bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym nienależytej obsady sądu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 540 § par. 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wniosku o wznowienie postępowania.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powoływania sędziów Sądu Najwyższego.
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Regulacje dotyczące przenoszenia sędziów.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. dotycząca Krajowej Rady Sądownictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze nominacyjnej. • Naruszenie standardów niezależnego i bezstronnego sądu. • Nienależyta obsada składu orzekającego.
Godne uwagi sformułowania
brak transparentności procesu powołania, którą charakteryzowały się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. • skład orzekający, w który wchodzi osoba tak powołana na urząd sędziego, nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC. • Izba Dyscyplinarna [...] nigdy nie miała statusu sądu w rozumieniu konstytucyjnym. • akt nominacji Prezydenta RP na stanowisko sędziego dokonywany jest w ramach określonego konkursu dotyczącego konkretnego rodzaju sądu. Osoba, która ubiegała się o stanowisko sedziego w danym sądzie, nie jest wiec uprawniona do orzekania w innym rodzaju sądu.
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
członek
Włodzimierz Wróbel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu z powodu wadliwej obsady sądu oraz interpretacja standardów niezależnego i bezstronnego sądu w kontekście procedur nominacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur nominacyjnych, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.
“Sąd Najwyższy uchyla własne postanowienie. Klucz: wadliwy sędzia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.