IV KO 96/21

SN
Sygn. akt IV KO 96/21
POSTANOWIENIE
Dnia 12 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
w sprawie dotyczącej zażalenia L. K. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w M.  o odmowie wszczęcia śledztwa sygn. akt PR Ds. (…)
po rozpoznaniu w dniu12 sierpnia 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w C.
z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt II Kp (…)
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania zażalenia innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt II Kp (…), zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia
L. K.
na postanowienie  prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 30 października 2020 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Rejonowego w S., do czego miało dojść w związku i podczas podejmowania czynności w toku postępowania w innej sprawie.
Uzasadniając przedmiotowe wystąpienie wskazano, że sędzia, którego dotyczyły czynności sprawdzające Prokuratury, orzeka w  Sądzie Rejonowym w
S., ale jego czynności związane były pośrednio ze sprawą II K (…), w której jako jedna z osób pokrzywdzonych występowała sędzia Sądu Rejonowego w C., a prezes tego Sądu zawiadomił organy ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa. Z uwagi na ten związek – w ocenie Sądu Rejonowego w C. – zachodzi potrzeba przekazania zażalenia
L. K.
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
a zwłaszcza potrzebę zapewnienia warunków do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o przekazanie zażalenia
L. K.
do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. - nie zasługiwał na uwzględnienie. Argumenty przytoczone w jego części motywacyjnej nie przekonują, że w niniejszej sprawie występują wątpliwości  co do możliwości prawidłowego rozpoznania środka odwoławczego przez sąd właściwy do rozpoznania zażalenia
L. K., którą to właściwość już raz zmieniono postanowieniem Sądu Okręgowego w K.  z dnia 30 czerwca 2021, sygn. akt VI Ko (…)
. W istniejącej sytuacji procesowej zadaniem sądu karnego jest jedynie przeprowadzenie kontroli orzeczenia, które zostało wydane przez zupełnie inny – niesądowy – organ procesowy właściwy dla prowadzenia postępowania przygotowawczego.  Rozstrzygnięcie poddane kontroli odwoławczej nie dotyczy żadnego z sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w C., a właściwość tego Sądu została określona na podstawie art. 43 k.p.k. przez sąd wyższego rzędu.  Sąd występujący z wnioskiem o zmianę właściwości nie wykazał, że nie jest w stanie – bez szkody dla wymiaru sprawiedliwości – wykonać prawidłowo tego zadania. Ograniczył się jedynie do wskazania, że we wcześniejszej sprawie prowadzonej w Sądzie Rejonowym w S., a dotyczącej składającego obecnie zażalenie
L. K.
pokrzywdzoną była sędzia Sądu Rejonowego w C..
Okoliczność tego rodzaju nie przekonuje jednak, że w istniejącej sytuacji dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za kolejnym przekazaniem zażalenia
L. K.
na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Podkreślić należy, że zmiana właściwości miejscowej przewidziana w art. 37 k.p.k., jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i nie podlega wykładni rozszerzającej. Dotyczy to zwłaszcza  podstawowej przesłanki jej stosowania, jaką jest pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, które determinuje przeniesienie sprawy, gdy cały sąd jest niewłaściwy do orzekania,  a także wtedy, gdy zachodzą obawy o bezstronność sądu właściwego. W realiach tej sprawy trudno dopatrzyć się okoliczności mogących rodzić obawę co do bezstronności i obiektywizmu sędziów Sądu Rejonowego w C..
Jak podkreślono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r. IV KO 22/18, „
tej ostatniej nie można upatrywać każdorazowo w podniesieniu wobec sędziego prowadzącego inne postępowania przez stronę niezadowoloną z ich przebiegu lub treści kończącego orzeczenia – zarzutu niedopełnienia obowiązków lub przekroczenia uprawnień i skierowania go do organów ścigania. Prowadziłoby to bowiem w konsekwencji do stworzenia swego rodzaju pozaustawowego sposobu sterowania przez strony właściwością miejscową sądów”
.
Zauważyć też trzeba, że sytuacja w niniejszej sprawie nie  dotyczy jeszcze etapu merytorycznego orzekania o odpowiedzialności karnej. Natomiast etap kontroli postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego jest stadium na tyle wczesnym, że rola Sądu ogranicza się jedynie do skontrolowania zakresu, zasadności i kompletności czynności przeprowadzonych przez organy ścigania – w kontekście zarzutów zażalenia.
Wniosek przedstawiony przez Sąd Rejonowy w C. nie zawiera w istocie przekonujących argumentów wskazujących na to, że ten Sąd nie jest w stanie przeprowadzić takiej kontroli prokuratorskiego postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sposób obiektywny i bezstronny. Natomiast podnoszone we wniosku relacje personalne mogą zostać uwzględnione w drodze wykorzystania innych instytucji procesowych niż mająca wyjątkowy charakter możliwość zmiany właściwości przewidziana w art. 37 k.p.k.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie
.