IV KO 43/21

Sąd Najwyższy2021-05-19
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższysąd rejonowyobiektywizmprezes sąduzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sprawa dotyczyła Prezesa Sądu Rejonowego w O.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Prokuratury Okręgowej w K. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w O. Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, aby uniknąć wątpliwości co do obiektywizmu, zwłaszcza że sprawa dotyczyła bezpośrednio Prezesa sądu właściwego do jej rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek ten dotyczył sprawy będącej wynikiem zażalenia J. M. na postanowienie Prokuratury Okręgowej w K. o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć umyślnego przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w O. w związku z procedowaniem w sprawie o zakłócenie posiadania, mimo wcześniejszego oddalenia powództwa. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy. Stwierdził, że okoliczności sprawy, w tym bezpośrednie dotyczenie Prezesa Sądu Rejonowego w O., mogą rodzić uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w tym sądzie. Podkreślono, że rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka Prezes, mogłoby wywołać negatywny wydźwięk społeczny i wątpliwości co do obiektywizmu. Dodatkowo, wskazano na spór autora zażalenia z innymi sędziami tego sądu. W trosce o dobro wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest dopuszczalne, gdy występują okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Dotyczy to sytuacji, gdy sprawa bezpośrednio dotyczy Prezesa sądu właściwego do jej rozpoznania, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i rzetelności postępowania w odczuciu społecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Prokuratura Okręgowa w K.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w O.instytucjasąd niższej instancji
Z. i M. W.osoba_fizycznapowód
J., A. i K. M.osoba_fizycznapozwany
Prezes Sądu Rejonowego w O.osoba_fizycznafunkcjonariusz publiczny

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego w O., co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Autor zażalenia pozostaje w sporze z innymi sędziami Sądu Rejonowego w O. Troska o dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknięcie negatywnego odbioru społecznego.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w społecznym przekonaniu rozpoznanie sprawy w sądzie, w którym od lat orzeka, niezależnie od wyniku sprawy, mogłoby mieć negatywny wydźwięk wydane orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w sytuacjach budzących wątpliwości co do obiektywizmu, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy organu sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie stanowi ogólnej zasady dotyczącej wszystkich spraw z udziałem sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory obiektywizmu i dobro wymiaru sprawiedliwości, nawet gdy dotyczy to wysokich stanowisk w sądownictwie. Jest to ciekawy przykład mechanizmów kontroli wewnętrznej w sądownictwie.

Czy sędzia może sądzić sam siebie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawa musi trafić gdzie indziej.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KO 43/21
POSTANOWIENIE
Dnia 19 maja 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
w przedmiocie zażalenia
J. M.
na postanowienie Prokuratury Okręgowej w K.  z dnia 16 lutego 2021 r. o sygn. PR Ds.(…) o odmowie wszczęcia śledztwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 19 maja 2021 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w O.
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P .
UZASADNIENIE
Prokuratura Rejonowa w S. postanowieniem z dnia 16 lutego 2021 r. w sprawie PR Ds.(…) odmówiła wszczęcia śledztwa „w sprawie umyślnego przekroczenia uprawnień w okresie od dnia 6 października 2020 r. do dnia 16 lutego 2021 r. w O. , woj. (…) przez funkcjonariusza publicznego w osobie Prezesa Sądu Rejonowego w O.  w związku z dopuszczeniem do procedowania w tym Sądzie w sprawie I C (…) z powództwa Z.  i M. W.  przeciwko J. , A. i K. M.  o zakłócenie posiadania i przywrócenie stanu zgodnego z prawem oraz zaniechanie naruszeń, pomimo tego, że postępowanie w podobnym zakresie toczyło się przed tym Sądem i zakończyło oddaleniem powództwa w sprawie I C (…), czym działał na szkodę interesu prywatnego J. M. ”, tj. popełnienia przestępstwa opisanego w dyspozycji art. 231 § 1 k.k. w uwagi na to, że czynu nie popełniono.
Postanowienie to zaskarżył zażaleniem J. M.  w wyniku czego sprawa została przekazana według właściwości Sądowi Rejonowemu w O.   Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. II Kp (…), Sąd ten zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu poza obszar właściwości Sądu Okręgowego w K., mając na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego w O.  zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć trzeba, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd.
Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczy ona bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego w O., tj. sadu właściwego do rozpoznania zażalenia. Stąd też w społecznym przekonaniu rozpoznanie sprawy w sądzie, w którym od lat orzeka, niezależnie od wyniku sprawy, mogłoby mieć negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w P.. Konieczność przekazania sprawy do rozpoznania sądowi znajdującemu się w obrębie innej apelacji uzasadnione jest innymi okolicznościami wskazanymi w wystąpieniu Sądu Rejonowego w O. , w szczególności faktem pozostawania autora zażalenia w sporze, w tym także na płaszczyźnie karnej, z innymi sędziami tego Sądu. Jednocześnie Sąd Najwyższy zastrzega, iż decyzja o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie wynika z braku zaufania do sędziów Sądu Rejonowego w O. , ale podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji, gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę