IV KO 43/19

Sąd Najwyższy2019-06-04
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyadwokatobiektywizmdobro wymiaru sprawiedliwościzażaleniedochodzenie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając brak podstaw do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.

Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia dochodzenia innemu sądowi, powołując się na fakt, że adwokat będący członkiem Okręgowej Rady Adwokackiej w K. jest dobrze znany sędziom sądu właściwego miejscowo. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że sam fakt, iż sprawa dotyczy adwokata, nie oznacza automatycznie zaistnienia przesłanek do przekazania sprawy, a sędziowie powinni dowodzić swojej obiektywności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że adwokat, którego dotyczy postępowanie, jest dobrze znany sędziom sądu właściwego miejscowo, a nawet zna niektórych na gruncie towarzyskim. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że argumenty podniesione przez Sąd Rejonowy nie przekonują o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że samo postępowanie dotyczy weryfikacji podstaw i zasadności decyzji o odmowie wszczęcia dochodzenia, a nie konkretnych osób. Sąd Najwyższy przywołał swoje orzecznictwo, zgodnie z którym sam fakt, że sprawa dotyczy adwokata wykonującego zawód w obrębie sądu właściwego, nie oznacza automatycznie zaistnienia przesłanek do przekazania sprawy. Sędziowie powinni wykazać się obiektywizmem i sprawnym rozpoznaniem sprawy. W przypadku bliskiej znajomości sędziego z adwokatem, zastosowanie powinien znaleźć przepis o wyłączeniu sędziego (art. 41 k.p.k.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt, że sprawa dotyczy adwokata, nie oznacza automatycznie zaistnienia przesłanek do przekazania sprawy. Sędziowie powinni dowodzić swojej obiektywności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że argumenty Sądu Rejonowego nie przekonują o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że postępowanie zażaleniowe dotyczy weryfikacji decyzji o odmowie wszczęcia dochodzenia, a nie konkretnych osób. Wskazano, że sędziowie powinni wykazać się obiektywizmem, a w przypadku bliskiej znajomości z adwokatem, zastosowanie powinien znaleźć przepis o wyłączeniu sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wniosku Sądu Rejonowego)

Strony

NazwaTypRola
K. R.osoba_fizycznawnioskodawca
M. R.osoba_fizycznawnioskodawca
adw. H. S.osoba_fizycznaosoba, której dotyczy postępowanie
D.S.osoba_fizycznaosoba, której dotyczy postępowanie

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa odmowy wszczęcia dochodzenia.

k.k. art. 18 § § 1

Kodeks karny

Podżeganie do popełnienia czynu zabronionego.

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

Udział w bójce lub pobiciu.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.p.k. art. 41

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. Sędziowie powinni wykazać się obiektywizmem. W przypadku bliskiej znajomości, zastosowanie art. 41 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Znajomość sędziego z adwokatem jako podstawa do przekazania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

nie zachodzą więc wymagane przez art. 37 k.p.k., szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej sędziowie swoją postawą winni dowodzić, że wolni są od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów W razie natomiast, gdyby sędziego i tego adwokata łączyła bliska znajomość na gruncie towarzyskim, w pierwszej kolejności zastosowanie winien znaleźć przepis art. 41 k.p.k.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy karnej innemu sądowi, rola obiektywizmu sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i interpretacji art. 37 k.p.k. w kontekście spraw karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd najwyższej instancji podchodzi do kwestii potencjalnego konfliktu interesów i obiektywizmu sędziów w sprawach karnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy znajomość z adwokatem zawsze oznacza przekazanie sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 43/19
POSTANOWIENIE
Dnia 4 czerwca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 4 czerwca 2019 r.
w sprawie
zażalenia
K. R. i M. R.
na postanowienie z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt PR 4 Ds.[…] (RPS […]) o odmowie wszczęcia dochodzenia,
wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 22 marca 2019 r., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy o sygn. akt
PR 4 Ds.
[…]
(RPS
[…]
)
, do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W złożonym wniosku powołano się na fakt, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy adw. H. S. będącego członkiem Okręgowej Rady Adwokackiej w K., który od wielu lat wykonuje swój zawód na obszarze właściwości Sądu Okręgowego w K.. Jest nadto dobrze znany sędziom Sądu Rejonowego w O., niektórym także na gruncie towarzyskim.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Argumenty podniesione przez Sąd Rejonowy we wniosku nie przekonują bowiem, aby w sądzie tym brak było warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny. Nie zachodzą więc wymagane przez art. 37 k.p.k., szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów.
Podnieść należy, że przedmiotem rozpoznania i oceny przez Sąd Rejonowy w O. mają być zażalenia na postanowienie zatwierdzone przez prokuratora Prokuratury
Rejonowej (k. 36v) z dnia 28 grudnia 2018 r.
odmawiające, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., wszczęcia dochodzenia w sprawie nakłaniania w okresie od 4 grudnia 2017 r. do bliżej nieokreślonego dnia w miesiącu marcu 2018 r. w O., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru D.S. do popełnienia przez niego czynu zabronionego polegającego na spowodowaniu pobicia K. R. oraz M. R., tj. popełnienia czynu z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie postępowanie nie było prowadzone wobec określonej osoby czy osób i oznacza to, że
postępowanie zażaleniowe będzie dotyczyć jedynie weryfikacji podstaw i zasadności wydania zaskarżonej decyzji.
W bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że sam fakt, że postępowanie dotyczy adwokata wykonującego zawód w obrębie sądu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – nie oznacza automatycznie, że zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 37 k.p.k. W tego typu sytuacjach
sędziowie swoją postawą winni dowodzić, że wolni są od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a poprzez sprawne i wnikliwe rozpoznanie zażalenia budować autorytet wymiaru sprawiedliwości.
W razie natomiast, gdyby sędziego i tego adwokata łączyła bliska znajomość na gruncie towarzyskim, w pierwszej kolejności zastosowanie winien znaleźć przepis art. 41 k.p.k.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI