IV KO 42/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi, aby zapewnić obiektywizm orzekania.
Sąd Rejonowy w B. wystąpił o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była potencjalna obawa o obiektywizm orzekania, gdyż podejrzaną o popełnienie przestępstwa była była żona skarżącego, będąca sędzią Sądu Okręgowego w B. Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i jego zastosowanie jest uzasadnione, gdy istnieją okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu. W tej sytuacji, aby zapewnić zewnętrzne postrzeganie orzeczenia jako obiektywnego, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.
Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Rejonowego w B. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy zażalenia L. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. o odmowie wszczęcia śledztwa. W zawiadomieniu o przestępstwach wskazano jako sprawcę byłą żonę skarżącego, która jest sędzią Sądu Okręgowego w B. Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., który pozwala na odstępstwo od ustawowych reguł właściwości miejscowej sądu. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że pozostawienie jej sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą być sytuacje, które mogą wpłynąć na swobodę orzekania lub stworzyć przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż w odbiorze zewnętrznym orzeczenie wydane przez Sąd w B. mogłoby być postrzegane jako nieobiektywne. Aby uniknąć takich wątpliwości i zapewnić obiektywizm, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P., stosując się do zakazu rozszerzającej wykładni przepisu o charakterze wyjątkowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i jego zastosowanie jest uzasadnione, gdy okoliczności sprawy mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu. W sytuacji, gdy podejrzanym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo, istnieje ryzyko zewnętrznego postrzegania orzeczenia jako nieobiektywnego, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w B. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w B. | instytucja | sąd występujący o przekazanie |
| Sędzia Sądu Okręgowego w B. | instytucja | podejrzana |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis ma charakter wyjątkowy i jego zastosowanie wymaga zaistnienia okoliczności wskazujących na sprzeczność pozostawienia sprawy sądowi miejscowo właściwemu z dobrem wymiaru sprawiedliwości, w tym sytuacji mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu.
Pomocnicze
k.k. art. 18 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalny wpływ na obiektywizm orzekania ze względu na status podejrzanego jako sędziego sądu właściwego miejscowo. Niezbędność zapewnienia zewnętrznego postrzegania orzeczenia jako obiektywnego.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (...) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny W odbiorze zewnętrznym orzeczenie wydane w niej przez Sąd w B. może być odbierane jako nieobiektywne.
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalny brak obiektywizmu orzekania, zwłaszcza gdy stroną lub podejrzanym jest sędzia."
Ograniczenia: Zastosowanie art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem i wymaga silnych argumentów wskazujących na zagrożenie dla wymiaru sprawiedliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – obiektywizmu orzekania i potencjalnego konfliktu interesów, gdy podejrzanym jest sędzia. Pokazuje mechanizmy prawne służące zapewnieniu zaufania do sądów.
“Czy sędzia może być sądzony przez kolegę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawę trzeba przenieść do innego miasta.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 42/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie zażalenia L. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 29 listopada 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie Ds. (…), po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 sierpnia 2019 r., wniosku Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt IX Kp (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia z dnia 19 marca 2019 r. Sąd Rejonowy w B. wystąpił o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu sprawy zażalenia L. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 29 listopada 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie Ds. (…). W postanowieniu sądu występującego o przekazanie sprawy podkreślono, że w zawiadomieniu o przestępstwach z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. L. S. wskazał jako ich sprawcę swoją byłą żonę, która jest sędzią Sądu Okręgowego w B. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Bezsporne jest, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Przewiduje bowiem odstępstwo od ustawowych reguł określenia właściwości miejscowej sądu. Stąd też jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą zaś być tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 68; z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000, z. 3 poz. 7; z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, R-OSNKW 2008, poz. 2072; z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. W odbiorze zewnętrznym orzeczenie wydane w niej przez Sąd w B. może być odbierane jako nieobiektywne. Biorąc pod uwagę okoliczności, zagrożenia takiego nie będzie gdy sprawę rozpozna sąd spoza okręgu tego Sądu. Z powyższych względów, kierując się także zakazem rozszerzającej wykładni przepisu o charakterze wyjątkowym, jakim jest art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI