Orzeczenie · 2026-04-16

IV KO 39/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-16
SNKarnepostępowanie przygotowawczeŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwadobro wymiaru sprawiedliwościart. 37 k.p.k.art. 231 k.k.sędziowie

Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia S. P. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej z dnia 13 lutego 2026 r., sygn. akt [...], o odmowie wszczęcia śledztwa. Postanowieniem tym odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. m.in. przez dwóch sędziów Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na brak warunków do obiektywnego rozpoznania zażalenia, gdyż miałby rozpoznawać sprawę dotyczącą sędziów tego samego sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy, uznając, że nie wykazano wystarczająco konkretnych i rzeczywistych przesłanek do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Podkreślono, że rozpoznanie zażalenia ma charakter przedmiotowy (kontrola orzeczenia organu procesowego) i nie wiąże się z merytorycznym rozstrzyganiem o odpowiedzialności karnej wskazanych osób. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że nie wyczerpano procedury wyłączeń sędziów w trybie art. 41 § 1 k.p.k., co uniemożliwia z góry przesądzenie o ograniczeniach w orzekaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza w kontekście rozpoznawania zażaleń dotyczących sędziów sądu właściwego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i karnej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy czynu zabronionego popełnionego m.in. przez sędziów sądu właściwego do rozpoznania tego zażalenia, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, inicjatywa sądu właściwego terytorialnie nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy nie wykazał wystarczająco konkretnych i rzeczywistych przesłanek do zastosowania art. 37 k.p.k. Rozpoznanie zażalenia ma charakter przedmiotowy (kontrola orzeczenia prokuratora), a nie podmiotowy (rozstrzyganie o odpowiedzialności karnej sędziów). Ponadto, nie wyczerpano procedury wyłączeń sędziów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówić przekazania sprawy

Strony

NazwaTypRola
S. P.innestrona postępowania
Prokuratura Rejonowa w Rudzie Śląskiejorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiejinnesąd występujący z wnioskiem o przekazanie

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości muszą być konkretne i rzeczywiste, a nie hipotetyczne.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy wszczęcia śledztwa z powodu braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Procedura wyłączenia sędziego od udziału w postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie zażalenia ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. • Nie wykazano konkretnych i rzeczywistych przesłanek do zastosowania art. 37 k.p.k. • Nie wyczerpano procedury wyłączeń sędziów.

Odrzucone argumenty

Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na brak warunków do obiektywnego rozpoznania zażalenia, gdyż dotyczy ono sędziów tego samego sądu.

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym przez Sąd występujący. • Trzeba dostrzec, że procedowanie Sądu w sprawie zażalenia S. P. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby. • Oznacza to, że złożone zażalenie będzie prowadziło do kontroli prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanej w zawiadomieniu osoby.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza w kontekście rozpoznawania zażaleń dotyczących sędziów sądu właściwego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów w sądownictwie i interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących przekazania sprawy, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy sędziowie mogą rozpatrywać sprawy dotyczące samych siebie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst