IV KO 39/23

Sąd Najwyższy2023-05-30
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd okręgowyart. 37 k.p.k.dobro wymiaru sprawiedliwościobiektywizmbezstronnośćpokrzywdzony adwokat

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Sądu Okręgowego w Gliwicach do Sądu Okręgowego w Sosnowcu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu orzekania przez sędziów z uwagi na relacje z pokrzywdzonym adwokatem.

Sąd Okręgowy w Gliwicach wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej K. G. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były wnioski sędziów o wyłączenie od orzekania, spowodowane relacjami zawodowymi i koleżeńskimi z pokrzywdzonym adwokatem A. M., co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając znaczenie dobra wymiaru sprawiedliwości i konieczność uniknięcia zarzutów o brak bezstronności, i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Sosnowcu.

Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach, postanowił przekazać sprawę karną dotyczącą oskarżonego K. G. (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.) do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu. Sąd Okręgowy w Gliwicach uzasadnił swój wniosek tym, że sprawa dotyczy czynu popełnionego na szkodę adwokata A. M., który występuje w sprawie jako pokrzywdzony i oskarżyciel posiłkowy. Co więcej, sędziowie Wydziału Karnego tego sądu złożyli wnioski o wyłączenie od orzekania, powołując się na relacje zawodowe i koleżeńskie z pokrzywdzonym. Sąd Okręgowy uznał, że taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że korzystanie z delegacji procesowej na podstawie art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem od zasady właściwości sądu i wymaga wykazania, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Wskazał, że dla uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd, co jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego. Wybór Sądu Okręgowego w Sosnowcu uzasadniono stosunkowo niewielką odległością i brakiem nadmiernej uciążliwości dla stron i świadków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędziowie sądu właściwego mają relacje zawodowe i koleżeńskie z pokrzywdzonym adwokatem, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania. W celu uniknięcia takich zarzutów i ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości, celowe jest przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
K. G.osoba_fizycznaoskarżony
A. M.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten może być stosowany wyjątkowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga, jako odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł ten stanowi o konstytucyjnej zasadzie rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Relacje zawodowe i koleżeńskie sędziów z pokrzywdzonym adwokatem mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi w celu uniknięcia zarzutów o brak bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w sposób obiektywny dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia brak obiektywizmu i bezstronności

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu orzekania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędziowie sami wnioskują o wyłączenie z powodu relacji z pokrzywdzonym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje mechanizmy zapewniające obiektywizm i bezstronność w postępowaniu karnym, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.

Sędziowie wyłączają się od sprawy z powodu znajomości z adwokatem. Sąd Najwyższy decyduje o przeniesieniu postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KO 39/23
POSTANOWIENIE
Dnia 30 maja 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
po rozpoznaniu sprawy
K. G.
oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 30 maja 2023 r.,
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 2 maja 2023 r., sygn. akt IV K 183/22
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 2 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, w sprawie sygn. akt IV K 183/22, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy K. G., oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa dotyczy popełnienia czynu na osobie A. M., który jest adwokatem wystepującym przed Sądem Okręgowym w Gliwicach. Co więcej, jak wskazano w treści postanowienia, poszczególni sędziowie Wydziału IV Karnego tego Sądu złożyli wnioski o o wyłączenie ich od orzekania w sprawie wskazując na relacje zawodowe i koleżeńskie z pokrzywdzonym.
W ocenie wnioskującego Sądu tego rodzaju sytuacja
może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Gliwicach
w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu
Okręgowego w Gliwicach
jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia.
W niniejszej sprawie, istotnie, sprawa dotyczy czynu popełnionego na szkodę adwokata A. M., który jest w tej sprawie pokrzywdzonym i oskarżycielem posiłkowym
.
Jak wskazano w postanowieniu, sędziowie tego Sądu znają się z pokrzywdzonym zarówno na szczeblu zawodowym, jak i koleżeńskim, a wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia.
Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Okręgowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Okręgowy w Sosnowcu Pozostaje on w stosunkowo bliskiej odległości od G. i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości.
Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI