IV KO 37/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, uznając brak podstaw mimo powołania się na wadliwość obsady sądu z powodu nominacji sędziego przez neo-KRS.
Sąd Najwyższy rozpatrzył pismo A.S. sygnalizujące konieczność wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Skazany powołał się na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na udział sędziego nominowanego przez neo-KRS. Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale trzech izb, stwierdził, że sama nominacja przez neo-KRS nie przesądza o nienależytej obsadzie, chyba że istnieją konkretne wątpliwości co do bezstronności sędziego, które nie zostały wykazane ani nie są znane sądowi z urzędu. Wobec braku takich dowodów, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.
Sąd Najwyższy rozpoznał pismo A.S. z dnia 18 marca 2024 r., które zostało zarejestrowane jako sygnalizacja konieczności wznowienia postępowania karnego z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. Pismo dotyczyło postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 października 2023 r. (sygn. akt II AKa 201/23), utrzymującym w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 16 maja 2023 r. (sygn. II K 19/23). Autor pisma domagał się „cofnięcia do ponownego rozpoznania” wyroku, powołując się na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a mianowicie na udział w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego sędziego G.S., powołanego przez tzw. „NEO-KRS”. Wnioskodawca wniósł również o przekazanie sprawy do sądu warszawskiego z obawy o stronniczość. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do uchwały trzech izb SN, która stanowi, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Jednakże, jak podkreślił sąd, wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie nienależytej obsady, chyba że ujawnione zostaną okoliczności wskazujące wyraźnie na wątpliwości co do bezstronności sędziego, dotyczące jego powiązań z władzą wykonawczą. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał żadnych takich wątpliwych okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego G.S., a Sądowi Najwyższemu nie są znane z urzędu żadne tego rodzaju fakty. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu i zarządził, jak na wstępie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, samo powołanie sędziego na wniosek neo-KRS nie stanowi automatycznie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., chyba że ujawnione zostaną konkretne okoliczności wskazujące na wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę trzech izb, która precyzuje, że wadliwość procedury nominacyjnej nie przesądza o nienależytej obsadzie, jeśli nie towarzyszą jej konkretne dowody na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego. Wnioskodawca nie przedstawił takich dowodów, a sąd nie posiadał takich informacji z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | skazany/wnioskodawca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do stwierdzenia braku podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazana przez wnioskodawcę bezwzględna przyczyna odwoławcza (pkt 2 - nienależyta obsada sądu).
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Standard niezawisłości i bezstronności.
KPP UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Standard niezawisłości i bezstronności.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Standard niezawisłości i bezstronności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak konkretnych dowodów na naruszenie bezstronności sędziego powołanego przez neo-KRS.
Odrzucone argumenty
Samo powołanie sędziego przez neo-KRS stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą i uzasadnia wznowienie postępowania z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje zatem automatycznie, że sąd z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nominacji sędziowskich przez neo-KRS oraz przesłanek wznowienia postępowania z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wnioskodawca powołuje się na wadliwość obsady sądu z powodu nominacji przez neo-KRS, ale nie przedstawia konkretnych dowodów na naruszenie bezstronności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy kwestii budzących duże emocje społeczne i prawne związane z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości i tzw. 'reformą sądownictwa', a także stanowi ważną wykładnię przepisów proceduralnych.
“Sąd Najwyższy: Czy sędzia z nominacji neo-KRS to automatycznie wadliwa obsada sądu?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 37/24 ZARZĄDZENIE Dnia 20 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem A. S., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II AKa 201/23, utrzymującym w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 16 maja 2023 r., sygn. II K 19/23 stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE A. S. w dniu 18 marca 2024 r. (data wpływu) wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o „cofnięcie do ponownego rozpoznania wyroku łącznego który zapadł w dniu 19 października 2023 r. w Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku a w którego składzie zasiadał sędzia: G. S. powołany przrz tak zwany „NEO-KRS”. Wniósł ponadto o przekazanie tej sprawy do sądu warszawskiego z uwagi na obawę stronniczności sądu właściwego. Pismo skazanego zostało zarejestrowane w Izbie Karnej Sądu Najwyższego jako sygnalizacja konieczności wznowienia postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). Autor pisma powołał się na bewzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na zasiadanie w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Białymstoku SSA G.S. Jak wynika z treści uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W odniesieniu do sędziów sądów powszechnych wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje zatem automatycznie, że sąd z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., chyba że ujawnione zostaną przez strony albo staną się Sądowi Najwyższemu znane z urzędu okoliczności wskazujące wyraźnie na wątpliwości co do bezstronności sędziego dotyczące jego powiązań z władzą wykonawczą. W istocie SSA G.S. został nominowany na podstawie uchwały nr […] Krajowej Rady Sądownictwa, której skład w sposób sprzeczny z Konstytucją ukształtowano na mocy ustawy nowelizującej z 2017 r. Wnioskodawca nie wykazał jednak żadnych wątpliwych okoliczności towarzyszących jego powołaniu na stanowisko sędziowskie, rzutujących na gwarancję bezstronności tego sędziego. Jednocześnie Sądowi nie wiadomo o tego rodzaju okolicznościach z urzędu. Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. [PGW] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI