IV KO 36/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że znajomości zawodowe sędziów z adwokatami nie stanowią podstawy do wyłączenia sprawy.
Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi, powołując się na znajomości zawodowe i prywatne sędziów z adwokatami zaangażowanymi w sprawę. Sąd Najwyższy uznał wniosek za bezzasadny, podkreślając restrykcyjną wykładnię art. 37 k.p.k. i wskazując, że instytucja wyłączenia sędziego jest właściwym mechanizmem do rozwiązywania potencjalnych kolizji interesów.
Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Jako powód wskazano dobro wymiaru sprawiedliwości, a konkretnie fakt, że zarówno zawiadamiający, jak i osoby, którym zarzucano popełnienie przestępstwa, to czynni adwokaci z okręgu bielskiego sądu. Sędziowie Sądu Rejonowego mieli z nimi liczne kontakty zawodowe i prywatne, co według Sądu Rejonowego mogło stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał ten wniosek za oczywiście bezzasadny. Podkreślono, że przepis art. 37 k.p.k. wymaga restrykcyjnej wykładni i nie istnieją przekonujące przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi. Znajomości zawodowe sędziów z adwokatami nie są wystarczające do stwierdzenia niemożności obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zaznaczył, że takie argumenty mogą wręcz szkodzić wizerunkowi wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że w przypadku wątpliwości co do bezstronności sędziego, właściwą instytucją jest wyłączenie sędziego na podstawie art. 40 lub 41 k.p.k., a nie przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie znajomości same w sobie nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 37 k.p.k. wymaga restrykcyjnej wykładni. Wskazywane przez Sąd Rejonowy znajomości zawodowe i prywatne sędziów z adwokatami nie spełniają warunku niemożności obiektywnego rozpoznania sprawy. W przypadku wątpliwości co do bezstronności, właściwą instytucją jest wyłączenie sędziego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (oddalił wniosek)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. J. | osoba_fizyczna | zawiadamiający |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis wymaga restrykcyjnej wykładni; nie każda znajomość zawodowa lub prywatna sędziego z uczestnikiem postępowania uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi.
Pomocnicze
k.p.k. art. 45 § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucyjna zasada rozpoznania sprawy przez właściwy sąd.
k.p.k. art. 40 § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja wyłączenia sędziego jako właściwy mechanizm do rozwiązywania wątpliwości co do bezstronności.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja wyłączenia sędziego jako właściwy mechanizm do rozwiązywania wątpliwości co do bezstronności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Restrykcyjna wykładnia art. 37 k.p.k. Znajomości zawodowe i prywatne sędziów z adwokatami nie są wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi. Instytucja wyłączenia sędziego jest właściwym mechanizmem do rozwiązywania wątpliwości co do bezstronności.
Odrzucone argumenty
Okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy (znajomości sędziów z adwokatami) uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
Wniosek Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej jest bezzasadny w stopniu oczywistym. przepis art. 37 k.p.k., stanowiący odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), musi być wykładany restrykcyjnie Pesymizm Sądu co do braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy z uwagi na te znajomości, stwarzać może natomiast ze wszech miar niekorzystne społecznie wrażenie, że tak prozaiczne okoliczności, jak udział we wspólnych imprezach prawniczych czyni sędziów niezdolnym do bezstronnego i niezawisłego wglądu w sprawę. nie tylko, że nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, ale wizerunkowi temu wręcz szkodzi. zapobieżeniu tego typu kolizjom służy instytucja wyłączenia sędziego określona w art. 40 § 1 k.p.k. bądź w art. 41 § 1 k.p.k., nie zaś ta, o której mowa w przepisie art. 37 k.p.k.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Zbigniew Puszkarski
członek
Dariusz Czajkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. wymaga wykazania obiektywnych przesłanek niemożności rozpoznania sprawy, a nie jedynie potencjalnych znajomości zawodowych lub prywatnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. w kontekście znajomości sędziów z adwokatami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację przepisów dotyczących przekazania sprawy i wyłączenia sędziego, a także na krytykę sądu wobec potencjalnie szkodliwego społecznie postrzegania wymiaru sprawiedliwości.
“Czy znajomości z adwokatami dyskwalifikują sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 36/15 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSA del. do SN Dariusz Czajkowski (sprawozdawca) w sprawie z zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa z zawiadomienia G. J. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 czerwca 2015 r., wniosku Sądu Rejonowego w Bielsku Białej z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt III Kp 300/15, w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 kpk p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt III Kp 300/15, Sąd Rejonowy w Bielsku- Białej zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej rozpoznania zażalenia G. J. na postanowienie Prokuratora Rejonowego w Bielsku - Białej o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu swojego wniosku Sąd ten podał między innymi, że sprawa ta – zarówno jeśli chodzi o zawiadamiającego o przestępstwie, jak i osoby, które wedle niego zarzucanego przestępstwa miały się dopuścić, dotyczy czynnych adwokatów z okręgu bielskiego sądu, z którymi sędziowie Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej stykają się od wielu lat nie tylko zawodowo, ale również prywatnie (np. na imprezach prawniczych). W konkluzji Sąd Rejonowy stwierdził, że są to okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, a przekazanie sprawy do innego sądu ,,stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tej sprawy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej jest bezzasadny w stopniu oczywistym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego panuje zgodność, że przepis art. 37 k.p.k., stanowiący odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), musi być wykładany restrykcyjnie (patrz m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575; z dnia 19 lutego 2014 r., II KO 5/14, LEX nr 1425049). W realiach niniejszej sprawy nie istnieją żadne przekonujące przesłanki nakazujące uznać, iż dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania niniejszej sprawy poza okręg sądu właściwego wedle przepisów ogólnych. Wskazywane per saldo okoliczności uzasadniające – w ocenie Sądu Rejonowego - przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, a odnoszące się do znajomości zawodowej sędziów z adwokatami wykonującymi zawód na ich terenie, z pewnością nie zaliczają się do tych, które spełniają warunek niemożności obiektywnego rozpoznania sprawy. Pesymizm Sądu co do braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy z uwagi na te znajomości, stwarzać może natomiast ze wszech miar niekorzystne społecznie wrażenie, że tak prozaiczne okoliczności, jak udział we wspólnych imprezach prawniczych czyni sędziów niezdolnym do bezstronnego i niezawisłego wglądu w sprawę. Takie przekonanie niczym nie jest uzasadnione i nie tylko, że nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, ale wizerunkowi temu wręcz szkodzi. Nie sposób oczywiście kwestionować, że niektórzy z sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w Bielsku – Białej są rzeczywiście powiązani znajomością prywatną z którąś ze stron postępowania, ale zapobieżeniu tego typu kolizjom służy instytucja wyłączenia sędziego określona w art. 40 § 1 k.p.k. bądź w art. 41 § 1 k.p.k., nie zaś ta, o której mowa w przepisie art. 37 k.p.k. Z tego względu Sąd Najwyższy przedmiotowego wniosku nie uwzględnił. l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI