IV KO 35/23

SN
IV KO 35/23
POSTANOWIENIE
Dnia 3 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
w sprawie Ł. M.
‎
po rozpoznaniu z urzędu na posiedzeniu w dniu 3 czerwca 2024 r.,
‎
kwestii uzupełnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2023 r., IV KO 35/23
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
postanowił
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. W. , Kancelaria Adwokacka w W., tytułem uzupełnienia kwotę 165,60 zł (sto sześćdziesiąt pięć złotych i 60/100) stanowiącą 23% VAT od zasądzonej kwoty w wysokości 720 zł zawartej w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2023 r., w sprawie IV KO 35/23.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. W.  kwotę 720 zł brutto (bez stawki VAT), za sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej skazanego
Ł. M. , nadto zasądził kwotę 13,60 zł tytułem zwrotu innych uzasadnionych wydatków. Podstawą zasądzenia wynagrodzenia był art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze oraz § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. W konsekwencji nie zasądzono dodatkowo stawki 23% VAT, gdyż powyższy akt prawny nie przewidywał uregulowania tożsamego, jak zawarte w paragrafie 4 ust. 3 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości
z dnia 3 października 2016 r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Obrońca skazanego wystąpiła do Sądu Najwyższego o wypłatę zasądzonego wynagrodzenia, przy czym w fakturze doliczyła 23% VAT-u od kwoty 720 zł (kwota165,60 zł). W tej sytuacji Biuro Finansowe SN zwróciło fakturę wnosząc o uzupełnienie w/w postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Należy zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2024 r., w sprawie SK 90/22, uznał, że § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W tej sytuacji zaszła konieczność dodatkowego ustalenia wysokości kosztów w trybie art. 626 § 2 k.p.k., skoro została stwierdzona niekonstytucyjność w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w zakresie, w jakim różnicowało ono stawki opłat za czynności adwokatów z urzędu ze stawkami opłat przewidzianymi dla adwokatów z wyboru. Takie stanowisko ma zatem oparcie w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
W konsekwencji nie można pominąć unormowania z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. Fakt „zrównania” stawek opłat za czynności przewidziane w rozdziałach 2-4 nie ma bowiem żadnego relewantnego znaczenia dla istnienia w stanie prawnym § 4 ust. 3 wskazanego rozporządzenia. Skoro tak, to przyznana opłata w tej samej stawce co dla adwokata z wyboru musi zostać powiększona o VAT. Takie rozwiązanie zostało też przyjęte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 763), które zacznie obowiązywać od dnia 5 czerwca 2024 r.
Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu.
[J.J.]
[ms]
‎