IV KO 35/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 czerwca 2024 r. uzupełnił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 21 grudnia 2023 r. w sprawie IV KO 35/23, dotyczącej skazanego Ł. M. Pierwotnie Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. W. kwotę 720 zł brutto (bez stawki VAT) za sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a także kwotę 13,60 zł tytułem zwrotu innych wydatków. Podstawą prawną były przepisy Prawa o adwokaturze oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. Sąd nie zasądził wówczas VAT, ponieważ wskazany akt prawny nie przewidywał uregulowania tożsamego z rozporządzeniem dotyczącym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Obrońca skazanego wystąpiła jednak o wypłatę wynagrodzenia, doliczając do faktury 23% VAT (165,60 zł). Biuro Finansowe SN zwróciło fakturę z prośbą o uzupełnienie postanowienia. Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22), który uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy różnicujące stawki opłat za pomoc prawną udzieloną z urzędu od stawek dla adwokatów z wyboru, stwierdził konieczność uzupełnienia postanowienia. W związku z tym, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. W. kwotę 165,60 zł tytułem uzupełnienia, stanowiącą 23% VAT od zasądzonej wcześniej kwoty. Sąd podkreślił, że nie można pominąć § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., a przyznana opłata w stawce jak dla adwokata z wyboru musi zostać powiększona o VAT. Wskazano również na nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r., które zacznie obowiązywać od 5 czerwca 2024 r. i również przewiduje takie rozwiązanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzupełnianie orzeczeń o koszty w związku z niekonstytucyjnością przepisów, prawo do VAT dla adwokatów z urzędu.
Dotyczy konkretnego stanu prawnego i orzeczenia TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy adwokatowi z urzędu przysługuje zwrot podatku VAT od zasądzonego wynagrodzenia, jeśli pierwotne rozporządzenie nie przewidywało jego naliczania, a późniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdziło niezgodność z Konstytucją przepisów różnicujących stawki opłat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisów różnicujących stawki opłat za pomoc prawną z urzędu i z wyboru, należy uzupełnić postanowienie o zasądzenie VAT od wynagrodzenia adwokata z urzędu, stosując analogiczne zasady jak dla adwokatów z wyboru.
Jaka jest podstawa prawna do uzupełnienia postanowienia sądu w zakresie kosztów postępowania po stwierdzeniu niekonstytucyjności przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Konstytucyjna zasada związania sądu wyrokami Trybunału Konstytucyjnego (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP) nakłada obowiązek dostosowania orzeczeń do stwierdzonej niekonstytucyjności przepisów, co może wymagać uzupełnienia wcześniejszych rozstrzygnięć w trybie procesowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. W. | osoba_fizyczna | adwokat z urzędu |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona obciążona kosztami |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakłada na sądy obowiązek stosowania przepisów w zgodzie z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego, w tym uzupełniania wcześniejszych orzeczeń.
Pomocnicze
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Nowe rozporządzenie, które zacznie obowiązywać od 5 czerwca 2024 r. i przewiduje powiększenie opłaty o VAT.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność z Konstytucją przepisów różnicujących stawki opłat za pomoc prawną z urzędu i z wyboru. • Obowiązek stosowania przepisów w zgodzie z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego. • Analogiczne traktowanie adwokatów z urzędu i z wyboru w zakresie opłat i VAT.
Godne uwagi sformułowania
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. W. tytułem uzupełnienia kwotę 165,60 zł (sto sześćdziesiąt pięć złotych i 60/100) stanowiącą 23% VAT od zasądzonej kwoty w wysokości 720 zł • uznał, że § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. [...] jest niezgodny z [...] Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. • zaszła konieczność dodatkowego ustalenia wysokości kosztów w trybie art. 626 § 2 k.p.k., skoro została stwierdzona niekonstytucyjność w/w rozporządzenia
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzupełnianie orzeczeń o koszty w związku z niekonstytucyjnością przepisów, prawo do VAT dla adwokatów z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i orzeczenia TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na bieżące rozstrzygnięcia sądów i jak korygowane są wcześniejsze decyzje, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy przyznaje VAT adwokatowi z urzędu po wyroku TK!”
Dane finansowe
WPS: 720 PLN
wynagrodzenie adwokata z urzędu: 720 PLN
zwrot innych wydatków: 13,6 PLN
VAT od wynagrodzenia adwokata z urzędu: 165,6 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.