IV KO 35/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie do Sądu Okręgowego w K. z powodu wątpliwości co do bezstronności Sądu Okręgowego w G.
Sąd Okręgowy w G. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej odszkodowania za niesłuszne tymczasowe aresztowanie do innego sądu. Jako powody podano wyłączenie sędziów, fakt, że jeden z sędziów orzekał w sprawie wnioskodawcy w przeszłości, oraz fakt, że stroną reprezentującą Skarb Państwa jest Prezes Sądu Okręgowego w G., który jest zwierzchnikiem służbowym sędziów. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za wystarczające do przekazania sprawy do Sądu Okręgowego w K. w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i przekonania o obiektywnym działaniu sądu.
Sąd Okręgowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu niesłusznego tymczasowego aresztowania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. W uzasadnieniu wskazano na szereg okoliczności budzących wątpliwości co do bezstronności Sądu Okręgowego w G. Wśród nich wymieniono postanowienia o wyłączeniu od orzekania kilku sędziów tego sądu, fakt, że jeden z orzekających sędziów brał udział w postępowaniu dotyczącym zastosowania środka zapobiegawczego wobec wnioskodawcy w przeszłości, a także fakt, że podmiotem reprezentującym Skarb Państwa jest Prezes Sądu Okręgowego w G., będący zwierzchnikiem służbowym sędziów. Sąd Okręgowy uznał, że te okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania i budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, zgodził się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego w G. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem od zasady właściwości sądu i powinna być stosowana w sytuacjach, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga, w tym dla ukształtowania przekonania o obiektywnym działaniu sądów. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez Sąd Okręgowy w G. przesłanki uzasadniają przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w K., co ma zapewnić swobodę orzekania i sprawiedliwe rozpoznanie wniosku.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wskazane okoliczności uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności takie jak wyłączenie sędziów, wcześniejsze orzekanie w sprawie wnioskodawcy przez jednego z sędziów, a także relacje służbowe między Prezesem Sądu a sędziami, mogą wpływać na swobodę orzekania i budzić wątpliwości co do obiektywizmu. W celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i przekonania o bezstronności sądu, konieczne jest przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | inna strona |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja właściwości delegacyjnej może być stosowana wyjątkowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga, co obejmuje potrzebę ukształtowania przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 558
Kodeks postępowania karnego
k.p.c. art. 67 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego procesu i sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączenie od orzekania części sędziów Sądu Okręgowego w G. Wcześniejsze orzekanie jednego z sędziów w sprawie wnioskodawcy. Podmiotem reprezentującym Skarb Państwa jest Prezes Sądu Okręgowego w G., który jest zwierzchnikiem służbowym sędziów. Potrzeba zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i przekonania o obiektywnym działaniu sądu.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości potrzeba ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniać musi odstępstwo od zasady właściwości miejscowej sądu
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi z powodu wątpliwości co do bezstronności, w kontekście zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności wskazanych przez sąd inicjujący postępowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory bezstronności i sprawiedliwości, nawet w procedurach dotyczących odszkodowań za błędy państwa. Pokazuje mechanizmy prawne zapobiegające potencjalnym konfliktom interesów.
“Czy sędziowie mogą być stronniczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawa musi trafić do innego sądu.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt IV KO 35/21 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 31 marca 2021 r. w sprawie A.S. dotyczącej odszkodowania oraz zadośćuczynienia z tytułu niesłusznego tymczasowego aresztowania , wniosku Sądu Okręgowego w G. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. (sygn. akt IV Ko (…) ), na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 15 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt IV Ko (…) zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy dotyczącej wniosku A.S. o przyznanie odszkodowania oraz zadośćuczynienia z tytułu niesłusznego tymczasowego aresztowania, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Wskazał między innymi, że Sąd Okręgowy w G. postanowieniami z dnia 10 lutego 2020 r. oraz z dnia 29 maja 2020 r. wyłączył od orzekania część imiennie wskazanych sędziów orzekających w IV Wydziale Karnym tego Sądu oraz w VI Wydziale Karnym Odwoławczym. Nadto postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 1 października 2020 r. oraz z dnia 19 listopada 2020 r. wyłączono od orzekania dwóch kolejnych sędziów orzekających w IV Wydziale Karnym. Wskazano również, że sędzia M. S., który aktualnie orzeka w Sądzie Okręgowym w G., w roku 2006 zasiadał w składzie sądu, który zastosował środek zapobiegawczy wobec A. S. Sąd wnioskujący podniósł również ten argument, że podmiotem reprezentującym Skarb Państwa w niniejszym postępowaniu, na podstawie art. 67 § 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k., jest Prezes Sądu Okręgowego w G., który jest zwierzchnikiem służbowym sędziów. Zdaniem Sądu, wszystkie wskazane okoliczności uzasadniają przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tym bardziej, że w zaistniałej sytuacji wnioskodawca może dostrzegać okoliczności wpływające na swobodę orzekania przez innych sędziów, orzekających w Sądzie Okręgowym w G. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w G. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). Przez dobro wymiaru sprawiedliwości, które uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w trybie określonym w art. 37 k.p.k., należy rozumieć także potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w G. uczynił zadość wskazanemu standardowi. Mimo więc, iż przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy powinien być wykładany restryktywnie, w przedmiotowej sprawie należało dojść do wniosku, że w jej konkretnych okolicznościach "dobro wymiaru sprawiedliwości" uzasadniać musi odstępstwo od zasady właściwości miejscowej sądu i skutkować przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. Zaistniały bowiem przemawiające za tym przesłanki, starannie wymienione w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w G. Okoliczności te mogłyby wpływać na swobodę orzekania Sądu miejscowo właściwego, a nawet tylko powodować w odbiorze społecznym, a także u wnioskodawcy - nawet mylne i obiektywnie nieprawdziwe - przekonanie o niezdolności tego Sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy . Przekazanie to będzie mieć pozytywny wpływ na swobodę orzekania, a także stworzy przekonanie, że przedmiotowy wniosek dotyczący odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu niesłusznego tymczasowego aresztowania, zostanie rozpoznany w sposób właściwy, bezstronny i sprawiedliwy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18, LEX nr 2508531). Wskazane powyżej okoliczności faktyczne uzasadniały zastosowanie instytucji właściwości delegacyjnej określonej w art. 37 k.p.k. i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Z tych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę