IV KO 34/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że brak jest podstaw do kwestionowania bezstronności sądu właściwego.
Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Argumentowano, że lekarze psychiatrzy, którzy mieli popełnić zarzucane im przestępstwa, opiniowali w sprawach toczących się przed tym sądem, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny, stwierdzając, że sam fakt opiniowania przez biegłych w sprawach sądowych nie podważa bezstronności sądu, a ewentualne wątpliwości co do sędziego powinny być rozpatrywane w trybie art. 42 k.p.k.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w B. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Wniosek uzasadniono dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że osoby objęte zawiadomieniem (lekarze psychiatrzy) opiniowały w sprawach toczących się przed Sądem Rejonowym w B. oraz uczestniczyły w czynnościach procesowych w innej sprawie, co mogło budzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek nie jest zasadny. Podkreślono, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” odnosi się do sytuacji realnie wpływających na swobodę orzekania lub stwarzających uzasadnione przekonanie o braku bezstronności. Sam fakt opiniowania przez biegłych psychiatrów w sprawach sądowych nie może prowadzić do usprawiedliwionych wątpliwości co do bezstronności sądu, zwłaszcza przy licznej obsadzie kadrowej. W przypadku istnienia szczególnych okoliczności dotyczących sędziego i biegłych, zastosowanie znajduje procedura wyłączenia sędziego (art. 42 k.p.k.). Okoliczność, że zarzucane czyny związane są z udziałem biegłych w czynnościach procesowych, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o potrzebie przekazania sprawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznanie sprawy w innym sądzie niż właściwy miejscowo, z uwagi na przedstawione okoliczności, nie sprzyjałoby budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości, a wręcz przeciwnie – osłabiałoby go.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie jest zasadny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt opiniowania przez biegłych psychiatrów w sprawach toczących się przed sądem właściwym nie stwarza uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sądu. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” wymaga realnego wpływu na swobodę orzekania lub uzasadnionego przekonania o braku bezstronności, a nie jedynie wątpliwości samego zawiadamiającego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wniosek nie uwzględniono
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (oddalił wniosek)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | inne | pełnomocnik |
| Prokuratura Rejonowa w B. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w B. | instytucja | sąd wnioskujący |
| lekarze psychiatrzy | inne | osoby wskazane jako sprawcy |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” odnosi się do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42
Kodeks postępowania karnego
Procedura wyłączenia sędziego w przypadku istnienia szczególnych okoliczności dotyczących sędziego i biegłych, mogących wywoływać wątpliwości co do bezstronności.
k.k. art. 227
Kodeks karny
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 233 § § 4
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak realnych podstaw do kwestionowania bezstronności sądu właściwego. Sam fakt opiniowania przez biegłych w sprawach sądowych nie podważa obiektywizmu sądu. Wątpliwości co do bezstronności sędziego powinny być rozpatrywane w trybie art. 42 k.p.k. Przekazanie sprawy innemu sądowi z uwagi na przedstawione okoliczności osłabiłoby autorytet wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy w B. uzasadniają przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny przez sąd właściwy.
Godne uwagi sformułowania
kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w art. 37 k.p.k., odnoszone jest do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione (choćby obiektywnie nieprawdziwe) przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. nie zaś o wątpliwości, które mogą się zrodzić co najwyżej u samego zawiadamiającego, chyba że te miałyby oparcie w konkretnych wskazanych przez niego okolicznościach. sam w sobie fakt, że biegli psychiatrzy opiniują w sprawach toczących się przed Sądem właściwym nie może u kogokolwiek (przyjmując wzór przeciętnego obserwatora) w uzasadniony sposób prowadzić do rzeczywiście usprawiedliwionych, wątpliwości w przedmiocie braku warunków do zachowania bezstronności w tym Sądzie przy rozpoznawaniu spraw ich dotyczących przeciwnie autorytet ten tylko osłabiałoby.
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, interpretacja kryteriów bezstronności sądu i roli biegłych w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest możliwość przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy sąd może przekazać sprawę innemu sędziemu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt IV KO 34/21 POSTANOWIENIE Dnia 1 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński w sprawie z zażalenia pełnomocnika M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 7 sierpnia 2020r., sygn. akt PR 1 Ds. (…) , o odmowie wszczęcia śledztwa w przedmiocie czynów z art. 227 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. oraz z art. 233 § 4 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 1 kwietnia 2021 r., wniosku Sądu Rejonowego w B., zawartego w postanowieniu z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt III Kp (…) , o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. (a contrario) p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt III Kp (…) , Sąd Rejonowy w B., na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia pełnomocnika M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 7 sierpnia 2020r., sygn. akt PR 1 Ds. (…) , o odmowie wszczęcia śledztwa w przedmiocie czynów z art. 227 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. oraz z art. 233 § 4 k.k., Uzasadniając wniosek wskazał, że osobami, które objęte zostały zawiadomieniem M. B. a wskazanymi w nim jako sprawcy tych przestępstw, są lekarze psychiatrzy występujący w postępowaniach przed Sądem właściwym, tj. Sądem Rejonowym w B. a nadto uczestniczyli oni w czynnościach procesowych, które miały miejsce w postępowaniu karnym o sygn. akt III Ko (…) toczącym się przed Sądem Okręgowym w B., w związku z którymi mieli popełnić przestępstwa wskazane w zawiadomieniu M. B.. To zaś wywołać może – zdaniem Sądu wnioskującego - przekonanie o braku warunków do rozpoznania w tym Sądzie sprawy w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje . Wniosek o przekazanie do rozpoznania przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie jest zasadny . W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podnoszono, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w art. 37 k.p.k., odnoszone jest do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione (choćby obiektywnie nieprawdziwe) przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Chodzi tu jednak, niewątpliwie, o okoliczności uzasadniające z dużym stopniem prawdopodobieństwa powstanie realnych wątpliwości odnośnie do zdolności zachowania bezstronności przez sąd właściwy, także w odbiorze opinii publicznej, nie zaś o wątpliwości, które mogą się zrodzić co najwyżej u samego zawiadamiającego, chyba że te miałyby oparcie w konkretnych wskazanych przez niego okolicznościach. Innymi słowy, sam w sobie fakt, że biegli psychiatrzy opiniują w sprawach toczących się przed Sądem właściwym nie może u kogokolwiek (przyjmując wzór przeciętnego obserwatora) w uzasadniony sposób prowadzić do rzeczywiście usprawiedliwionych, wątpliwości w przedmiocie braku warunków do zachowania bezstronności w tym Sądzie przy rozpoznawaniu spraw ich dotyczących (tym bardziej, że Sąd Rejonowy w B. jest Sądem o licznej obsadzie kadrowej). Jeśli zaś pomiędzy konkretnym sędzią a konkretnymi biegłymi zachodziłyby inne, szczególne okoliczności ich osobiście dotyczące a mogące wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, to w grę wchodzi wyłącznie procedura przewidziana w art. 42 k.p.k. Okoliczność, że czyny „zarzucane” biegłym związane są z ich udziałem w czynnościach procesowych, które miały miejsce w postępowaniu o sygn. akt III Ko (…) toczącym się przed Sądem Okręgowym w B. nie ma dla rozstrzygnięcia o potrzebie (lub jej braku) przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu względem Sądu właściwego miejscowo jakiegokolwiek znaczenia. Rozpoznanie tej sprawy w sądzie innym niż właściwy miejscowo, tylko ze względu na okoliczności przedstawione we wniosku Sądu Rejonowego w B., nie sprzyjałoby realizacji istotnego ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości celu, jakim jest potrzeba budowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości; przeciwnie autorytet ten tylko osłabiałoby. To mając na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę