IV KO 34/16

Sąd Najwyższy2016-05-25
SNKarnepostępowanie przygotowawczeŚrednianajwyższy
bezstronnośćprzekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyart. 231 k.k.zażalenieprokurator

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko prezesowi sądu do innego sądu rejonowego ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. zarzucany prezesowi tego sądu. Sąd Rejonowy uznał, że rozpoznanie sprawy przez sędziów podległych organizacyjnie prezesowi mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego w S., aby uniknąć wątpliwości co do obiektywizmu orzekania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy IX Kp …/16 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia R. A. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., zarzucany Prezesowi Sądu Rejonowego w K. Sąd Rejonowy w K. uznał, że choć jest właściwy do rozpoznania zażalenia, to sytuacja, w której sędziowie tego sądu mieliby orzekać w sprawie dotyczącej ich przełożonego, mogłaby budzić w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając, że pozostawienie sprawy w tym sądzie mogłoby prowadzić do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia niezależnie od jego treści. Aby zapobiec takim wątpliwościom i służyć dobru wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sandomierzu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie sprawy przez sędziów podległych organizacyjnie prezesowi sądu, którego dotyczy zarzut, może uzasadniać w opinii publicznej powstanie wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu orzekania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędziowie sądu miałyby rozpoznawać zażalenie na decyzję prokuratora dotyczącą ich przełożonego (prezesa sądu), może prowadzić do powstania wątpliwości co do bezstronności. Aby uniknąć takich wątpliwości i chronić dobre imię wymiaru sprawiedliwości, sprawę należy przekazać do innego sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
R. A.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia bezstronności.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, będący przedmiotem śledztwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu, którego prezes jest przedmiotem postępowania. Konieczność ochrony opinii publicznej i zapewnienia zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

sytuacja jaka zaistniała w tej sprawie mogłaby prowadzić do zaistnienia w opinii publicznej przeświadczenia o braku bezstronności orzekających w sprawie sędziów nie służy to dobru wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza gdy przedmiotem postępowania jest osoba zajmująca wysokie stanowisko w sądzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie istnieje realne ryzyko naruszenia zasady bezstronności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę bezstronności sędziowskiej i pokazuje, jak sądy dbają o zaufanie publiczne do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy zarzuty dotyczą osób na wysokich stanowiskach w sądownictwie.

Czy sędziowie mogą sądzić swojego szefa? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawę trzeba przekazać.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 34/16
POSTANOWIENIE
Dnia 25 maja 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie z zażalenia
R. A.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 13 listopada 2015 r. Ds. …/15 o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 25 maja 2016 r.
wniosku Sądu Rejonowego w K. w przedmiocie przekazania sprawy IX Kp …/16 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł :
sprawę IX Kp …/16 przekazać do rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w S.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia  2016 r. Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. do innego równorzędnego sądu  sprawy z zażalenia R. A. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 13 listopada 2015 r. Ds. …/15 o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że odmowa wszczęcia śledztwa dotyczyła czynu, którego – według składającego zawiadomienie - miał się dopuścić w okresie od lipca do września 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego w K., czym miał także działać na szkodę interesu prywatnego R. A. Sąd Rejonowy w K. wskazał następnie, że jest sądem właściwym do rozpoznania zażalenia, ale  sytuacja jaka zaistniała w tej sprawie mogłaby prowadzić do zaistnienia w opinii publicznej przeświadczenia o braku bezstronności orzekających w sprawie sędziów, skoro są oni organizacyjnie podlegli Prezesowi Sądu Rejonowego w K., a przedmiotem kontroli jest prawidłowość decyzji prokuratora odnosząca się do tej właśnie osoby.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Bez wątpienia sytuacja, w której  podlegli organizacyjnie Prezesowi Sądu Rejonowego w K. sędziowie tego sądu (oczywiście, jeden z nich) mieliby rozpoznawać zażalenie R. A.  na decyzję prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., zarzucanego prezesowi właściwego  sądu, mogłaby uzasadniać w opinii publicznej, w tym także u obiektywnego obserwatora takiego postępowania sądowego, powstanie wątpliwości co do tego, czy sędziowie tego sądu mogą bezstronnie i obiektywnie rozpoznać takie zażalenie.  Efektem pozostawienia tej sprawy we właściwym miejscowo sądzie mogłaby być sytuacja, w której opinia publiczna kwestionowałaby prawidłowość  wydanego rozstrzygnięcie niezależnie od jego treści. W takiej sytuacji  celowe jest aby tego typu podejrzeń co do sposobu rozpoznania zażalenia  nie utrzymywać, gdyż nie służy to dobru wymiaru sprawiedliwości. Z tych powodów należało sprawę przekazać do Sądu Rejonowego w Sandomierzu.
Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI