IV KO 32/22

Sąd Najwyższy2022-04-28
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegokasacjaskład sąduniezależność sądownictwaKRSart. 6 EKPCbezstronnośćprocedura karna

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego referenta od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z procedury powołania sędziego sądu niższej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego SN Antoniego Bojańczyka o wyłączenie go od udziału w sprawie karnej IV KK 58/22. Wniosek dotyczył wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikających z zarzutu naruszenia przepisów o składzie sądu niższej instancji, gdzie orzekał sędzia powołany w procedurze kwestionowanej przez obrońcę skazanego. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, uznając, że istnieją podstawy do wyłączenia sędziego.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek sędziego SN Antoniego Bojańczyka o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygnaturze IV KK 58/22. Sprawa dotyczyła kasacji obrońcy skazanego A. K. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 8 października 2021 r. (sygn. akt VII Ka (...)). Głównym zarzutem w kasacji było naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy w nienależycie obsadzonym składzie, z udziałem sędziego SSO M. M., powołanego na stanowisko w procedurze kwestionowanej przez obrońcę. Sędzia SN Antoni Bojańczyk, przydzielony do tej sprawy, zwrócił się do Przewodniczącego Wydziału IV Izby Karnej SN o rozważenie podjęcia czynności z urzędu w celu przesądzenia wątpliwości co do jego wyłączenia. Wcześniej Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II KO 12/22, wyłączył go od rozpoznania innej sprawy, w której również podniesiono zarzut wadliwości orzeczenia z udziałem sędziego powołanego w kontrowersyjnej procedurze. Przewodniczący Wydziału potraktował zarządzenie sędziego Bojańczyka jako jego wniosek o wyłączenie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. oraz na wcześniejsze orzecznictwo, w tym postanowienie SN z dnia 13 października 2021 r., sygn. II KO 30/21, które wskazuje na konieczność wyłączenia sędziego, gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności lub gdy orzekanie mogłoby naruszyć standardy z art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i wyłączył SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania sprawy IV KK 58/22.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wyłączenie sędziego jest zasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z zarzutu wadliwości składu sądu niższej instancji (związanego z procedurą powołania sędziego), mogą uzasadniać wyłączenie sędziego referenta. Orzekanie w takiej sytuacji mogłoby naruszyć standardy z art. 6 ust. 1 EKPC.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy

Strona wygrywająca

SSN Antoni Bojańczyk

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany
SSN Antoni Bojańczykosoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarzutu naruszenia przepisów o składzie sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie wątpliwości co do bezstronności sędziego referenta, wynikających z zarzutu wadliwości składu sądu niższej instancji. Potencjalne naruszenie standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.

Godne uwagi sformułowania

mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach, gdzie podniesiono zarzuty dotyczące wadliwości składu sądu niższej instancji, wynikające z procedury powołania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zarzutami dotyczącymi składu sądu i procedury powołania sędziów, w kontekście orzecznictwa dotyczącego niezależności sądownictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i wątpliwości co do bezstronności sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sędzia SN sam zawnioskował o wyłączenie. Czy skład sądu niższej instancji był legalny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 32/22
POSTANOWIENIE
Dnia 28 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie
A. K.,
‎
skazanego z art. 203 k.k. i innych
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 kwietnia 2022r., wniosku sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. IV KK 58/22,
na podstawie art.41 § 1 k.p.k. w zw z art.42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności,
uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt IV KK 58/22
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego A. K. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 8 października 2021 r, sygn. akt VII Ka (…), w której został podniesiony zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku przez Sąd Okręgowy w nienależycie obsadzonym składzie poprzez udział w wydaniu zaskarżonego wyroku SSO M. M..  Sędzia ta, jak wskazał obrońca w uzasadnieniu kasacji, została powołana na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w C.  w dniu 4 lutego 2021 r przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany po zmianach w 2017 r., zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
Sprawie A. K. nadano sygnaturę IV KK 58/22, a następnie w dniu 21 lutego 2022 r. została ona przydzielona zgodnie z kolejnością wpływu i imienną listą sędziów SSN Antoniemu Bojańczykowi.
SSN Antoni Bojańczyk, zarządzeniem z dnia 25 marca 2022 r. zwrócił się do Przewodniczącego Wydziału IV Izby Karnej SN celem rozważenia podjęcia czynności z urzędu zmierzających do przesądzenia rysujących się wątpliwości co do istnienia podstaw wyłączenia sędziego referenta przydzielonego do rozpoznania sprawy.  W zarządzeniu tym wskazano, że uprzednio Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II KO 12/22, wyłączył go od rozpoznania sprawy o sygn. II KK 261/21, w której podniesiono również zarzut oparty na tezie wadliwości orzeczenia wydanego z udziałem sędziego powołanego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez KRS powołaną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Przewodniczący IV Wydziału potraktował to zarządzenie SSN Antoniego Bojańczyka jako jego wniosek o wyłączenie sędziego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
:
Wniosek jest zasadny.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.  Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. II KO 30/21 wskazał, że wyłączenie sędziego winno nastąpić nie tylko w takiej właśnie sytuacji, ale również, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co przecież mogłoby skutkować nie tylko odpowiedzialnością odszkodowawczą państwa, ale również mogłoby prowadzić do złożenia wniosku o wznowienie tego etapu postępowania.
Mając więc na uwadze treść kasacji wniesionej w niniejszej sprawie jak i w pełni akceptując argumentację prawną przedstawioną w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II KO 12/22, wraz z przytoczonym tam orzecznictwem, należy stwierdzić, że konieczne stało się wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI