I KO 33/21

Sąd Najwyższy2021-11-04
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
dobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sąduwyłączenie sędziegokonflikt interesówart. 37 k.p.k.Sąd Najwyższyprokuratorsędzia

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko prokuratorowi do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko prokuratorowi do innego sądu. Powodem były relacje rodzinne prokuratora z sędzią tego sądu oraz koleżeńskie więzi innych sędziów z prokuratorem i jego żoną, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w B.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w O. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy dotyczącej zażalenia P. C. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny z art. 231 § 1 k.k. (niedopełnienie obowiązków i przekroczenie uprawnień). Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że żoną prokuratora objętego śledztwem jest sędzia Sądu Rejonowego w O., a pozostali sędziowie złożyli wnioski o wyłączenie z uwagi na relacje koleżeńskie. Sąd wnioskujący uznał, że te okoliczności stwarzają przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” obejmuje sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub budzić uzasadnione przekonanie o braku bezstronności. Wskazał, że sprawy, w których stroną jest sędzia lub prokurator, a jego małżonek orzeka w tym samym sądzie, mogą rodzić takie wątpliwości. W związku z tym, dla dobra wymiaru sprawiedliwości i zapewnienia przekonania o bezstronności, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że relacje rodzinne między prokuratorem a sędzią tego samego sądu, a także koleżeńskie więzi innych sędziów z prokuratorem i jego żoną, mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu. W takich sytuacjach, dla zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i przekonania o bezstronności, sprawę należy przekazać innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
P. C.osoba_fizycznaskarżący
Prokurator Prokuratury Rejonowej w B.organ_państwowystrona postępowania (w kontekście śledztwa)
Sąd Rejonowy w O.instytucjawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” odnosi się do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Dotyczy to również spraw, w których jedną ze stron jest sędzia lub prokurator, a jego małżonek jest sędzią tego sądu.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Relacje rodzinne prokuratora z sędzią tego samego sądu oraz koleżeńskie więzi innych sędziów z prokuratorem i jego żoną stwarzają przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Przekazanie sprawy jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i zapewnienia przekonania o bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny zdolność zachowania bezstronności potrzeba ukształtowania, w świadomości, tak żalącego jak i opinii publicznej, przekonania o bezstronności sądu

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

sprawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w sytuacjach konfliktu interesów lub wątpliwości co do bezstronności sądu, zwłaszcza gdy stroną jest sędzia lub prokurator."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i relacji między stronami a sądem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak nawet potencjalne konflikty interesów mogą prowadzić do przekazania sprawy innemu sądowi, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia może orzekać w sprawie, gdy jego żona jest prokuratorem?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I KO 33/21
POSTANOWIENIE
Dnia 4 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński
w sprawie zażalenia P. C.
na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B.  z dnia 24 września 2020r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny z art. 231 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 listopada 2021 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w O.
zawartego w postanowieniu z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II Kp (…),
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II Kp (...), Sąd Rejonowy w O., na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy dotyczącej zażalenia P. C. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B.  z dnia 24 września 2020r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny z art. 231 § 1 k.k.
Uzasadniając wniosek wskazano, że sprawa dotyczy niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w O.  (poprzez poświadczenie nieprawdy co do okoliczności zapoznania się przez skarżącego i jego obrońcę z dowodami rzeczowymi zabezpieczonymi w sprawie II K (…)  i błędne pouczenie zawarte w postanowieniu z dnia 10 czerwca 2020r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie PR  Ds. (…). Żoną prokuratora S. jest sędzia Sądu Rejonowego w O.. Sędziowie Sądu Rejonowego w O.  złożyli wnioski o wyłączenie ich od udziału w tej sprawie z uwagi na relacje koleżeńskie w jakich pozostają z prokuratorem S. i jego żoną. Zdaniem Sądu wnioskującego wskazane okoliczności stwarzają przekonanie o braku warunków do rozpoznania w tym sądzie sprawy w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Wniosek o przekazanie do rozpoznania przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu
jest
zasadny
.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podnoszono, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w art. 37 k.p.k., odnoszone jest do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione (choć obiektywnie nieprawdziwe) przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Niewątpliwie do okoliczności chociażby tylko subiektywnie uzasadniających powstanie wątpliwości odnośnie do zdolności zachowania bezstronności przez Sąd właściwy należą te, występujące w sprawach, w których jedną ze stron postępowania jest sędzia sądu właściwego lub, jak w przypadku sprawy niniejszej, prokurator miejscowej prokuratury, zaś jego żoną jest sędzia tego Sądu.
Wobec tego podzielić należy argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w O., że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., należy niniejszą sprawę przekazać innemu sądowi równorzędnemu. Pozostawienie tej sprawy do rozpoznania w Sądzie właściwym, nie sprzyjałoby realizacji istotnego ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości celu, jakim jest potrzeba ukształtowania, w świadomości, tak żalącego jak i opinii publicznej, przekonania o bezstronności sądu rozpoznającego zażalenie.
Jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy należało wskazać na Sąd Rejonowy w B., jako nieodległy względem Sądu właściwego.
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę