IV KO 28/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uzupełnił wynagrodzenie obrońcy z urzędu, uznając niekonstytucyjność różnicowania stawek dla obrońców z urzędu i z wyboru.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy z urzędu o uzupełnienie kosztów obrony w sprawie karnej. Sąd uznał, że zróżnicowanie stawek wynagrodzenia dla obrońców z urzędu i z wyboru narusza konstytucyjną zasadę równości. W związku z tym, zasądzono dodatkową kwotę tytułem uzupełnienia wynagrodzenia, stosując wykładnię prokonstytucyjną.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy z urzędu o uzupełnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów obrony, które zostały zasądzone wyrokiem z 13 września 2023 r. Obrońca argumentował, że stawki dla obrońców z urzędu są niższe niż dla obrońców z wyboru, co narusza zasady konstytucyjne. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze postanowienie (I KZP 5/23), uznał, że zróżnicowanie stawek wynagrodzenia dla obrońców z urzędu i z wyboru narusza art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W związku z tym, rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu zostało uznane za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości i nie może być stosowane. Sąd zastosował wykładnię prokonstytucyjną i zasądził na rzecz obrońcy z urzędu kwotę 277,20 zł jako uzupełnienie wynagrodzenia, korygując poprzednie rozstrzygnięcie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zróżnicowanie to narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że rozporządzenie określające niższe stawki dla obrońców z urzędu jest niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą równości wobec prawa. W związku z tym, stosuje się wykładnię prokonstytucyjną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uzupełnienie rozstrzygnięcia o koszty obrony
Strona wygrywająca
adw. A. L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. L. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| adw. A. L. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona odpowiedzialna za koszty |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności i zakaz nadmiernej ingerencji w prawa i wolności.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności i praw majątkowych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 11 § ust. 4 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady równości wobec prawa poprzez zróżnicowanie stawek dla obrońców z urzędu i z wyboru. Niekonstytucyjność rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2016 r.
Godne uwagi sformułowania
zróżnicowanie stawek wynagrodzenia za tę samą czynność dokonaną przez obrońcę z wyboru i obrońcę z urzędu narusza wzorce konstytucyjne rozporządzenie [...] jako niezgodne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa w zakresie stawek za poszczególne czynności nie może być stosowane stosowanie wykładni prokonstytucyjnej w wypadku konieczności wydania postanowienia uzupełniającego w przedmiocie kosztów
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności stosowania jednolitych stawek wynagrodzenia dla obrońców z urzędu i z wyboru, powołując się na konstytucyjną zasadę równości."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których występują obrońcy z urzędu i pojawia się kwestia wysokości ich wynagrodzenia w porównaniu do obrońców z wyboru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii sprawiedliwości i równości w dostępie do wymiaru sprawiedliwości, a konkretnie wynagrodzeń obrońców z urzędu, co jest istotne dla wielu prawników i obywateli.
“Obrońcy z urzędu zasługują na równe stawki! Sąd Najwyższy koryguje niesprawiedliwość.”
Dane finansowe
koszty obrony: 277,2 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 28/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie P. L. w przedmiocie wydania wyroku łącznego po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 14 maja 2024 r. wniosku obrońcy z urzędu oskarżonego P. L. o uzupełnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów obrony zawartego w wyroku Sądu Najwyższego z 13 września 2023 r., IV KO 28/23, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. L. (Kancelaria Adwokacka w W.) - obrońcy z urzędu oskarżonego, kwotę 277,20 zł zawierającą 23% podatku VAT tytułem uzupełnienia rozstrzygnięcia o kosztach obrony zawartego w wyroku Sądu Najwyższego z 13 września 2023 r., IV KO 28/23. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Najwyższego z 13 września 2023 r. wznawiającym postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. II AKa 423/18 zasądzono na rzecz obrońcy z urzędu kwotę 442,80 zł, w tym 23% VAT za spozrądzenie i wniesienie wniosku o wznowienie postępowania. W dniu 8 maja 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy z urzędu o uzupełnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów obrony z uwagi na wykazaną niekonstytucyjność ukształtowania wynagrodzenia zasądzonego na rzecz obrońców z urzedu w wyskokości niższej niż stawki minimalne zasądzane na rzecz obrońców z wyboru, o kwotę 360 zł + VAT, tj. 442,80 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest częściowo zasadny. Sąd Najwyższy, podzielając pogląd wyrazony w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2023 r., I KZP 5/23, uznaje, że zróżnicowanie stawek wynagrodzenia za tę samą czynność dokonaną przez obrońcę z wyboru i obrońcę z urzędu narusza wzorce konstytucyjne wynikające z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Tym samym rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu jako niezgodne z konstytucjyjną zasadą równości wobec prawa w zakresie stawek za poszczególne czynności nie może być stosowane. Wskazane postanowienie Sądu Najwyższego przewiduje stosowanie wykładni prokonstytucyjnej w wypadku konieczności wydania postanowienia uzupełniającego w przedmiocie kosztów na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. Dlatego, mając na uwadze powyższe wywody należało zasądzić na rzecz obrońcy z urzędu kwotę 277,20 zł (720 zł – 442,80 zł) jako uzupełnienie już przyznanego wynagrodzenia, którego stawkę podstawową określa § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Rozporządzenie to nie przewiduje podwyższenia stawki o kwotę podatku VAT, jak to ma miejsce w § 4 ust. Rozporzadzenia z 2016 r. To oznacza, że stosując przepisy rozporządzenia z 2015 r. o kosztach adwokackich należnych pełnomocnikom z wyboru, sąd przyznaje wynagrodzenie w stawce (brutto) przewidzianej w odpowiednim paragrafie. Podnieść również należało, że podwyższenie określonej stawki wynagrodzenia adwokata o stawkę podatku VAT skutkowałoby z kolei zróżnicowaniem stawek wynagrodzenia, tym razem na niekorzyść adwokatów działających z wyboru, którzy także mogą być płatnikami VAT (tak trafnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z 24 stycznia 2024 r., II KK 400/23). Z tych względów postanowiono jak na wstępie [SOP] [ms] (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI