IV KO 27/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażaleń na umorzenie dochodzenia innemu sądowi rejonowemu ze względu na pracownika Sądu Rejonowego w Olsztynie jako stronę postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Olsztynie o przekazanie sprawy dotyczącej zażaleń na umorzenie dochodzenia innemu sądowi. Powodem wniosku była okoliczność, że postępowanie przygotowawcze dotyczyło pracownika Sądu Rejonowego w Olsztynie. Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym wizerunek sądu jako organu niezależnego, przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, którym został Sąd Rejonowy w Ostródzie.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Olsztynie o przekazanie sprawy dotyczącej zażaleń na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Południe o umorzeniu dochodzenia. Wniosek uzasadniono tym, że postępowanie przygotowawcze dotyczyło pracownika Sądu Rejonowego w Olsztynie. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 37 k.p.k. o przekazaniu sprawy innemu sądowi jest przepisem szczególnym i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Zaznaczył, że nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów. Niemniej jednak, w ocenie Sądu Najwyższego, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy, gdy decyzje procesowe w sprawie karnej pracownika sądu mogłyby budzić emocje i podejrzenia o brak obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał, że racjonalną zasadą jest, aby w takich sytuacjach sąd, którego pracownik jest stroną, nie orzekał w sprawie, co stanowi przejaw dbałości o wizerunek sądu jako organu niezależnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostródzie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli stroną postępowania jest pracownik sądu, aby zapewnić obiektywizm i zachować wizerunek sądu jako organu niezależnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć art. 37 k.p.k. jest przepisem szczególnym, jego stosowanie w sytuacji, gdy pracownik sądu jest stroną postępowania, jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości. Zapobiega to potencjalnym zarzutom o brak obiektywizmu i chroni wizerunek sądu. Nawet brak rzeczywistych podstaw do takich wnioskowań, emocjonalny odbiór społeczny takich spraw uzasadnia odstąpienie od rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Olsztynie | instytucja | wnioskodawca |
| Krajowy Niezależny Samorządowy Związek Zawodowy „A.” | instytucja | wnioskodawca |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej Olsztyn - Południe | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| pracownik Sądu Rejonowego w Olsztynie | osoba_fizyczna | strona postępowania |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Jego nadmierne wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów. Odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Standard konstytucyjny rozpoznania sprawy przez sąd właściwy według procedury.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości. Pracownik sądu jako strona postępowania karnego może budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu. Należy dbać o wizerunek sądu jako organu niezależnego.
Godne uwagi sformułowania
Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy. Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli stroną procesu jest m.in. sędzia czy pracownik sądu - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (...) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego...
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na pracownika sądu jako stronę, w kontekście ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości i wizerunku sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja obiektywizmu sądu, nawet jeśli nie ma rzeczywistych podstaw do wątpliwości. Podkreśla znaczenie wizerunku wymiaru sprawiedliwości.
“Czy pracownik sądu może liczyć na obiektywne rozpatrzenie sprawy przez własny sąd?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 27/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 marca 2024 r., o przekazanie sprawy zażaleń na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn - Południe w Olsztynie o umorzeniu dochodzenia w sprawie […], na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę zażaleń na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn - Południe w Olsztynie o umorzeniu dochodzenia w sprawie […] , do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostródzie. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 marca 2024 r. (sygn. akt II Kp 303/24) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2024 r. w sprawie z zażalenia Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Olsztynie oraz Krajowego Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego „A.” z siedzibą w W. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Południe w Olsztynie o umorzeniu dochodzenia w sprawie […] zwrócono się w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, że postępowanie przygotowawcze dotyczyło pracownika Sądu wnioskującego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W niniejszej sprawie taki przypadek występuje. W ocenie obserwatorów wymiaru sprawiedliwości decyzje procesowe w sprawie mogłyby budzić emocje i podejrzenia, że sąd w sprawie karnej pracownika tegoż sądu, nie jest obiektywny. Pomimo braku rzeczywistych podstaw takich wnioskowań odbiór tego typu spraw w społeczeństwie wymyka się racjonalizacji i często właśnie emocje i chęć doszukiwania się „drugiego dna” prowadzą do ocen, które niepotrzebnie obciążają wymiar sprawiedliwości. Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli stroną procesu jest m.in. sędzia czy pracownik sądu - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w Ostródzie. [J.J.] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI