IV KO 26/10

Sygn. akt IV KO 26/10 
 
 
P O S T A N O W I E N I E 
Dnia 8 kwietnia 2010 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
          
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący i sprawozdawca)  
 
 
 
SSN Przemysław Kalinowski  
 
 
 
SSN Michał Laskowski   
 
w sprawie zażaleń K. S., i in.  na postanowienie prokuratora del. do Prokuratury 
Okręgowej w B. z dnia 22 grudnia 2009 r. umarzające śledztwo w sprawie o 
przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 191 § 1 i art. 270 § 1 k.k., po 
rozpoznaniu wystąpienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 11 lutego 2010r. o 
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu 
na podstawie art. 37 k.p.k.  
p o s t a n o w i ł: 
         przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w D. 
         
 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
   Występując ze wskazaną wyżej inicjatywą, Sąd Rejonowy w C 
wskazał, że jego kontroli ma podlegać decyzja prokuratora umarzająca 

 
2
śledztwo 
w 
sprawie 
przekroczenia 
uprawnień 
i 
niedopełnienia 
obowiązków przez niemal wszystkich sędziów Wydziałów Cywilnych tego 
Sądu, jak również przez sędziów Sądu Okręgowego w C. – orzekających w 
sprawach 
toczących się 
z 
udziałem wymienionych na wstępie 
pokrzywdzonych, które to zachowania – pozostające w immanentnym 
związku z pełnieniem przez tych sędziów obowiązków służbowych – 
miały szkodzić interesowi publicznemu a także interesowi prywatnemu 
wskazanych pokrzywdzonych. Na tej podstawie wnioskujący Sąd 
wywiódł, że skoro w ramach niniejszego postępowania jest i będzie 
oceniana 
prawidłowość 
funkcjonowania 
wymiaru 
sprawiedliwości, 
reprezentowanego przez sędziów tego Sądu i sądu nadrzędnego, to – przez 
wzgląd na możliwość zrodzenia się, u stron i u osób postronnych, 
wątpliwości co zachowania swobody orzekania przez Sąd Rejonowy, 
celowym jest przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi 
równorzędnemu.   
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.  
Przedłożoną inicjatywę należy uznać za uzasadnioną.  
Poza sporem pozostaje, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o 
którym mowa w art. 37 k.p.k., wymaga eliminowania sytuacji, w których w 
opinii społecznej zachodzić może, nawet mylne, przeświadczenie o braku 
warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, bądź też, które 
wywołać mogą niepożądany wpływ na swobodę orzekania sędziów. Do 
sytuacji takich zalicza się bez wątpienia także i tę, w której sprawa, będąca 
przedmiotem rozpoznania sądu miejscowo właściwego, dotyczy sędziów 
tego sądu. Rzecz jasna, nie każda sytuacja stwierdzona w tej kategorii 
spraw pozwala na uznanie, że jej rozpoznanie przez właściwy sąd istotnie 
zagrażałoby dobru wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów, zwłaszcza 

 
3
przy podkreśleniu wyjątkowego charakteru instytucji określonej w art. 37 
k.p.k., wskazuje się na nieodzowność każdorazowego zbadania realnie 
zaistniałych, 
szczególnych 
okoliczności, 
dających 
podstawę 
do 
racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać 
wątpliwości co do zdolności rozpoznania sprawy przez sąd właściwy z 
zachowaniem obiektywizmu i bezstronności (zob. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 25 listopada 2009 r., III Ko 81/09, OSNKW 2010, z. 
2, poz. 20 oraz z dnia 18 marca 2010 r., III Ko 16/10, dotąd niepubl.). 
Na tym tle należy stwierdzić, że występujący z inicjatywą Sąd 
Rejonowy w sposób właściwy zbadał występujące w sprawie okoliczności 
i dokonał ich trafnej oceny. Biorąc pod uwagę charakter tej sprawy i jej 
związek z innymi postępowaniami, które dotyczyły czynności innych osób, 
należy zwłaszcza podzielić pogląd Sądu Rejonowego, że w sprawie nie da 
się uniknąć oceny prawidłowości czynności podejmowanych w sądzie 
właściwym. Już ta okoliczność (by pominąć tu, choćby niesłuszny, brak 
zaufania pokrzywdzonych do rozstrzygnięć tego Sądu) pozwala wyciągnąć 
wniosek co do  wyjątkowości ocenianej sytuacji i postawić znak zapytania 
co do warunków rozpoznania sprawy w sądzie właściwym bez uchybienia 
dobru wymiaru sprawiedliwości.  
Z tych więc powodów, Sąd Najwyższy jako nieodzowne ocenił 
skorzystanie z właściwości delegacyjnej, o której mowa w art. 37 k.p.k., 
uznając za celowe przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu, w którego 
uprzednim rozpoznaniu znajdowała się wcześniejsza decyzja prokuratora o 
odmowie wszczęcia śledztwa w tej sprawie.      
/tp/