IV KO 25/17

Sąd Najwyższy2017-04-27
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
dobro wymiaru sprawiedliwościprzekazanie sprawysędziabezstronnośćsąd najwyższysąd rejonowyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Najwyższy przekazał sprawę zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, aby zapewnić obiektywizm w sprawie dotyczącej sędziego.

Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi, wskazując na znajomość sędziego, którego dotyczyło postępowanie, z innymi sędziami w okręgu. Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy dotyczącej sędziego przez sąd, w którym orzeka, może budzić wątpliwości co do bezstronności, dlatego przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w T. dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy zażalenia M. B. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości, gdyż zaskarżone postanowienie dotyczyło niedopełnienia obowiązków służbowych i przekroczenia uprawnień przez sędziego Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w O. podczas rozpoznawania spraw karnych wykonawczych z udziałem M. B. Sąd Rejonowy wskazał, że sędzia ten od lat orzeka w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w K. i jest osobiście znany pozostałym sędziom w okręgu, co mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że zagrożeniem dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest sytuacja, w której mogłyby pojawić się wątpliwości co do obiektywizmu. Rozpoznanie sprawy dotyczącej sędziego przez sąd, w którym ten sędzia orzeka, stanowi taką okoliczność. W związku z tym, Sąd Najwyższy przekazał sprawę zażalenia do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T., który nie podlega Sądowi Okręgowemu w K., a jednocześnie znajduje się w niedalekiej odległości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka sędzia będący przedmiotem postępowania, mogłoby wywołać uzasadnioną obawę co do bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że znajomość sędziego z innymi sędziami w okręgu, którego dotyczy postępowanie, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Dlatego, dla zapewnienia pozorów bezstronności i dobra wymiaru sprawiedliwości, sprawę należy przekazać innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaskarżący
Prokurator Prokuratury Rejonowej w S.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w O.instytucjawnioskodawca o przekazanie sprawy
D. B.osoba_fizycznasędzia (przedmiot postępowania)

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis umożliwiający przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja, w której sprawa dotyczy sędziego orzekającego w danym sądzie, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zapewnienia warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

zagrożeniem dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest sytuacja, w której u postronnego, obiektywnego obserwatora mogłyby się pojawić wątpliwości co do obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy Stworzenie warunków bezstronności organów procesowych stanowi wówczas przesłankę do zastosowania art. 37 k.p.k. rozpoznanie sprawy dotyczącej sędziego - Przewodniczącego Wydziału Karnego przez sąd, w którym ten sędzia orzeka, stanowi okoliczność, która mogłoby wywołać uzasadnioną względami obiektywnymi obawę co do bezstronności w rozpoznaniu sprawy.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem postępowania jest sędzia orzekający w tym sądzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje potencjalny konflikt interesów lub wątpliwości co do bezstronności sądu z powodu osobistych relacji sędziego z innymi członkami składu orzekającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – zapewnienia bezstronności sądu, szczególnie gdy przedmiotem postępowania jest sędzia. Pokazuje mechanizmy prawne chroniące przed potencjalnymi konfliktami interesów.

Czy sędzia może być sądzony przez kolegów? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawę trzeba przenieść.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 25/17
POSTANOWIENIE
Dnia 27 kwietnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński
w sprawie zażalenia
M. B.
na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S.
z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt PR  Ds.(…)
‎
o odmowie wszczęcia śledztwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 27 kwietnia 2017 r.
wniosku Sądu Rejonowego w O.
z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt II Kp (…)
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
sprawę zażalenia M. B.  przekazać
‎
do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T..
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 3 marca 2017 r. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie przekazania w trybie art. 37 k.p.k. sprawy zażalenia M. B.  na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt PR  Ds.(…). W uzasadnieniu swojego wniosku Sąd ten wskazał, że zaskarżone przez M. B. postanowienie dotyczy sprawy niedopełnienia obowiązków
służbowych i przekroczenia uprawnień przez sędziego Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w O. podczas rozpoznawania spraw karnych wykonawczych z udziałem M. B., poświadczenia nieprawdy w dokumentach mających znaczenie prawne, zatajenia dowodów przestępstw popełnianych na szkodę M. B. i działanie w ten sposób ma szkodę interesu prywatnego tego pokrzywdzonego, tj. czynu z art. 231 § 1 k.k., art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Sąd Rejonowy wskazał, że Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w O. – D. B. od wielu lat orzeka w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w K., przez co jest on znany osobiście pozostałym sędziom Sądu Rejonowego w O., a także pozostałym sędziom orzekającym w okręgu (…).
W przekonaniu Sądu, w niniejszych realiach faktycznych i procesowych, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odstąpienia od rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy miejscowo i przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu spoza obszaru właściwości Sąd Okręgowego w K.. Dzięki temu stworzone zostanie przekonanie o zapewnieniu warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w O. zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym zagrożeniem dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest sytuacja, w której u postronnego, obiektywnego obserwatora mogłyby się pojawić wątpliwości co do obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy. Stworzenie warunków bezstronności organów procesowych stanowi wówczas przesłankę do zastosowania art. 37 k.p.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2016 r., V KO 76/16, LEX nr 2157262; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2013 r., IV KO 73/13, LEX nr 1385707).
Przenosząc te uwagi na realia niniejszej sprawy należy uznać, że rozpoznanie sprawy dotyczącej sędziego -
Przewodniczącego Wydziału Karnego
przez sąd, w którym ten sędzia orzeka, stanowi okoliczność, która mogłoby wywołać uzasadnioną względami obiektywnymi obawę co do bezstronności w rozpoznaniu sprawy.
Wobec tego skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. i odstąpienie od reguły rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo na podstawie przepisów ogólnych należy uznać za w pełni uprawnione. Z tego względu sprawę zażalenia M. B.  na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 30 grudnia 2016 r. o odmowie wszczęcia śledztwa należało przekazać Sądowi Rejonowemu w T., niepodległemu Sądowi Okręgowemu w K., a jednocześnie mającemu swą siedzibę w niedalekiej odległości od Sądu Rejonowego w O..
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI