IV KO 24/14

Sąd Najwyższy2014-05-13
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościart. 37 k.p.k.Sąd Najwyższypostępowanie karneobiektywizmbezstronność

Sąd Najwyższy nie przekazał sprawy do rozpoznania innemu sądowi, uznając brak podstaw do odstąpienia od ustawowych reguł właściwości miejscowej.

Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi, powołując się na zarzuty strony A. P. wobec sędziów z obszaru apelacji. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 37 k.p.k., uznał, że przepis ten ma charakter wyjątkowy i wymaga jednoznacznych przesłanek do jego zastosowania. Stwierdził, że przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy musi opierać się na racjonalnych przesłankach, a nie tylko na przypuszczeniach strony. Wobec braku takich podstaw, Sąd Najwyższy nie przekazał sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę Sądu Rejonowego w R. dotyczącą przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Inicjatywa ta wynikała z zażalenia A. P. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego i prokuratora. Sąd Rejonowy wskazał, że A. P. kieruje liczne pisma z zarzutami wobec sędziów, co może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w R. Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k., który pozwala na odstępstwo od ustawowych reguł właściwości miejscowej tylko w sytuacjach jednoznacznie świadczących o sprzeczności pozostawienia sprawy sądowi miejscowo właściwemu z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą być te, które wpływają na swobodę orzekania lub stwarzają przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przekonanie to musi opierać się na racjonalnych przesłankach, a nie tylko na przypuszczeniach strony. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie dopatrzył się takich podstaw, uznając, że brak jest uzasadnionych powodów do twierdzenia, iż sędziowie Sądu w R. nie mogą rozpoznać sprawy bezstronnie. Podkreślono, że indywidualna ocena każdej sprawy jest kluczowa, a solidarność grupowa nie powinna dominować nad obiektywizmem. W związku z tym, Sąd Najwyższy orzekł o nieprzekazywaniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga jednoznacznych, racjonalnych przesłanek świadczących o tym, że pozostawienie sprawy sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy, oparte jedynie na przypuszczeniach strony, nie jest wystarczające. W tej sprawie brak było uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że sędziowie Sądu w R. nie mogą rozpoznać sprawy bezstronnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie przekazywać sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Prokuratura Rejonowa w D.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sędzia Sądu Rejonowego w S.organ_państwowypodmiot postępowania
Prokurator Prokuratury Rejonowej w S.organ_państwowypodmiot postępowania

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i wymaga jednoznacznych, racjonalnych przesłanek do zastosowania, które świadczą o sprzeczności pozostawienia sprawy sądowi miejscowo właściwemu z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy oparte tylko na przypuszczeniach strony nie jest wystarczające.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga racjonalnych przesłanek. Przekonanie o braku obiektywizmu musi opierać się na faktach, a nie przypuszczeniach strony. Indywidualna ocena każdej sprawy jest kluczowa. Brak uzasadnionych podstaw do twierdzenia o braku bezstronności sędziów Sądu w R.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości przekonanie o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny przekonanie takie, oparte tylko na przypuszczeniach i założeniach o charakterze hipotetycznym, zwłaszcza wyrażanych przez stronę postępowania, nie jest wystarczające dla odstąpienia od reguł właściwości miejscowej solidarność grupowa sędziów i prokuratorów dominuje nad obiektywizmem i zachowaniem niezawisłości w danej sprawie

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Hofmański

członek

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k., podkreślające wymogi dotyczące racjonalnych przesłanek i obiektywizmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, ale zawiera ogólne zasady interpretacji art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady dotyczące przekazywania spraw między sądami, co jest ważne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Kiedy sprawa może zmienić sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 37 k.p.k.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 24/14
POSTANOWIENIE
Dnia 13 maja 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Piotr Hofmański
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 maja 2014 r.,
‎
inicjatywy sądu właściwego do rozpoznania sprawy o jej przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości
zawartej w postanowieniu Sądu Rejonowego w R.
‎
z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt XIV Kp
[…]
,
skierowanej w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego
p o s t a n o w i ł:
nie przekazywać sprawy.
UZASADNIENIE
Postanowieniem
z dnia 14 marca 2014 r.,
r. Sąd Rejonowy w
R.
wystąpił o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. innemu równorzędnemu sądowi zażalenia A. P.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. z dnia 24 stycznia 2013 r., 3Ds
[…]
, o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w S. i prokuratora Prokuratury Rejonowej w S..
W postanowieniu sądu występującego o przekazanie sprawy podkreślono, że A. P. kieruje szereg pism zawierających zarzuty pod adresem sędziów z obszaru apelacji […], co może powodować przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w
R..
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Bezsporne jest, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Przewiduje bowiem odstępstwo od ustawowych reguł określenia właściwości miejscowej sądu. Stąd też jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą zaś być tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 68;  z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000, z. 3 poz. 7; z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, R-OSNKW 2008, poz. 2072; z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280).
Sytuacja taka nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy wielokrotnie, miedzy innymi we wskazanych orzeczeniach, wyrażał pogląd, że przekonanie o braku możliwości do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy oparte być powinno na racjonalnych przesłankach. Przekonanie takie, oparte tylko na przypuszczeniach i założeniach o charakterze hipotetycznym, zwłaszcza wyrażanych przez stronę postępowania, nie jest wystarczające dla odstąpienia od reguł właściwości miejscowej, których zadaniem jest między innymi gwarantowanie niezawisłości sądu.
Ponadto, poszczególne sprawy, w odniesieniu do których sądy zgłaszają inicjatywę przekazania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oceniane być powinny indywidualnie, z uwzględnieniem konkretnych okoliczności ujawnionych w danym postępowaniu. Brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że sędziowie Sądu w R. nie mogą rozpoznać wniesionego zażalenia bezstronnie, podzielenie tego przekonania umacniałoby raczej pogląd o tym, że solidarność grupowa sędziów i prokuratorów dominuje nad obiektywizmem i zachowaniem niezawisłości w danej sprawie. To zaś z pewnością nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości (zob. także postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 marca 2010 r., III KO 19/10, R-OSNKW 2010, poz. 580; z dnia 21 października 2010 r., III KO 91/10, R-OSNKW 2010, poz. 2040).
Z powyższych względów, kierując się także zakazem rozszerzającej wykładni przepisu o charakterze wyjątkowym, jakim jest art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI