V KO 32/14

Sąd Najwyższy2014-08-13
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
dobro wymiaru sprawiedliwościprzekazanie sprawysędziawypadek drogowyumorzenie śledztwazażalenieobiektywizm sądukonflikt interesów

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą umorzenia śledztwa w sprawie wypadku drogowego z udziałem sędziego innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie wypadku drogowego, w którym uczestniczył sędzia Sądu Okręgowego w W. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że znajomość sędziego z sędziami sądu rozpoznającego zażalenie mogła budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego w L.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez pełnomocnika M. W. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które skutkowało obrażeniami ciała rowerzysty. Ustalono, że kierowcą samochodu uczestniczącego w zdarzeniu był sędzia Sądu Okręgowego w W., pełniący funkcję przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego. Sąd Rejonowy w W. uzasadnił wniosek o przekazanie sprawy tym, że sędzia ten jest powszechnie znany w miejscowym środowisku sędziowskim, pozostaje w kontaktach służbowych z sędziami sądów rejonowych, co mogło rodzić obawy co do obiektywnego rozpoznania sprawy i wpływać negatywnie na autorytet wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał argumentację Sądu Rejonowego za przekonującą i stwierdził, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy. Podkreślono, że nawet nieuprawnione wątpliwości co do obiektywizmu mogą podważać zaufanie do sądu. W związku z tym Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L., Zamiejscowemu Wydziałowi Karnemu z siedzibą w R.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnieją realne obawy co do obiektywnego rozpoznania sprawy, które mogą podważyć zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że znajomość sędziego z sędziami sądu rozpoznającego zażalenie oraz jego funkcja w sądzie okręgowym mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu, nawet jeśli są one nieuprawnione. W takich sytuacjach przekazanie sprawy służy dobru wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapokrzywdzony
Sędzia Sądu Okręgowego w W.osoba_fizycznauczestnik postępowania (kierowca)

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie śledztwa wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 177 § § 1

Kodeks karny

Nieumyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Znajomość sędziego z sędziami sądu rozpoznającego zażalenie. Pełnienie przez sędziego funkcji przewodniczącego wydziału w sądzie okręgowym. Możliwość powstania w odbiorze społecznym obaw co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Potrzeba eliminowania sytuacji mogących wywołać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości nawet nieuprawnione wątpliwości czy zarzuty, mogące być podniesione na tle rozstrzygania przez sąd tego rodzaju sprawy, nie służą wymiaru sprawiedliwości i nie budują jego autorytetu eliminowanie sytuacji mogących wywołać przekonanie, nawet mylne, stron czy, szerzej, opinii publicznej o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

przewodniczący

Józef Dołhy

członek

Zbigniew Puszkarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w sytuacjach, gdy stroną lub uczestnikiem postępowania jest sędzia lub inna osoba związana z sądem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przekazaniem sprawy na podstawie art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i wpływu znajomości na obiektywizm sądu, co jest zawsze interesującym tematem w kontekście wymiaru sprawiedliwości.

Czy znajomość sędziego może wpłynąć na sprawiedliwy wyrok? Sąd Najwyższy reaguje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 32/14
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący)
‎
SSN Józef Dołhy
‎
SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)
w sprawie z zażalenia
M. W.
na postanowienie o umorzeniu śledztwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2014 r.
wniosku Sądu Rejonowego w W.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L., Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w R.
UZASADNIENIE
Postanowieniem  z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt  Ds. (…), prokurator Prokuratury Rejonowej w K., wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umorzył śledztwo „w sprawie zaistniałego w dniu 26 kwietnia 2013 r. w W.  przy ulicy G. nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez niezachowanie należytej ostrożności przy wyjeżdżaniu z drogi wewnętrznej i zajechanie drogi jadącemu rowerem M. W., a w konsekwencji nieumyślnego spowodowania u w/w obrażenia ciała w postaci złamania siódmego kręgu szyjnego, naruszającego czynności narządów ciała na czas powyżej 7 dni, tj. o czyn z art. 177 § 1 k.k. – wobec braku znamion czynu zabronionego”.
Zażalenie na to postanowienie wniósł pełnomocnik pokrzywdzonego M. W., który podnosząc obrazę prawa materialnego oraz przepisów postępowania, wniósł o jego uchylenie.
Właściwy do rozpoznania zażalenia Sąd Rejonowy w W.  (II Wydział Karny) na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazał, że kierowcą samochodu uczestniczącego w zdarzeniu będącym przedmiotem śledztwa, jest sędzia Sądu Okręgowego w W., pełniący w tym Sądzie funkcję przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego. Jest powszechnie znany w miejscowym środowisku sędziowskim, m.in. jako członek Zgromadzenia Sędziów Sądu Okręgowego w W., z racji wykonywanych obowiązków, także w zakresie szkolenia, pozostaje w kontaktach z sędziami [...] sądów rejonowych, w tym z sędziami sądu, do którego wpłynęło zażalenie. W takim razie w odbiorze społecznym mogą zrodzić się obawy co do obiektywnego rozpoznania sprawy, przy czym nawet nieuprawnione wątpliwości czy zarzuty, mogące być podniesione na tle rozstrzygania przez sąd tego rodzaju sprawy, nie służą wymiarowi sprawiedliwości i nie budują jego autorytetu. W tym względzie Sąd występujący z inicjatywą odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje eliminowanie sytuacji mogących wywołać przekonanie, nawet mylne, stron czy, szerzej, opinii publicznej o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek  zasługiwał na uwzględnienie, bowiem sąd właściwy do rozpoznania zażalenia przekonująco wykazał, iż wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zadaniem sądu rozpoznającego zażalenie będzie zbadanie, czy skarżący zasadnie kwestionuje postanowienie prokuratora, korzystne dla uczestnika zdarzenia, poruszającego się wówczas samochodem sędziego Sądu Okręgowego w W,. W sytuacji, gdy z racji kontaktów służbowych jest on znany sędziom sądu, do którego wpłynęło zażalenie, zwłaszcza orzekającym w sprawach karnych, nadto z uwagi na pełnioną funkcję pełni, w pewnym zakresie, nadzór nad czynnościami tego sądu w wymienionych sprawach, zachodzi realna obawa, że rozpoznanie przedmiotowego zażalenia przez sąd właściwy miejscowo nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości. Można bowiem zasadnie przyjąć, że w takim wypadku pojawiają się wątpliwości co do zdolności sądu obiektywnego rozpoznania sprawy, a w razie uznania zażalenia za niezasadne, skarżący, ale też inne osoby, niezależnie od treści uzasadnienia orzeczenia i wymowy zawartej w nim argumentacji, byliby skłonni przypuszczać, że nie tylko merytoryczne względy legły u podstaw decyzji sądu. Jak to trafnie zauważył Sąd występujący o podjęcie decyzji, o której mowa w art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy, optując za nader ostrożnym korzystaniem z unormowania zawartego w tym przepisie, wskazywał jednak, że służy on eliminowaniu niepożądanych sytuacji, kiedy to występują racjonalne i rzeczywiste okoliczności, dające podstawę do twierdzenia, że w odbiorze powszechnym, w tym osób bezpośrednio zainteresowanych rozstrzygnięciem, mogą powstać wątpliwości co do możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd ustawowo powołany do wydania rozstrzygnięcia (np. postanowienie z dnia 11 stycznia 2012 r., II KO 93/11, LEX nr 1108480).
Uznając, że realia przedmiotowej sprawy wskazują na zaistnienie takiej sytuacji, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
L., Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w R.,
położonemu poza okręgiem Sądu Okręgowego w W..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI