Orzeczenie · 2026-03-19

IV KO 220/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-19
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegokrsneo-krsbezstronnośćwznowienie postępowaniakasacjakonstytucja

Sprawa dotyczy wniosku prokuratora o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.B. od udziału w postępowaniu dotyczącym wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego. Wniosek o wznowienie został złożony przez obrońcę skazanego M.T. po tym, jak kasacja została oddalona. Obrońca podniósł zarzut nienależytej obsady Sądu Najwyższego w pierwotnym postępowaniu kasacyjnym, wskazując na udział sędziego A.D., której nominacja miała nastąpić w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej niezgodnie z wymogami konstytucyjnymi. Prokurator, analizując wniosek o wznowienie, wniósł o wyłączenie sędziego A.B. od orzekania w sprawie IV KO 220/25, powołując się na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z faktu, że również on został powołany na urząd sędziego SN w tej samej procedurze. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek prokuratora, uznał, że istnieją podstawy do wyłączenia sędziego A.B. z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd wskazał, że sytuacja sędziego A.B. jest identyczna jak sędziego A.D. w kontekście procedury nominacyjnej, co rodzi wątpliwości co do jego bezstronności i może prowadzić do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua. Ponadto, sąd podkreślił, że udział sędziego powołanego na urząd na wniosek neo-KRS stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ze względu na wadliwy skład KRS i szczególny status sędziów Sądu Najwyższego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej przez neo-KRS oraz jako przykład stosowania art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nominacjami sędziowskimi w Polsce po zmianach w wymiarze sprawiedliwości.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w sytuacji, gdy jego nominacja nastąpiła w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej niezgodnie z wymogami konstytucyjnymi, a ta sama okoliczność dotyczy innego sędziego orzekającego w tej samej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że identyczna procedura nominacyjna sędziego A.B. jak sędziego A.D., która budzi wątpliwości co do bezstronności i zgodności z Konstytucją, powoduje, że sędzia A.B. jest w identycznej sytuacji ustrojowo-procesowej, co uzasadnia jego wyłączenie z mocy prawa. Udział takiego sędziego w orzekaniu prowadzi do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua oraz stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Czy udział sędziego Sądu Najwyższego, powołanego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udział takiego sędziego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Krajowa Rada Sądownictwa w obecnym składzie nie reprezentuje należycie środowiska sędziowskiego i nie jest organem konstytucyjnym. W związku z tym, udział sędziego powołanego w takiej procedurze w orzekaniu Sądu Najwyższego, ze względu na wyjątkowy status tego sądu i jego kompetencje, stanowi wadę nominacyjną o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
Prokurator Prokuratury Krajowej

Strony

NazwaTypRola
M.T.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Prokuratury Krajowejorgan_państwowywnioskodawca
Sędzia Sądu Najwyższego A.B.innesędzia podlegający wyłączeniu
Sędzia Sądu Najwyższego A.D.innesędzia wskazany jako wadliwie powołany

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie sędziego z mocy prawa w przypadku, gdy wynik postępowania ma znaczenie dla jego własnych praw i obowiązków lub gdy ocena stosunku prawnego dotyczy jego samego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - nienależyta obsada sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku prokuratora o wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - sędzia podlegający wyłączeniu z mocy prawa.

k.k.s. art. 57 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. dotycząca kształtu KRS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia A.B. został powołany na urząd w tej samej procedurze co sędzia A.D., co budzi wątpliwości co do jego bezstronności. • Udział sędziego powołanego przez wadliwie ukształtowaną KRS stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. • Sytuacja sędziego A.B. jest identyczna jak sędziego A.D. w kontekście procedury nominacyjnej, co uzasadnia wyłączenie z mocy prawa.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada Sądu Najwyższego • wątpliwości co do jego bezstronności • wyjątkowy status sędziów Sądu Najwyższego • bezwzględna przyczyna odwoławcza • nemo iudex in causa sua

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

A.B.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej przez neo-KRS oraz jako przykład stosowania art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nominacjami sędziowskimi w Polsce po zmianach w wymiarze sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i praworządnością, co jest tematem szeroko dyskutowanym w Polsce i Europie.

Sędzia SN wyłączony z orzekania. Kluczowa decyzja w sprawie wadliwych nominacji przez neo-KRS.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst