IV KO 21/21

Sąd Najwyższy2021-04-08
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćprokuratorsąd najwyższysąd rejonowykpk

Podsumowanie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy karnej z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, uznając, że fakt pokrzywdzonego będącego prokuratorem nie stanowi podstawy do zmiany właściwości sądu.

Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. M. innemu sądowi, argumentując, że pokrzywdzony jest prokuratorem działającym na terenie właściwości sądu, co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności, a oskarżony ma "żal" do tego sądu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że brak jest przekonujących argumentów świadczących o zagrożeniu dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a indywidualne względy powinny być rozwiązywane w trybie art. 42 k.p.k.

Sąd Rejonowy w K. złożył wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. M. innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako uzasadnienie podano, że pokrzywdzony R. N. jest prokuratorem działającym na obszarze właściwości Sądu Rejonowego, co w odbiorze społecznym może rodzić wątpliwości co do bezstronności sędziów tego sądu. Dodatkowo wskazano, że oskarżony miał "liczne postępowania" w tym sądzie, z których jest niezadowolony. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. W uzasadnieniu podkreślono wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy i konieczność istnienia realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Stwierdzono, że sam fakt, iż sprawa dotyczy prokuratora, nie stanowi wystarczającej przesłanki do zmiany właściwości sądu, gdyż brak jest dowodów na wpływ tej okoliczności na obiektywizm wszystkich sędziów. Wskazano, że indywidualne względy powinny być rozwiązywane w trybie wniosku o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sądy nie powinny unikać trudnych spraw, a przeciwwagą dla negatywnych opinii powinna być sprawność i trafność orzekania. Podkreślono również, że niezadowolenie oskarżonego z wcześniejszych postępowań nie może stanowić podstawy do wyboru sądu, gdyż prowadziłoby to do chaosu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, powyższe okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak jest realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sam fakt, że pokrzywdzony jest prokuratorem, nie wpływa na obiektywizm wszystkich sędziów, a niezadowolenie oskarżonego z wcześniejszych postępowań nie może być kryterium wyboru sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w K. (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaoskarżony
R. N.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Indywidualne względy mogące wpływać na obiektywizm sędziego powinny być rozwiązywane poprzez złożenie wniosków o wyłączenie sędziego.

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Fakt, że pokrzywdzony jest prokuratorem, nie podważa obiektywizmu wszystkich sędziów sądu. Niezadowolenie oskarżonego z wcześniejszych postępowań nie może być podstawą do wyboru sądu. Indywidualne względy powinny być rozpatrywane w trybie wniosku o wyłączenie sędziego.

Odrzucone argumenty

Pokrzywdzony jest prokuratorem działającym na terenie właściwości sądu, co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Oskarżony ma "żal" i "pretensje" do sądu z powodu wcześniejszych postępowań.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wzbudzać wątpliwość co do bezstronności sędziów wyjątkowy charakter instytucji zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych przeciwwagą dla ewentualnych negatywnych opinii [...] powinna być sprawność procedowania i trafność orzekania Uwzględnianie takich kryteriów doprowadziłoby do całkowitego chaosu w prowadzonych procesach

Skład orzekający

Jerzy Grubba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. i kryteriów przekazania sprawy innemu sądowi, podkreślenie wyjątkowości tej instytucji i konieczności istnienia realnego zagrożenia dla wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest przekazanie sprawy innemu sądowi, a Sąd Najwyższy jasno określa kryteria stosowania tej instytucji, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy sprawa karna może zmienić sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice przekazania sprawy.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KO 21/21
POSTANOWIENIE
Dnia 8 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
M. M.
oskarżonego o czyn z art. 226§1 k.k. i art. 212§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. i z art. 31§2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 8 kwietnia 2021r.
wniosku Sąd Rejonowy w K.
z dnia 22 lutego 2021r., sygn. akt II K (…)
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K., wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy przeciwko
M. M.
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Wniosek Sądu został uzasadniony faktem, że sprawa dotyczy pokrzywdzonego R. N., który jest prokuratorem, wykonującym zawód na obszarze objętym właściwością Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, co w odbiorze społecznym może wzbudzać wątpliwość co do bezstronności sędziów zatrudnionych w tym Sądzie i oceny ich obiektywizmu. Co podkreślono też w uzasadnieniu wniosku, oskarżony miał we wskazanym sądzie „liczne postępowania w związku z którymi zdaje się mieć żal i wyrażać pretensje”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego w K. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie, podkreślając że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z
ratio legis
powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym.
Takiej okoliczności nie może stanowić sam fakt, że sprawa dotyczy osoby, która wykonuje swój zawód na terenie właściwości Sądu Rejonowego w W. Brak jest bowiem jakichkolwiek przekonujących przesłanek świadczących o tym, że ta okoliczność mogłaby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność wszystkich sędziów tego sądu.
Jeżeli zaś istnieją indywidualne względy tego typu, winny one zostać rozwiązane poprzez złożenie wniosków w trybie art. 42§1 k.p.k.
Przypomnieć więc tylko należy, że sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych, a przeciwwagą dla ewentualnych negatywnych opinii, które przecież zawsze mogą się pojawić, powinna być sprawność procedowania i trafność orzekania, wskazujące na to, że postępowanie przeprowadzone zostało rzetelnie, zaś wydane orzeczenie, znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach, wolne jest od pozaprocesowych wpływów.
Podobnie ocenić należy fakt istnienia „pretensji” po stronie oskarżonego. Fakt, iż sprawy z udziałem oskarżonego prowadzone przez wnioskujący Sąd nie zakończyły się w sposób satysfakcjonujący go nie stanowi jakiejkolwiek przesłanki do odstąpienia od wskazanej w ustawie właściwości sądu. Uwzględnianie takich kryteriów doprowadziłoby do całkowitego chaosu w prowadzonych procesach, wynikającego z tego, że oskarżeni według swoich własnych kryteriów wybieraliby sądy, przed którymi ewentualnie gotowi byliby stawać.
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę