IV KO 21/13

Sąd Najwyższy2013-04-10
SAOSKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższybezstronnośćkonflikt interesówdobro wymiaru sprawiedliwościpokrewieństwosędziaoskarżonyapelacja

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Sądu Okręgowego w K. do Sądu Okręgowego w Ł. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w związku z konfliktem interesów wynikającym z pokrewieństwa oskarżonego z sędzią orzekającym w tej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy karnej do innego sądu równorzędnego. Wniosek dotyczył sprawy, w której oskarżony S.M. (były biegły sądowy) został uniewinniony od zarzutów, a jego syn jest sędzią orzekającym w Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w K. Sąd Najwyższy uznał, że istnieją wątpliwości co do bezstronności sądu i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy, w Izbie Karnej, rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek ten dotyczył sprawy, w której prokurator i pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wnieśli apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. uniewinniającego oskarżonego S.M. od zarzutów popełnienia przestępstw z art. 155 k.k. i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Okolicznością budzącą wątpliwości była relacja oskarżonego S.M., który był byłym biegłym lekarzem Sądu Okręgowego w K., z jego synem W.M., który jest sędzią orzekającym w Wydziale Karnym 2 Odwoławczym tegoż sądu. Sąd Okręgowy w K. uznał, że te powiązania mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sądu, co mogłoby wpłynąć na rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy podzielił ten pogląd, podkreślając, że choć instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa, to w tym przypadku leży ona w interesie wymiaru sprawiedliwości, mając na celu eliminowanie wszelkich sugestii mogących rzutować na obiektywizm orzekania, nawet jeśli nie ma podstaw do kwestionowania kompetencji i bezstronności sędziów. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powiązania rodzinne między oskarżonym a sędzią orzekającym w sądzie odwoławczym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sądu, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu dla dobra wymiaru sprawiedliwości i eliminacji sugestii o braku obiektywizmu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
S. M.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowystrona postępowania (apelacja)
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowejinnestrona postępowania (apelacja)

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przewidziana w art. 41 k.p.k. nie byłaby wystarczająca do eliminowania sugestii mogących rzutować na obiektywizm orzekania.

k.k. art. 155

Kodeks karny

k.k. art. 156 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie konfliktu interesów ze względu na pokrewieństwo oskarżonego z sędzią orzekającym w sądzie odwoławczym. Potrzeba eliminowania wszelkich sugestii mogących rzutować na obiektywizm orzekania dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

brak możliwości przekonania każdego, rozsądnie myślącego, kto wątpliwości co do bezstronności sędziów Sądu Okręgowego w K. by powziął (a zwłaszcza stron postępowania), że z cała pewnością nie wpłyną one na rozpoznanie sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu [...] leży w interesie wymiaru sprawiedliwości. eliminowanie, choćby tylko w odbiorze społecznym, wszelkich sugestii mogących rzutować na obiektywizm orzekania

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Piotr Hofmański

członek

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na potencjalny konflikt interesów i potrzebę zapewnienia pozorów bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie okręgowym, gdzie oskarżony jest powiązany rodzinnie z sędzią orzekającym w tej samej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna, ale i pozorna bezstronność sądu, zwłaszcza w kontekście powiązań rodzinnych między stroną a sędzią.

Syn sędziego orzekał w sprawie ojca? Sąd Najwyższy reaguje na konflikt interesów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 21/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Piotr Hofmański SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) w sprawie S. M. oskarżonego z art. 155 k.k. i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2013 r., wystąpienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt IV Ka …/13, w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. UZASADNIENIE Wniosek Sądu Okręgowego w K. o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, zasługuje na uwzględnienie. Powyższe wystąpienie nastąpiło bowiem w okolicznościach następujących. Do Sądu Okręgowego w K. wpłynęła apelacja prokuratora oraz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 listopada 2012 r., którym oskarżony S. M. został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 155 k.k. i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. S. M. zaś, to były biegły lekarz z listy biegłych Sądu Okręgowego w K., a jego syn – W. M. jest sędzią Sądu Okręgowego w K., orzekającym właśnie w Wydziale Karnym 2 Odwoławczym. Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu Okręgowego w K., mają zatem taki charakter, że brak jest możliwości przekonania każdego, rozsądnie myślącego, kto wątpliwości co do bezstronności sędziów Sądu Okręgowego w K. by powziął (a zwłaszcza stron postępowania), że z cała pewnością nie wpłyną one na rozpoznanie sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Jakkolwiek więc instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana, to jednak w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy podziela zaprezentowany powyżej pogląd, że przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, w sprawie oskarżonego S. M., leży w interesie wymiaru sprawiedliwości. Powyższa konstatacja w żadnej mierze nie oznacza jakiegokolwiek braku zaufania do kompetencji i bezstronności sędziów Sądu Okręgowego w K. oraz możliwości przeprowadzenia rzetelnego procesu przed sądem właściwym. Chodzi natomiast o eliminowanie, choćby tylko w odbiorze społecznym, wszelkich sugestii mogących rzutować na obiektywizm orzekania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2001 r., IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7-8, poz. 58), a zastosowanie samej instytucji przewidzianej w art. 41 k.p.k. nie byłoby ku temu wystarczające. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI