Orzeczenie · 2026-05-15

IV KO 200/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-15
SNKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniasędziawyłączeniebezstronnośćKRSkontrola sądowapostępowanie karneSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie. Podstawą wniosku o wznowienie była okoliczność, że wyrok wydał sędzia powołany na urząd na podstawie przepisów budzących wątpliwości prawne (ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.). Sprawa wznowieniowa została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą IV KO 200/25. W toku postępowania, sędzia Sądu Najwyższego W.P. (sprawozdawca) wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania z urzędu i wyłączenie sędziego R.W. od udziału w sprawie. Argumentowano, że udział sędziego R.W. w rozpoznaniu sprawy wznowieniowej mógłby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, ponieważ mógłby orzekać w sytuacji, która dotyczyła również jego osoby lub jego statusu jako sędziego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek z urzędu, uznał argumentację za zasadną i postanowił wyłączyć sędziego R.W. od udziału w sprawie, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. oraz zasadę nemo iudex in causa sua, podkreślając konieczność zapewnienia obiektywnej bezstronności sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście spraw wznowieniowych, zwłaszcza gdy wątpliwości dotyczą sposobu powołania sędziego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego w sprawie wznowieniowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie wznowieniowej, jeśli okoliczność stanowiąca podstawę wniosku o wznowienie postępowania dotyczy również tego sędziego lub jego statusu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Udział sędziego w rozpoznaniu sprawy wznowieniowej, gdy okoliczność uzasadniająca wznowienie dotyczy jego samego, może wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i narusza zasadę nemo iudex in causa sua.

Czy sędzia Sądu Najwyższego ulega wyłączeniu, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia ulega wyłączeniu.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia podlega wyłączeniu, jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, zarówno w odbiorze stron, jak i społecznym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w kontekście zapewnienia bezstronności)

Strony

NazwaTypRola
D.S.osoba_fizycznawnioskodawca
R.W.osoba_fizycznasędzia podlegający wyłączeniu
W.P.osoba_fizycznasędzia wnioskujący o wyłączenie

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia może być wyłączony od udziału w postępowaniu z mocy ustawy.

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wyłączenie sędziego lub ławnika, złożony po rozpoczęciu przewodu sądowego, nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

k.p.k. art. 40 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub w wydaniu postanowienia, które utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, albo jeżeli w jakikolwiek inny sposób brał udział w rozstrzygnięciu sprawy.

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jako podstawa wątpliwości co do powołania sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział sędziego R.W. w sprawie wznowieniowej mógłby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. • Sytuacja, w której sędzia orzeka w sprawie dotyczącej okoliczności, które mogą go bezpośrednio dotyczyć, narusza zasadę nemo iudex in causa sua. • Konieczność zapewnienia obiektywnego standardu bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • nemo iudex in causa sua • urzeczywistnienia standardu bezstronności w aspekcie obiektywnym

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący

W.P.

sprawozdawca

P.W.

członek

R.W.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście spraw wznowieniowych, zwłaszcza gdy wątpliwości dotyczą sposobu powołania sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego w sprawie wznowieniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z bezstronnością sądu i potencjalnym konfliktem interesów sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa i buduje zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Sędzia wyłączony od orzekania we własnej sprawie? Sąd Najwyższy rozstrzyga o bezstronności.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst