IV KO 20/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Olsztynie o przekazanie sprawy innego sądu równorzędnego. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., którego miał się dopuścić sędzia Sądu Rejonowego w Olsztynie. Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu ze względu na relacje służbowe i koleżeńskie między sędziami, dlatego przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Biskupcu.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 1 lutego 2023 r. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, motywowany dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez K. K. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. (nadużycie władzy), którego miał się dopuścić sędzia Sądu Rejonowego w Olsztynie. Zażalenie to wpłynęło do rozpoznania do II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Olsztynie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i powinna być stosowana tylko w szczególnych przypadkach, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że sytuacja, w której sąd miejscowo właściwy rozpoznaje zażalenie na czyn sędziego pracującego w tym samym sądzie, może w odbiorze społecznym rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności. Z uwagi na potencjalne relacje służbowe i koleżeńskie, Sąd Najwyższy zdecydował o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Biskupcu, położonemu w bliskiej odległości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznawanie przez sąd miejscowo właściwy zażalenia na czyn sędziego pracującego w tym samym sądzie może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności, co negatywnie wpływa na autorytet wymiaru sprawiedliwości. Dlatego, w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości, sprawę należy przekazać innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono wniosek o przekazanie sprawy
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w Olsztynie (wnioskodawca)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokurator | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie przygotowawcze |
| Sędzia Sądu Rejonowego w Olsztynie | osoba_fizyczna | podejrzany o czyn z art. 231 § 1 k.k. |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo i powinna być stosowana tylko wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z autorytetem wymiaru sprawiedliwości i unikaniem sytuacji mogących prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy ze względu na relacje służbowe i koleżeńskie. Konieczność ochrony autorytetu wymiaru sprawiedliwości poprzez unikanie sytuacji mogących prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości autorytet wymiaru sprawiedliwości unikaniu sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście spraw dotyczących sędziów lub innych funkcjonariuszy publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie stanowi ogólnej zasady wyłączającej rozpoznawanie spraw przez sądy miejscowo właściwe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd najwyższej instancji dba o pozory bezstronności i autorytet wymiaru sprawiedliwości, nawet w sprawach proceduralnych. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem karnym i procesowym.
“Czy sędzia może sądzić innego sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawę trzeba przenieść.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 20/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kapiński w sprawie dotyczącej zażalenia K. K. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 marca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 503/22, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Olsztynie, sygn. akt II Kp 503/22, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Biskupcu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Olsztynie postanowieniem z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 503/22, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy, innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że w przedmiotowej sprawie postanowienie wydane przez prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. dotyczy Sędziego Sądu Rejonowego w Olsztynie, zaś zażalenie na to postanowienie wniesione przez skarżącego K. K., wpłynęło właśnie do rozpoznania do Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydział Karny. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Olsztynie zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169 ). Analiza przedstawionych przez Sąd Rejonowy w Olsztynie argumentów i okoliczności prowadzi do wniosku, że w zaistniałym w niniejszej sprawie układzie procesowym Sąd właściwy miejscowo rozpoznawałby zażalenie na postanowienie w sprawie o czyn z art. 231§1 k.k., którego zdaniem skarżącego miał się dopuścić sędzia pracujący w tym sądzie w II Wydziale Karnym, co w odbiorze społecznym – niezależnie od rzeczywistego stanu rzeczy – mogłoby rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez tenże Sąd Rejonowy w postępowaniu zażaleniowym. Sędzia referent orzekałby zatem w sprawie odpowiedzialności karnej sędziego, z którym utrzymuje nie tylko relacje służbowe, ale także koleżeńskie i towarzyskie, co dotyczyłoby także każdego innego sędziego wylosowanego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Rejonowemu w Biskupcu, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od Sądu miejscowo właściwego. Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w postanowieniu
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI