Orzeczenie · 2026-05-13

IV KO 196/25Wyłączenie sędziego naruszenie konstytucji

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-13
SNKarnepostępowanie kasacyjneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegokonstytucjaprawo do sądunaruszenie proceduryskład orzekający

Sędzia referent w sprawie o sygnaturze akt IV KO 196/25, w związku z zarządzeniem Prezesa Izby Karnej dotyczącym wyznaczenia składu orzekającego, wydał zarządzenie stwierdzające istnienie okoliczności uzasadniających wyłączenie z urzędu jednego z członków składu orzekającego. Podstawą wyłączenia jest naruszenie art. 179 Konstytucji RP przy powołaniu sędziego na stanowisko w Sądzie Najwyższym. Sędzia powołuje się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22) jako podstawę prawną dla wyłączenia z urzędu. Celem zarządzenia jest zagwarantowanie stronie prawa do sądu zgodnie z zasadą nemo iudex in causa sua. Odpis zarządzenia został doręczony stronie inicjującej postępowanie kasacyjne, a także przedstawiony przewodniczącemu wydziału w celu zarejestrowania sprawy o wyłączenie sędziego i przydzielenia jej innemu sędziemu, który nie znajduje się w analogicznej sytuacji ustrojowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z urzędu w przypadku naruszenia Konstytucji przy jego powołaniu, a także ochrona prawa do sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 179 Konstytucji RP przy powołaniu sędziego Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy naruszenie art. 179 Konstytucji RP przy powołaniu sędziego na stanowisko w Sądzie Najwyższym stanowi podstawę do wyłączenia tego sędziego z urzędu w danej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie art. 179 Konstytucji RP przy powołaniu sędziego na stanowisko w Sądzie Najwyższym stanowi podstawę do wyłączenia tego sędziego z urzędu.

Uzasadnienie

Sędzia referent, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego I KZP 2/22, stwierdził, że sytuacja ustrojowa sędziego powołanego z naruszeniem Konstytucji daje podstawę do jego wyłączenia z urzędu w celu zagwarantowania stronie prawa do sądu i zasady nemo iudex in causa sua.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zarządzenie o wyłączeniu sędziego z urzędu

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Stwierdzenie istnienia okoliczności dających podstawę do wyłączenia członka składu orzekającego z urzędu.

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z urzędu.

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący powołania sędziów na stanowisko, którego naruszenie stanowiło podstawę wyłączenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 179 Konstytucji RP przy powołaniu sędziego na stanowisko w Sądzie Najwyższym. • Konieczność zagwarantowania stronie prawa do sądu. • Zasada nemo iudex in causa sua.

Godne uwagi sformułowania

w celu zagwarantowanie stronie prawa do sądu • stwierdzam istnienie okoliczności dających podstawę do wyłączenia z urzędu członka składu orzekającego • powołaną na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego z naruszeniem art. 179 Konstytucji RP • nie jest w tej samej sytuacji ustrojowej (nemo iudex in causa sua)

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

sędzia referent

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z urzędu w przypadku naruszenia Konstytucji przy jego powołaniu, a także ochrona prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 179 Konstytucji RP przy powołaniu sędziego Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad ustrojowych państwa, w tym niezależności sądownictwa i prawa do sądu, a także potencjalnych nieprawidłowości w procesie powoływania sędziów na najwyższe stanowiska.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu naruszenia Konstytucji przy jego nominacji!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst