IV KO 186/25

Sąd Najwyższy2026-01-15
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższykurator zawodowybezstronność sądukonflikt interesów

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę przeciwko kuratorowi zawodowemu innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w Częstochowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy przeciwko oskarżonemu X.Y., który jest kuratorem zawodowym w tym sądzie. Oskarżony miał popełnić czyn w toku wykonywania obowiązków służbowych. Sąd Rejonowy uznał, że ze względu na osobę oskarżonego i okoliczności sprawy, sąd ten nie powinien orzekać, aby uniknąć wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego w Myszkowie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Częstochowie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył sprawy prywatnego aktu oskarżenia przeciwko X.Y., który jest kuratorem zawodowym w Sądzie Rejonowym w Częstochowie. Oskarżony miał popełnić zarzucany mu czyn z art. 217 § 1 k.k. w toku wykonywania czynności służbowych zleconych przez ten sąd. Sąd Rejonowy argumentował, że ze względu na osobę oskarżonego, jego długoletni staż w sądzie oraz okoliczności popełnienia czynu, sąd ten nie powinien rozpoznawać sprawy, aby uniknąć negatywnego odbioru społecznego i wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że sytuacje mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu uzasadniają przekazanie sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, konkretne okoliczności tej sprawy, w tym status oskarżonego jako kuratora zawodowego pracującego w sądzie od lat, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi, aby zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknąć uszczerbku dla zaufania do sądu. Jako właściwy do rozpoznania sprawy wskazano Sąd Rejonowy w Myszkowie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w sytuacji, gdy oskarżony jest kuratorem zawodowym w sądzie właściwym miejscowo, a zarzucany czyn miał miejsce w toku wykonywania obowiązków służbowych, co może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której oskarżony jest kuratorem zawodowym w sądzie właściwym miejscowo i zarzucany mu czyn miał miejsce w toku wykonywania obowiązków służbowych, może osłabiać zaufanie do bezstronności sądu. W celu uniknięcia wątpliwości i zapewnienia odbioru społecznego zgodnego z zasadami sprawiedliwości, sprawa powinna zostać przekazana innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznaoskarżony
A.G.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn, z którego oskarżony jest podejrzany.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osoba oskarżonego jako kuratora zawodowego pracującego w sądzie właściwym miejscowo. Zarzucany czyn popełniony w toku wykonywania czynności służbowych. Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu i negatywny odbiór społeczny orzeczenia. Konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości odbioru społecznego wydanego orzeczenia byłby negatywny, oparty na przekonaniu o stronniczości organów wymiaru sprawiedliwości osłabiać może zaufanie do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy przez powstanie wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w sytuacjach konfliktów interesów lub potencjalnych wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony jest funkcjonariuszem publicznym w sądzie, w którym sprawa ma być rozpoznana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory bezstronności i zaufanie społeczne, nawet w sytuacjach, gdy nie ma formalnych przeszkód do orzekania. Jest to ciekawy przykład z zakresu organizacji wymiaru sprawiedliwości.

Czy kurator sądowy może być sądzony przez sąd, w którym pracuje? Sąd Najwyższy odpowiada.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
IV KO 186/25
POSTANOWIENIE
Dnia 15 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie
X. Y.
,
oskarżonego z art. 217 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 stycznia 2026 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Częstochowie
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
zawartego w postanowieniu z dnia 28 października 2025 r., sygn. XI K 1056/25,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Myszkowie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 października 2025 r. Sąd Rejonowy w Częstochowie wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 19 września 2025 r. do sądu właściwego miejscowo wpłynął prywatny akt oskarżenia skierowany przeciwko X. Y., który jest kuratorem zawodowym w Sądzie Rejonowym w Częstochowie, zaś do zdarzenia, o które ww. został oskarżony przez oskarżyciela prywatnego A.G. miało rzekomo dojść w toku wykonywania przez kuratora czynności służbowych zleconych przez tenże Sąd. Podniesiono też, że X. Y. pracuje w Sądzie Rejonowym w Częstochowie od wielu lat, przez co jest w nim powszechnie znany. Wskazując na osobę oskarżonego oraz okoliczność, że do zarzucanego czynu miało dojść w toku czynności zleconych przez Sąd Rejonowy w Częstochowie, uznano, że Sąd ten nie powinien orzekać w tej sprawie bowiem odbiór społeczny wydanego orzeczenia byłby negatywny, oparty na przekonaniu o stronniczości organów wymiaru sprawiedliwości. W celu zapobieżenia tego rodzaju potencjalnym opiniom, szkodzącym wizerunkowi wymiaru sprawiedliwości, Sąd Rejonowy w Częstochowie wystąpił z przedmiotowym wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w Częstochowie zasługiwała na uwzględnienie i sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Judykatura Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, SIP «Lex» nr 282245). W podobnym duchu wypowiedziała się najwyższa instancja sądowa choćby w postanowieniach z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995 nr 9-10, poz. 68, str. 83 czy z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, SIP «Lex» nr 186944.
Każdorazowo wniosek o przekazanie danej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k. należy potraktować indywidualnie. Decyzja o przekazaniu sprawy, wynikająca z potrzeby uniknięcia uszczerbku dla dobra wymiaru sprawiedliwości, musi uwzględniać niepowtarzalny układ faktyczny i procesowy danej sprawy. To konkretne okoliczności sprawy determinują potrzebę ewentualnego odstąpienia do zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
Konieczność rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Częstochowie prywatnego aktu oskarżenia skierowanego przeciwko kuratorowi zawodowemu X. Y., który w od wielu lat w sądzie miejscowo właściwym pełni służbę kuratorską i który zarzucanego mu czynu z art. 217 § 1 k.k. miał dopuścić się w toku zleconych przez ten Sąd czynności na szkodę A.G. (prywatny akt oskarżenia, k. 1-3 akt o sygn. XI K 1056/25), tak z racji osoby oskarżonego, stażu służby kuratorskiej, okoliczności zarzucanego czynu, jak i spotkań na gruncie zawodowym z innymi funkcjonariuszami publicznymi (sędziami), stanowi w istocie okoliczność, która w odbiorze zewnętrznym osłabiać może zaufanie do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy przez powstanie wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy nie tylko w oczach samych zainteresowanych stron, tj. autora prywatnego akt oskarżenia
A.G. oraz oskarżonego X. Y., ale również w odbiorze społecznym, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania.
Jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy należało wskazać na Sąd Rejonowy w Myszkowie, znajdujący się w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Częstochowie.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[WB]
[r.g.]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę